Kết nối sản xuất nông nghiệp với thị trường du lịch
Một trong những hướng đi đáng chú ý của Làng Lá là xây dựng mô hình “Vườn liên kết”, đưa hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng và trải nghiệm du lịch. Tháng 11/2025, đơn vị đã ký kết hợp tác với 16 hộ dân tại Tà Lang và Lộc Mỹ nhằm hỗ trợ cây giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, kết nối thị trường và thu mua sản phẩm.
Các mặt hàng được đưa vào định hướng liên kết gồm gạo Lộc Mỹ, dứa Tà Lang, đậu phụng, rau màu, chuối, sắn và một số nông sản đặc trưng khác của địa phương. Đây đều là những sản phẩm gắn với điều kiện canh tác, tập quán sản xuất và nguồn lực sẵn có của người dân. Thay vì phát triển một vùng sản xuất tách biệt với hoạt động du lịch, Làng Lá lựa chọn cách kết nối trực tiếp với các hộ nông dân, từng bước hình thành nguồn cung nông sản địa phương phục vụ hoạt động của đơn vị và nhu cầu tiêu dùng của du khách.
Điểm đáng chú ý của mô hình là mối liên kết không chỉ dừng ở việc thu mua sản phẩm. Thông qua hỗ trợ đầu vào, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối tiêu thụ, các hộ dân có thêm điều kiện tổ chức sản xuất theo định hướng thị trường. Đồng thời, những khu vườn liên kết cũng có thể trở thành không gian trải nghiệm, nơi du khách tìm hiểu quá trình trồng trọt, chăm sóc và thu hoạch nông sản. Qua đó, giá trị sản phẩm nông nghiệp không chỉ nằm ở sản lượng thu hoạch mà còn gắn với câu chuyện về vùng đất, con người và phương thức sản xuất bản địa.
Trao đổi với Tạp chí Môi trường, ông Bùi Văn Xuân, Giám đốc Khu du lịch Leaf Village & Farm, cho biết giá trị cốt lõi mà Làng Lá hướng đến là kết nối những nguồn lực sẵn có tại địa phương nhưng trước đây còn phân tán, chưa được khai thác hiệu quả và thiếu sự liên kết để phát triển ổn định.
Theo ông Xuân, địa phương có nhiều lợi thế về nông nghiệp, sản vật, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa bản địa, song nếu các nguồn lực này chỉ tồn tại riêng lẻ thì khó tạo ra giá trị kinh tế bền vững. Vì vậy, Làng Lá lựa chọn cách kết nối các hộ sản xuất với hoạt động du lịch, đưa nông sản địa phương vào chuỗi cung ứng, đồng thời phát triển các trải nghiệm gắn với không gian canh tác và đời sống cộng đồng.
Theo định hướng này, nông nghiệp không chỉ tạo nguồn nguyên liệu phục vụ du lịch mà còn trở thành một phần của sản phẩm trải nghiệm. Ngược lại, hoạt động du lịch mở thêm cơ hội tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản và tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế tại địa phương.
Từ góc độ phát triển kinh tế xanh, mô hình “Vườn liên kết” cho thấy hướng khai thác nguồn lực địa phương theo cách bổ trợ lẫn nhau. Sản xuất nông nghiệp được kết nối với tiêu dùng và dịch vụ du lịch; sản phẩm bản địa có thêm cơ hội tiếp cận thị trường; còn du khách có điều kiện trải nghiệm gần hơn với đời sống sản xuất của cộng đồng.
Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả của mô hình, cần có thêm những kết quả cụ thể về sản lượng nông sản được tiêu thụ, thu nhập của các hộ liên kết và khả năng duy trì đầu ra ổn định. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để xác định tính bền vững của mối liên kết giữa hoạt động du lịch và sản xuất nông nghiệp.
Đưa văn hóa bản địa trở thành một phần của sinh kế cộng đồng
Bên cạnh nông nghiệp, văn hóa Cơ Tu là một nguồn lực quan trọng được Làng Lá đưa vào hoạt động du lịch. Thông qua các chương trình trải nghiệm, phiên chợ vùng cao và hoạt động giao lưu, những nét văn hóa truyền thống được giới thiệu đến du khách với sự tham gia trực tiếp của người dân địa phương.
Tại đây, du khách có thể tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, trải nghiệm làm bánh sừng trâu, thưởng thức ẩm thực địa phương, tham gia các trò chơi dân gian, giao lưu cồng chiêng, múa tâng tung da dá và nhảy sạp. Những hoạt động này không chỉ tạo thêm lựa chọn trải nghiệm mà còn đưa người dân vào vị trí chủ thể giới thiệu văn hóa của cộng đồng mình.

Thay vì chỉ quan sát các hoạt động được dàn dựng, du khách có cơ hội tiếp xúc, trò chuyện và tìm hiểu những câu chuyện gắn với phong tục, tập quán và đời sống của đồng bào Cơ Tu.
Đặc biệt, hoạt động “Phiên chợ vùng cao” tạo không gian để người dân giới thiệu, mua bán nông sản, đặc sản và các món ăn truyền thống. Đây là điểm kết nối giữa sản phẩm địa phương với nhu cầu của khách du lịch, đồng thời giúp những giá trị văn hóa, ẩm thực và sản xuất bản địa hiện diện trong một hoạt động kinh tế cụ thể.
Người dân không chỉ tham gia biểu diễn hay trình diễn nghề truyền thống mà còn có cơ hội trực tiếp giới thiệu sản phẩm, giao lưu với du khách và tạo thêm thu nhập từ những thế mạnh sẵn có.
Theo ông Bùi Văn Xuân, điều quan trọng trong quá trình phát triển du lịch cộng đồng là không tách văn hóa ra khỏi đời sống của người dân. Những hoạt động trải nghiệm chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân được trực tiếp tham gia, chủ động giới thiệu phong tục, nghề truyền thống và sản phẩm của mình.
Khi văn hóa tạo ra giá trị kinh tế, người dân có thêm động lực gìn giữ, thực hành và trao truyền những giá trị ấy cho thế hệ sau. Đây cũng là cách để hoạt động du lịch không biến văn hóa thành yếu tố trình diễn đơn thuần mà trở thành một phần trong sinh kế và đời sống cộng đồng.
Với người dân địa phương, việc tham gia mô hình mở ra những cơ hội cụ thể như giới thiệu nông sản, tiếp cận thị trường tiêu thụ, tham gia hoạt động phục vụ du khách và quảng bá nghề truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài của hướng phát triển này còn phụ thuộc vào mức độ tham gia thực chất của cộng đồng và khả năng duy trì lợi ích kinh tế cho người dân.
Gắn hoạt động du lịch với trách nhiệm bảo vệ môi trường
Cùng với phát triển nông nghiệp và khai thác giá trị văn hóa, Làng Lá chú trọng đưa các hoạt động bảo vệ môi trường vào quá trình vận hành. Việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, trồng thêm cây xanh, vệ sinh cảnh quan và thu gom, phân loại chất thải được triển khai nhằm xây dựng không gian du lịch xanh, sạch và hài hòa với thiên nhiên.
Đây không chỉ là những hoạt động mang tính cảnh quan mà còn hướng đến hình thành thói quen ứng xử có trách nhiệm với môi trường trong quá trình tổ chức dịch vụ. Khi lượng khách đến tham quan tăng lên, các hoạt động ăn uống, vui chơi và trải nghiệm cũng phát sinh lượng chất thải nhất định. Việc chủ động phân loại, thu gom và hạn chế rác thải nhựa là những giải pháp cần thiết nhằm giảm áp lực lên môi trường, đồng thời nâng cao ý thức của nhân viên, du khách và những người tham gia hoạt động tại khu du lịch.
Bên cạnh các hoạt động nội bộ, theo thông tin từ đơn vị, Làng Lá còn tham gia những chương trình liên quan đến kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải rắn cùng các tổ chức. Đây là hướng tiếp cận nhằm mở rộng hoạt động bảo vệ môi trường từ phạm vi khuôn viên khu du lịch sang việc kết nối, chia sẻ và nâng cao nhận thức trong cộng đồng.
Tuy nhiên, để làm rõ hiệu quả thực tế, cần có thêm thông tin về phương thức phân loại, thu gom, xử lý chất thải, mức độ hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần và kết quả triển khai các hoạt động môi trường. Những yếu tố này là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ đóng góp của mô hình đối với mục tiêu phát triển du lịch xanh.
Đặt trong tổng thể mô hình, các hoạt động bảo vệ môi trường có mối liên hệ trực tiếp với định hướng phát triển kinh tế xanh. Nông nghiệp tạo ra nguồn nguyên liệu và sản phẩm bản địa; du lịch mở rộng cơ hội tiêu thụ; văn hóa cộng đồng tạo nên bản sắc riêng; còn bảo vệ môi trường là điều kiện để duy trì nguồn tài nguyên phục vụ phát triển lâu dài.
Sự kết hợp giữa các yếu tố này cho thấy định hướng khai thác hợp lý nguồn lực địa phương, trong đó lợi ích kinh tế cần gắn với trách nhiệm gìn giữ cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên và môi trường sống của cộng đồng.
Từ mô hình kết nối đến giá trị phát triển bền vững
Nhìn tổng thể, hướng đi của Leaf Village & Farm cho thấy cách tiếp cận phát triển du lịch không chỉ dựa vào cảnh quan hay dịch vụ lưu trú, vui chơi mà còn chú trọng kết nối với hoạt động sản xuất và đời sống cộng đồng.
Từ 16 hộ dân tham gia mô hình “Vườn liên kết”, các sản phẩm nông nghiệp địa phương được định hướng kết nối với thị trường; từ phiên chợ vùng cao và những hoạt động trải nghiệm văn hóa, người dân có thêm không gian giới thiệu sản phẩm, nghề truyền thống và bản sắc của mình. Trong khi đó, các hoạt động phân loại rác, hạn chế nhựa dùng một lần và chăm sóc cảnh quan thể hiện sự quan tâm đến trách nhiệm bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển du lịch.
Giá trị đáng chú ý của mô hình nằm ở định hướng đưa người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế. Khi nông sản có thêm đầu ra, nghề truyền thống có thêm không gian thực hành và văn hóa bản địa được giới thiệu thông qua chính cộng đồng, lợi ích từ hoạt động du lịch có cơ hội lan tỏa đến nhiều nhóm chủ thể hơn.
Dù vậy, để mô hình thực sự phát huy hiệu quả bền vững, việc duy trì liên kết sản xuất, bảo đảm lợi ích cho người dân và thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường cần được triển khai thường xuyên, có kết quả cụ thể và được đánh giá trong quá trình hoạt động.
Từ những hoạt động đã triển khai, Làng Lá đang từng bước thể hiện hướng kết hợp giữa nông nghiệp, du lịch và cộng đồng phù hợp với đặc trưng tài nguyên địa phương. Đây cũng là một gợi mở trong quá trình phát triển kinh tế xanh tại Đà Nẵng: phát huy những giá trị sẵn có, tăng cường liên kết các nguồn lực và tạo điều kiện để người dân cùng tham gia, cùng hưởng lợi.
Phát triển kinh tế xanh không chỉ là giảm tác động đến môi trường mà còn là tạo ra giá trị kinh tế trên nền tảng sử dụng hợp lý tài nguyên, gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo đảm sinh kế cho cộng đồng. Với định hướng đang được triển khai, Leaf Village & Farm là một mô hình đáng tiếp tục theo dõi, đánh giá để làm rõ khả năng kết hợp giữa phát triển du lịch, nông nghiệp và bảo vệ môi trường tại địa phương.