Nghiên cứu - Trao đổi
Ứng dụng viễn thám và GIS đánh giá biến động xói lở - bồi tụ hạ lưu sông Trà Khúc phục vụ quản lý tài nguyên và môi trường, tỉnh Quảng Ngãi
Tóm tắt: Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng và diễn biến xói lở - bồi tụ giai đoạn 2015 - 2024, đồng thời phân tích các nguyên nhân tự nhiên và nhân sinh tác động đến khu vực hạ lưu sông Trà Khúc. Thông qua việc kết hợp công nghệ viễn thám, hệ thống thông tin địa lý và công cụ phân tích đường bờ DSAS, kết quả cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa hai bờ sông: Bờ Bắc có xu hướng xói lở mạnh với tốc độ trung bình từ 2 - 5 m/năm, trong khi bờ Nam tương đối ổn định hơn nhưng vẫn xảy ra xói lở cục bộ và bồi tụ tại khu vực cửa sông. Nguyên nhân của quá trình này là sự tương tác giữa các yếu tố tự nhiên như địa chất yếu, lũ lụt, thủy triều và tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH), cùng với các hoạt động nhân sinh như khai thác cát, xây dựng, suy giảm thảm thực vật ven sông. Kết quả nghiên cứu cũng khẳng định hiệu quả của việc ứng dụng viễn thám và DSAS trong giám sát biến động đường bờ, đồng thời hỗ trợ ra quyết định trong quản lý tài nguyên và môi trường.
Đánh giá mất cân bằng động rotor theo tiêu chuẩn ISO 1940/1 bằng thực nghiệm dao động
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm kiểm chứng hiệu quả của phương pháp hệ số ảnh hưởng trong cân bằng động rotor cứng.
Nghiên cứu cơ chế tăng giá bất động sản và áp lực đối với phát triển đô thị bền vững tại Hà Nội
Trên cơ sở thiết kế nghiên cứu hỗn hợp, nghiên cứu kiểm định bốn cơ chế chủ quan làm phân ly giá cả khỏi giá trị khách quan: hiệu ứng mỏ neo, bất xứng thông tin, hành vi đám đông và hội chứng sợ bỏ lỡ FOMO và kế toán tâm lý - ảo giác tài chính.
Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa: Diễn biến đàm phán và hàm ý kinh tế - xã hội đối với Việt Nam
Tóm tắt:
Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa đang được đàm phán trong bối cảnh ô nhiễm nhựa trở thành thách thức môi trường, kinh tế và xã hội có tính xuyên biên giới. Trên cơ sở tổng hợp tài liệu UNEP/INC, báo cáo của Đoàn Việt Nam tại các phiên đàm phán và các nghiên cứu quốc tế, bài báo phân tích diễn biến đàm phán, các nhóm nội dung chính sách dự kiến của Thỏa thuận và hàm ý kinh tế - xã hội đối với Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tiến trình đàm phán đã xác lập cách tiếp cận quản lý toàn bộ vòng đời nhựa; tuy nhiên, khác biệt giữa các nhóm quốc gia vẫn tập trung ở phạm vi ràng buộc, sản xuất polymer nguyên sinh, sản phẩm nhựa có vấn đề, hóa chất đáng quan ngại, cơ chế tài chính và chuyển giao công nghệ. Đối với Việt Nam, Thỏa thuận tạo áp lực tuân thủ đối với doanh nghiệp và hệ thống quản lý, đồng thời mở ra dư địa chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn, nâng cấp EPR, phát triển công nghiệp tái chế và nâng cao năng lực cạnh tranh xanh. Bài báo kiến nghị Việt Nam cần chuẩn bị sớm về pháp luật, dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, tài chính, công nghệ và cơ chế phối hợp liên ngành nhằm nâng cao vị thế đàm phán và hiệu quả thực thi.
Đánh giá hiệu quả của khoa học công nghệ với tăng trưởng lĩnh vực nông lâm thủy sản
Bài viết cũng đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm phát huy vai trò của KHCN như một động lực quan trọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững của ngành trong giai đoạn 2026-2030.
Đánh giá tiềm năng và thách thức của công nghệ đốt rác phát điện tại Việt Nam
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, Việt Nam đang đối mặt với cuộc khủng hoảng quản lý chất thải rắn đô thị (MSW) khi các bãi chôn lấp truyền thống đang trở nên quá tải và gây ô nhiễm nghiêm trọng. Công nghệ đốt rác phát điện (Waste-to-Energy - WtE) nổi lên như một giải pháp ưu việt nhờ khả năng giảm thiểu thể tích chất thải lên đến 90-95% và tận dụng nguồn năng lượng tái tạo. Bài báo phân tích thực trạng phát sinh chất thải, so sánh các công nghệ xử lý nhiệt hiện nay và sử dụng mô hình SWOT để đánh giá tiềm năng cũng như các rào cản kỹ thuật, kinh tế tại Việt Nam. Kết quả cho thấy công nghệ ghi động (Moving Grate) là lựa chọn phù hợp nhất cho đặc tính rác thải có độ ẩm cao và chưa phân loại tại nguồn. Bài báo cũng đề xuất các khuyến nghị về chính sách giá điện và tiêu chuẩn phát thải để thúc đẩy lộ trình phát triển bền vững cho ngành điện rác.
Tách chiết và tinh sạch enzyme glucose oxidase từ chủng vi nấm Aspergillus Niger MN1
Nghiên cứu đã thành công trong việc thiết lập quy trình thu nhận và tinh sạch GOx từ chủng bản địa A. niger MN1 với hiệu suất và độ tinh sạch cao, cung cấp nguồn enzyme tiềm năng cho các ứng dụng công nghệ sinh học trong nước.
Hiệu quả mô hình lúa mùa chịu ngập sâu ở tỉnh An Giang
Mô hình cho thấy tiềm năng mở rộng và phát triển lúa mùa chịu ngập sâu ở vùng ngoài đê bao kiểm soát lũ hoặc vùng trũng thấp trong vụ Thu - Đông ở đồng bằng sông Cửu Long.
Phân tích dòng chảy chất thải điện tử gia dụng tại TP. Hồ Chí Minh bằng phương pháp phân tích dòng chảy vật chất
Bài viết đề xuất một số định hướng quản lý nhằm tăng cường thu gom chính thức và nâng cao hiệu quả tái chế, xử lý.
Mối tương quan giữa pH và hàm lượng kim loại (Pb, Zn, Cr, Ni, Cu và V) trong trầm tích các cống kiểm soát triều lưu vực sông Sài Gòn
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá mối tương quan giữa pH và hàm lượng các kim loại Pb, Zn, Cr, Ni, Cu và V trong trầm tích tại các cống kiểm soát triều thuộc lưu vực sông Sài Gòn, qua đó làm rõ vai trò của pH đối với sự phân bố và tích lũy kim loại nặng trong môi trường trầm tích. Tổng cộng 106 mẫu trầm tích bề mặt được thu tại 09 vị trí trong hai mùa (mùa khô và mùa mưa) giai đoạn 2022–2025. Hàm lượng kim loại được xác định bằng phương pháp ICP-MS sau khi phá mẫu theo EPA 3050B, pH được đo bằng phương pháp điện cực thủy tinh. Dữ liệu được xử lý bằng Microsoft Excel, IBM SPSS Statistics và R Studio; mối tương quan giữa pH và hàm lượng kim loại được đánh giá bằng hệ số tương quan Pearson.
Nghiên cứu phân loại đầu tư công cho biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh nhằm đề xuất kiến nghị nâng cao hiệu quả đầu tư công cho biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh tại tỉnh Bắc Ninh
Nghiên cứu này tập trung: (i) rà soát và phân loại danh mục đầu tư công giai đoạn 2021-2024 của tỉnh Bắc Ninh theo mức độ liên quan đến BĐKH và tăng trưởng xanh; (ii) lượng hóa quy mô, cơ cấu và tỷ trọng vốn đầu tư công khí hậu theo năm, theo mục tiêu và theo lĩnh vực; (iii) đối chiếu kết quả phân loại với các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về BĐKH và Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh để đề xuất kiến nghị hoàn thiện công tác theo dõi và phân bổ đầu tư công khí hậu.
Ảnh hưởng chiều cao cột lọc đến hiệu quả xử lý sắt, mangan trong nước ngầm quy mô hộ gia đình
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả xử lý sắt (Fe) và mangan (Mn) trong nước ngầm bằng mô hình tích hợp làm thoáng–lắng–lọc trọng lực quy mô hộ gia đình. Nguồn nước đầu vào có pH 6,83; hàm lượng Fe và Mn lần lượt là 8,09 mg/L và 4,47 mg/L. Thí nghiệm được bố trí với 3 chiều cao lớp vật liệu lọc gồm NT1 (0,4 m), NT2 (0,6 m) và NT3 (0,8 m), sử dụng cát thạch anh, than hoạt tính và sỏi đỡ. Kết quả cho thấy quá trình làm thoáng làm tăng pH từ 6,83 lên 7,05, giảm Fe và Mn lần lượt 11,73% và 10,36%. Sau lọc, pH ổn định trong khoảng 7,07-7,11. Hiệu suất xử lý Fe đạt 23,67% ở NT1 lên 95,52% ở NT2 và 97,05% ở NT3, trong khi hiệu suất xử lý Mn đạt tương ứng 26,54%, 79,85% và 98,03%. Nồng độ Fe sau xử lý tại NT2 và NT3 đạt yêu cầu theo QCVN 01-1:2024/BYT. Trong khi Mn đạt quy chuẩn ở NT3 với giá trị 0,08 mg/L. Kết quả cho thấy mô hình sử dụng lớp vật liệu lọc 0,8 m có hiệu quả cao trong xử lý nước ngầm nhiễm sắt và mangan, đồng thời có ưu điểm về chi phí thấp, vật liệu dễ kiếm và phù hợp áp dụng cho hộ gia đình nông thôn.
Đánh giá hiệu quả xử lý nitơ và phốt pho trong nước thải chăn nuôi bằng pistia stratiotes
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng xử lý nước thải (XLNT) chăn nuôi của bèo tai tượng (Pistia stratiotes) ở các mức mật độ sinh khối khác nhau sinh trưởng trong chu kỳ 35 ngày. Thí nghiệm bao gồm 4 nghiệm thức: Đối chứng không trồng thực vật (NT1) và 3 mật độ bèo tăng dần là NT2 (0,6 kg/200 L), NT3 (1,2 kg/200 L), NT4 (1,8 kg/200 L).
Tăng cường đặc tính nhiệt điện của màng mỏng Mg₂Sn bằng cách pha tạp nhôm
Tóm tắt
Màng mỏng Mg₂Sn thuần và pha tạp Al 3% đã được chế tạo thành công trên đế thủy tinh bằng phương pháp phún xạ magnetron RF. Các đặc trưng cấu trúc, hình thái, tính chất điện và nhiệt điện...
