Ứng dụng mô hình MIKE và ECOlab mô phỏng lan truyền các chất ô nhiễm trên hệ thống sông Rạch ở tỉnh Vĩnh Long (Bến Tre cũ)
Tóm tắt
Dưới sức ép của gia tăng dân số và phát triển kinh tế đã tác động lớn đến môi trường, đặc biệt là môi trường nước mặt. Sự phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) kéo theo vấn đề xả thải gây ô nhiễm môi trường (ÔNMT). Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích đánh giá sức chịu tải nguồn nước mặt trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long (tỉnh Bến Tre cũ) và dự báo đến năm 2030 trong mối quan hệ phát thải từ các hoạt động KT - XH và biến đổi khí hậu (BĐKH). Nhóm tác giả ứng dụng mô hình thủy động lực học (MIKE 11) để xác định trường dòng chảy và trường độ sâu cột nước, đồng thời kết hợp Module sinh thái (MIKE ECOLab) để tính toán chất lượng nước (CLN) sông Vĩnh Long dưới tác động của con người và môi trường. Kết quả mô phỏng lan truyền các chất cho thấy, nồng độ BOD trung bình 6,78 mg/l, DO là 5,53 mg/l, NH4 +-N là 0,62 mg/l, NO3--N là 1,52 mg/l, PO4 3--N là 0,18 mg/l, Coliform là 3,84 MPN, nhiệt độ là 21,7oC và những kết quả này phù hợp với tính toán, thực đo. Thời gian mặn mô phỏng kịch bản vào năm 2025 và 2030 bắt đầu từ tháng 2, kết thúc vào tháng 4, khả năng mặn theo dòng chảy mực nước biển tăng cao vào sâu trong đất liền qua các năm hoàn toàn có thể xảy ra với cường độ lớn.
Từ khóa
Bến Tre
Vĩnh Long
MIKE 11
ECOLab
CLN
Tài liệu tham khảo
- Nguyen Hai Au, Nguyen Thi Tinh Au, 2024. Assessing the water potential and wastewater load capacity of the La Tinh River, Binh Dinh province by MIKE 11AD and Ecolab model combined with GIS method. GeoShanghai 2024. Vol 6. doi:10.1088/1755-1315/1345/1/012009.
- Cole M., Lindeque P. & et al., 2011. Microplastics as contaminants in the marine environment: a review. Mar. Pollut. Bull. Vol 62, Pages 2588-2597. https://doi. org/10.1016/j.marpolbul.2011.09.025.
- Obin N., Tao, H. & et al., 2021. Research on Water Quality Simulation and Water Environmental Capacity in Lushui River Based on WASP Model. Water. Vol 13, 2819. https://doi.org/10.3390/w13202819.
- McBean E., Bhatti, M. & et al., 2022. Temperature Modeling, a Key to Assessing Impact on Rivers Due to Urbanization and Climate Change. Water. Vol 14, 1994. https://doi.org/10.3390/ w14131994.
- Tsakiris G., Alexakis D., 2012. Water quality models: An overview. Eur. Water. Vol 37. Pages 33-46. Available online: http://www.ewra.net/ew/pdf/EW_2012_37_04.pdf.
- Nguyễn Việt Hưng, Lê Thị Phương Trúc, 2022. Xây dựng hệ thống dự báo CLN tự động trên kênh, rạch nội đô TP. Hồ Chí Minh. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 741. Trang 57-74. doi:10.36335/VNJHM.2022(741).57-74.
- DHI, 2014. MIKE 11 - Ref.
- DHI, 2014. MIKE 11 - Short Introduction Tutorial.
- DHI, 2014. MIKE 11 - User Manual.
- Trần Hữu Thế & cs, 2022. Nghiên cứu ứng dụng mô hình MIKE 11 đánh giá chất lượng nguồn tiếp nhận nước thải từ khu công nghiệp ra sông Cẩm Giàng, Hải Dương. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 774 (1). Trang 67-80. DOI:10.36335/VNJHM.2022 (744(1)).
- Đoàn Quang Trí, 2016. Ứng dụng mô hình MIKE 11 mô phỏng và tính toán xâm nhập mặn cho khu vực Nam Bộ. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 11. Trang 39 - 46.
- Hoàng Thị An, Trần Thùy Nhung và cs, 2022. Nghiên cứu kết hợp mô hình thủy lực và mô hình trí tuệ nhân tạo mô phỏng CLN sông Nhuệ - Đáy. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 739. Trang 67 - 80.
- Lê Ngọc Cầu, Lê Văn Quy, Phạm Thị Quỳnh, 2022. Đánh giá CLN sông Cầu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2019 - 2020. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 736(1). Trang 75 - 87.
- Lê Ngọc Cầu, Ngô Thị Vân Anh và cs, 2022. Đánh giá CLN hồ chứa Hòa Bình giai đoạn 2011 - 2020 và đề xuất một số giải pháp phòng ngừa ÔNMT nước hồ. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 735. Trang 38 - 50.
- Nguyễn Huy Anh, Nguyễn Đăng Nhã Uyên, Nguyễn Văn Hồng, 2022. Phân vùng CLN hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. EME4. Trang 94 - 102.
- Lê Ngọc Tuấn, Đoàn Thanh Huy, 2021. Đánh giá khả năng chịu tải của nguồn nước vùng bờ Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030 và đề xuất giải pháp cải thiện. Tạp chí Khí tượng Thủy văn. Số 728. Trang 1 - 13.
- Sở TN&MT tỉnh Bến Tre, 2020. Báo cáo tổng hợp nhiệm vụ Xây dựng kế hoạch hành động ứng phó BĐKH giai đoạn 2020 - 2030, định hướng đến năm 2050 và đánh giá khí hậu tỉnh Bến Tre.
- UBND tỉnh Bến Tre, 2023. Báo cáo tổng hợp Quy hoạch tỉnh Bến Tre thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
- Sở TTN&MT tỉnh Bến Tre, 2023. Báo cáo tổng hợp nhiệm vụ “Đánh giá hiện trạng và xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt tỉnh Bến Tre”.
- Sở TN&MT tỉnh Bến Tre, 2021. Báo cáo hiện trạng môi trường tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016 - 2020.
- Nash J. E., Sutcliffe J. V., 1970. River flow forecasting through conceptual models part I-A discussion of principles. J. Hydrol. Vol 10 (3). Pages 282 - 290. https:// doi.org/10.1016/0022-1694 (70) 90255 - 6.
- Moriasi D. N., Arnold J. G. & et al., 2007. Model Evaluation Guidelines for Systematic Quantification of Accuracy in Watershed Simulations. Trans. ASABE. Vol 50 (3). Pages 885 - 900. https://doi.org/10.13031/2013.23153.
- Moriasi D. N., Gitau M. W. & et al., 2015. Hydrologic and Water Quality Models: Performance Measures and Evaluation Criteria. Trans. ASABE. Vol 58 (6). Pages 1763 - 1785. https://doi.org/10.13031/trans.58.10715.
Tài trợ / Acknowledgment
Trung tâm Nghiên cứu Dịch vụ Công nghệ và Môi trường từ Đề tài “Điều tra, đánh giá hiện trạng khai thác, sử dụng tài nguyên nước mặt trên địa bàn Bến Tre” tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre (cũ)
Các bài viết khác trong số này
- Giảm phát thải CO₂ trong chuỗi giá trị cà phê hướng tới nông nghiệp bền vững Trang 005-008
- Đánh giá đặc tính và tiềm năng ứng dụng của tro đốt chất thải y tế trong sản xuất vật liệu xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh Trang 018-022
- Nghiên cứu biến đổi hàm lượng Chlorophyll a ở vùng biển Đông Nam bộ phục vụ dự báo ngư trường khai thác hải sản Trang 023-029
- Chuyển đổi số quản lý đất đai với AI: Thách thức và triển vọng tại Việt Nam Trang 030-034
- Nghiên cứu hạch toán giá trị dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015-2020 Trang 035-046
- Đánh giá nguồn tài nguyên sinh thái và đề xuát giải pháp quản lý, sử dụng bền vững đất ngập nước Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát, tỉnh Tây Ninh Trang 047-055
- Xu hướng phục hồi động vật hai mảnh vỏ Trias biển ở miền Bắc Việt Nam Trang 056-063
- Nghiên cứu đánh giá cường độ phát thải khí nhà kính trong ngành xây dựng tại các dô thị lớn của Việt Nam phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh Trang 064-070