Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính khẳng định, trong những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội, bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao chất lượng đời sống người dân, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, những thay đổi lớn về bối cảnh trong nước và quốc tế, mô hình tổ chức quản lý, không gian phát triển và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đang đặt ra những yêu cầu mới đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường. Do đó, việc xây dựng Chiến lược ngành Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050 là cần thiết, vừa kế thừa các chiến lược, quy hoạch, chương trình ngành, lĩnh vực còn phù hợp, vừa hình thành cách tiếp cận và các động lực phát triển mới, khai thác hiệu quả tính liên kết, bổ trợ giữa nông nghiệp, nông thôn, tài nguyên, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở đó, Phó Vụ trưởng Trần Gia Long mong muốn các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học sẽ cùng rà soát, đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện khung Chiến lược.
Đồng tình với ý kiến của Phó Vụ trưởng Trần Gia Long, ông Axel Neubert - Trưởng đại diện Tổ chức Hanns Seidel Foundation (HSF) tại Việt Nam nhấn mạnh, sự phát triển nhanh của hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, hạ tầng số và các kết nối liên vùng, quốc tế đang làm thay đổi lợi thế so sánh, khả năng tiếp cận thị trường và tổ chức không gian sản xuất, dịch vụ, đô thị và nông thôn, tạo ra các dư địa phát triển mới nhưng đồng thời gia tăng sức ép đối với tài nguyên và môi trường. Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu ngày càng trở thành động lực chủ yếu của phát triển, đòi hỏi ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam phải đổi mới đồng thời công nghệ sản xuất, phương thức cung cấp dịch vụ, hệ thống thông tin, dữ liệu và phương thức quản trị ngành. Trong bối cảnh trên, ngành Nông nghiệp và Môi trường cần xây dựng một Chiến lược tổng thể, tích hợp và liên ngành cho giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Tổ chức HSF cam kết tiếp tục đồng hành lâu dài cùng ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, tập trung mạnh mẽ vào chiến lược chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Chia sẻ tại Hội thảo, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường - TS. Trần Công Thắng cho biết, Chiến lược ngành được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước; các chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo có liên quan. Chiến lược gồm 2 phần chính: (i) Đánh giá thực trạng phát triển và quản lý ngành Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2021-2025; (ii) Chiến lược ngành Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu của Chiến lược nhằm tổng quan đầy đủ, cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo, định hướng, mục tiêu phát triển nông nghiệp, nông thôn, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường bền vững đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, trên cơ sở tổng kết, đánh giá sâu sắc những thành tựu đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, bài học kinh nghiệm rút ra trong quá trình thực hiện giai đoạn 2021 - 2025; đồng thời, đề xuất cách tiếp cận xây dựng Chiến lược giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050, các mục tiêu, định hướng, nhiệm vụ, giải pháp lớn và đột phá để thúc đẩy phát triển ngành Nông nghiệp và Môi trường hiệu quả, bền vững hơn.
Về việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong ngành Nông nghiệp và Môi trường, TS. Nguyễn Thế Thông cho rằng, các chủ trương và chính sách gần đây cho thấy kinh tế tuần hoàn ngày càng được đặt trong tổng thể đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định mô hình tăng trưởng mới dựa trên nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, trong đó kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là những cấu phần của phương thức sản xuất mới. Kế hoạch hành động quốc gia theo Quyết định số 222/QĐ-TTg chuyển định hướng này thành nhóm mục tiêu, nhiệm vụ và phân công triển khai đến năm 2035. Do vậy, phát triển kinh tế tuần hoàn cần trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược, quy hoạch và chính sách phát triển ngành, gắn nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường và cải thiện sinh kế. Hiệu quả cần được đánh giá đồng thời qua giá trị kinh tế, năng suất tài nguyên, chất lượng môi trường và lợi ích xã hội.
Tại Hội thảo, đa số đại biểu cho rằng, Chiến lược phải bảo đảm tính tổng thể, tích hợp, liên ngành; kế thừa các chiến lược ngành, lĩnh vực còn phù hợp. Một số đại biểu ý kiến cần làm rõ mối quan hệ, tính liên kết, bổ trợ giữa phát triển nông nghiệp, nông thôn với quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo đảm đồng bộ, không chồng chéo với các chiến lược, quy hoạch ngành, lĩnh vực đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đồng thời, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị; phát huy mọi nguồn lực, chuyên gia có kinh nghiệm trong quá trình xây dựng Chiến lược…
