Tóm tắt: Kinh tế tuần hoàn (KTTH) đang thúc đẩy sự chuyển đổi trong mối quan hệ giữa phát triển kinh tế, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở tổng hợp tài liệu, phân tích chính sách, pháp luật và dữ liệu thứ cấp, bài báo chỉ ra rằng những thách thức môi trường của KTTH ở Việt Nam không chỉ nằm ở thu gom, tái chế và xử lý chất thải mà còn liên quan đến hiệu quả sử dụng tài nguyên, duy trì giá trị vật liệu, phát triển nguyên liệu thứ cấp và theo dõi dòng vật chất theo vòng đời. Nghiên cứu đề xuất xem xét vai trò của môi trường theo năm phương diện: nguồn lực, giới hạn, mục tiêu bảo vệ, công cụ điều tiết và thước đo kết quả. Từ đó, bài báo đề xuất chuyển trọng tâm từ quản lý chất thải sau phát sinh sang quản lý tài nguyên và dòng vật chất theo vòng đời, gắn mức độ tuần hoàn với hiệu quả tài nguyên và môi trường.
Từ khóa: kinh tế tuần hoàn; môi trường; quản lý môi trường; hiệu quả tài nguyên; dòng vật chất; nguyên liệu thứ cấp.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] United Nations Environment Programme (UNEP) (2024), Global Resources Outlook 2024: Bend the Trend - Pathways to a Liveable Planet as Resource Use Spikes, International Resource Panel, United Nations Environment Programme.
[2] Kirchherr, Julian, Denise Reike, Marko Hekkert (2017), “Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions”, Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. DOI: 10.1016/j.resconrec.2017.09.005
[3] Kirchherr, Julian et al. (2023), “Conceptualizing the Circular Economy (Revisited): An Analysis of 221 Definitions”, Resources, Conservation and Recycling, 194, 107001. DOI: 10.1016/j.resconrec.2023.107001
[4] Geissdoerfer, Martin, Paulo Savaget, Nancy M. P. Bocken, Erik Jan Hultink (2017), “The Circular Economy - A new sustainability paradigm?”, Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. DOI: 10.1016/j.jclepro.2016.12.048.
[5] Quốc hội (2020), Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14 ngày 17/11/2020.
[6] Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 687/QĐ-TTg ngày 07/6/2022 phê duyệt Đề án Phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam.
[7] Thủ tướng Chính phủ (2025), Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/01/2025 ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035.
[8] OECD (2015), Material Resources, Productivity and the Environment, OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/9789264190504-en.
[9] OECD (2025), Environment at a Glance Indicators, OECD Publishing, Paris. DOI: 10.1787/ac4b8b89-en.
[10] OECD (2024), Monitoring Progress towards a Resource-Efficient and Circular Economy, OECD Publishing, Paris.
[11] World Bank (2021), Market Study for Vietnam: Plastics Circularity Opportunities and Barriers, World Bank, Washington, DC.
[12] United Nations Development Programme (UNDP) (2025), Designing a Digital Marketplace for Viet Nam’s Plastic Recycling Sector: Needs Assessment and Strategic Blueprint, UNDP Viet Nam.
[13] Chính phủ (2022), Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
[14] Chính phủ (2025), Nghị định số 05/2025/NĐ-CP ngày 06/01/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
[15] Chính phủ (2026), Nghị định số 48/2026/NĐ-CP ngày 29/01/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP.
[16] Bộ Tài nguyên và Môi trường (2022), Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
[17] Bộ Tài nguyên và Môi trường (2025), Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT.
[18] Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025), Thông tư số 07/2025/TT-BNNMT ngày 16/6/2025 quy định phân cấp, phân định thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường và biến đổi khí hậu.
[19] Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2026), Thông tư số 09/2026/TT-BNNMT ngày 29/01/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT và Thông tư số 07/2025/TT-BNNMT.
[20] Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 1658/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
[21] Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 882/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030.
[22] Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 24/6/2020 phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030.
[23] Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
