Ô nhiễm dầu khó nhận biết và đề xuất giải pháp quản lý
Tóm tắt
Hoạt động khai thác, chế biến, vận chuyển, lưu trữ và sử dụng các sản phẩm dầu mỏ tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là các sự cố tràn dầu. Trong khi các nghiên cứu và biện pháp quản lý hiện nay chủ yếu tập trung vào các sự cố tràn dầu nhìn thấy được, vẫn tồn tại một khoảng trống lớn trong việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát dạng “ô nhiễm dầu khó nhận biết”, tức là dầu nhiễm trong môi trường nước hoặc đất nhưng không thể quan sát bằng mắt thường. Loại ô nhiễm này phát sinh âm thầm từ các hoạt động hàng hải, công nghiệp, khai thác mỏ, vận tải, du lịch và sinh hoạt hàng ngày, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái, chất lượng nguồn nước và sức khỏe cộng đồng. Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng năng lực ứng phó sự cố tràn dầu tại Việt Nam, nhận diện cơ chế phát sinh và đặc điểm của ô nhiễm dầu khó nhận biết, đồng thời đánh giá mức độ ô nhiễm dầu khó nhận biết tại tỉnh Quảng Ninh - một khu vực có hoạt động khai thác, vận tải và công nghiệp phát triển mạnh. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý khả thi nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ứng phó và kiểm soát ô nhiễm dầu. Qua đó, góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện chính sách quản lý, nâng cao năng lực kiểm soát ô nhiễm dầu khó nhận biết, hướng tới bảo vệ môi trường nước và hệ sinh thái bền vững.
Từ khóa
Ô nhiễm dầu
dầu khó nhận biết
sự cố tràn dầu
quản lý môi trường
Quảng Ninh
Tài liệu tham khảo
- Bộ Tài nguyên và Môi trường (2021). Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020. Hà Nội.
- Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng thủ Dân sự (2022). Tổng hợp báo cáo các sự cố tràn dầu tại Việt Nam 1992-2021. Hà Nội.
- Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam (2023). Hướng dẫn kỹ thuật ứng phó sự cố tràn dầu khu vực ven bờ. Hải Phòng.
- QCVN 40:2011/BTNMT. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp. Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội.
- TCVN 7877:2008. Chất lượng nước - Xác định tổng hàm lượng dầu và mỡ - Phương pháp chiết và khối lượng. Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng.
- Phạm Văn Sơn (2025). Đề án thạc sĩ: Ô nhiễm dầu khó nhận biết và đề xuất giải pháp quản lý. Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên.
- Nguyễn Văn Hưng, Trần Thị Mai (2023). Nghiên cứu đánh giá khả năng xử lý dầu trong nước thải bằng vật liệu hấp phụ sinh học. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, số 5/2023
- FAO (2022). Marine Pollution and Coastal Ecosystem Response: Global Assessment Report. Rome.
- IMO (2021). Manual on Oil Pollution – Section IV: Combating Oil Spills. London.
- UNEP (2023). Global Environmental Outlook: Water and Marine Resources. Nairobi.
Các bài viết khác trong số này
- Giảm phát thải CO₂ trong chuỗi giá trị cà phê hướng tới nông nghiệp bền vững Trang 005-008
- Ứng dụng mô hình MIKE và ECOlab mô phỏng lan truyền các chất ô nhiễm trên hệ thống sông Rạch ở tỉnh Vĩnh Long (Bến Tre cũ) Trang 009-017
- Đánh giá đặc tính và tiềm năng ứng dụng của tro đốt chất thải y tế trong sản xuất vật liệu xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh Trang 018-022
- Nghiên cứu biến đổi hàm lượng Chlorophyll a ở vùng biển Đông Nam bộ phục vụ dự báo ngư trường khai thác hải sản Trang 023-029
- Chuyển đổi số quản lý đất đai với AI: Thách thức và triển vọng tại Việt Nam Trang 030-034
- Nghiên cứu hạch toán giá trị dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015-2020 Trang 035-046
- Đánh giá nguồn tài nguyên sinh thái và đề xuát giải pháp quản lý, sử dụng bền vững đất ngập nước Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát, tỉnh Tây Ninh Trang 047-055
- Xu hướng phục hồi động vật hai mảnh vỏ Trias biển ở miền Bắc Việt Nam Trang 056-063