Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cà phê và giải pháp thích ứng tại khu vực Tây Nguyên, Việt Nam
Tóm tắt
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang tác động ngày càng rõ rệt đến các hệ thống sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam, đặc biệt tại khu vực Nam Tây Nguyên - vùng trồng cà phê trọng điểm và có ý nghĩa chiến lược về quốc phòng - an ninh. Nghiên cứu này nhằm đánh giá xu hướng BĐKH và các tác động của nó đến năng suất cà phê tại các khu Kinh tế - Quốc phòng (KTQP) thuộc Binh đoàn 16, đồng thời đề xuất các giải pháp thích ứng phù hợp với điều kiện địa phương. Cách tiếp cận hệ thống, liên ngành, dựa trên hệ sinh thái (EbA) và dựa vào cộng đồng (CbA) được áp dụng, kết hợp giữa phương pháp định tính (điều tra, phỏng vấn, tham vấn chuyên gia) và định lượng (phân tích chuỗi dữ liệu khí tượng 2004-2024, kịch bản RCP 8.5). Kết quả cho thấy, nhiệt độ trung bình tăng gần 1°C trong hai thập kỷ qua và có thể tăng 3-3,5°C vào cuối thế kỷ XXI, trong khi lượng mưa mùa khô giảm 5-10%, gây hạn hán nghiêm trọng, làm giảm 15-25% năng suất cà phê hiện nay. Nghiên cứu đề xuất nhóm giải pháp thích ứng gồm: tăng cường hạ tầng thủy lợi và hồ chứa nước; áp dụng mô hình tưới tiết kiệm; sử dụng phân hữu cơ vi sinh; và trồng xen cây che bóng nhằm nâng cao khả năng chống chịu khí hậu. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học phục vụ quy hoạch sản xuất nông nghiệp thích ứng khí hậu tại các khu KTQP Nam Tây Nguyên.
Từ khóa
Năng suất cà phê
BĐKH
Nam Tây Nguyên
khu KTQP
Tài liệu tham khảo
- T. L. A. Dinh, F. Aires, and E. Rahn, “Statistical analysis of the weather impact on robusta coffee yield in Vietnam,” Frontiers in Environmental Science, vol. 10, p. 820916, 2022.
- J. Kath và cộng sự, “Not so robust: Robusta coffee production is highly sensitive to temperature,” Global Change Biology, vol. 26, no. 6, pp. 3677-3688, 2020.
- A. C. W. Craparo, P. J. Van Asten, P. Läderach, L. T. Jassogne, and S. Grab, “Coffea arabica yields decline in Tanzania due to climate change: Global implications,” Agricultural and Forest Meteorology, vol. 207, pp. 1-10, 2015.
- V. H. Phan, “Hỏi đáp về cà phê và ảnh hưởng của BĐKH đến năng suất và chất lượng ở Việt Nam,” Viện KHKT Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI). wasi.org.vn, 2019.
- C. Bunn, P. Läderach, O. Ovalle Rivera, and D. Kirschke, “A bitter cup: climate change profile of global production of Arabica and Robusta coffee,” Climatic change, vol. 129, no. 1, pp. 89-101, 2015.
- K. Makoye, “How rising temperatures are hurting Tanzania’s coffee farmers,” World Economic Forum, 2015.
- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Cambridge University Press, 2021.
- T. H. Nguyen and T. M. Ho, “Impact of drought and temperature extremes on coffee yield in the Central Highlands of Vietnam,” Vietnam Journal of Agricultural Science, vol. 19, no. 2, pp. 45-56, 2021.
Các bài viết khác trong số này
- Giảm phát thải CO₂ trong chuỗi giá trị cà phê hướng tới nông nghiệp bền vững Trang 005-008
- Ứng dụng mô hình MIKE và ECOlab mô phỏng lan truyền các chất ô nhiễm trên hệ thống sông Rạch ở tỉnh Vĩnh Long (Bến Tre cũ) Trang 009-017
- Đánh giá đặc tính và tiềm năng ứng dụng của tro đốt chất thải y tế trong sản xuất vật liệu xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh Trang 018-022
- Nghiên cứu biến đổi hàm lượng Chlorophyll a ở vùng biển Đông Nam bộ phục vụ dự báo ngư trường khai thác hải sản Trang 023-029
- Chuyển đổi số quản lý đất đai với AI: Thách thức và triển vọng tại Việt Nam Trang 030-034
- Nghiên cứu hạch toán giá trị dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015-2020 Trang 035-046
- Đánh giá nguồn tài nguyên sinh thái và đề xuát giải pháp quản lý, sử dụng bền vững đất ngập nước Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát, tỉnh Tây Ninh Trang 047-055
- Xu hướng phục hồi động vật hai mảnh vỏ Trias biển ở miền Bắc Việt Nam Trang 056-063