• Tìm kiếm
Hotline

Bước đầu xây dựng một số tiêu chí thiết kế xây xanh cho các dự án công trình giao thông đường bộ vùng khí hậu phía Bắc Việt Nam hướng tới phát triển bền vững

Lê Xuân Thái, Trần Văn Thụy, Chu Phương Nhung

  1. 1Khoa Kiến trúc, Đô thị và Khoa học bền vững, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội
  2. 2Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
  3. 3Trung tâm Đào tạo thiết kế dự án, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Vùng khí hậu phía Bắc Việt Nam đặc trưng bởi khí hậu nhiệt đới gió mùa, biên độ nhiệt năm lớn, mùa đông lạnh ẩm và sự phân hóa khí hậu mạnh theo độ cao [3,4]. Những điều kiện tự nhiên này định hướng cho hệ thống cây xanh ven đường bộ cần được quy hoạch và thiết kế một cách khoa học, phù hợp với điều kiện sinh khí hậu và các yếu tố sinh thái địa phương nhằm đảm bảo khả năng sinh trưởng cao và mang lại nhiều lợi ích môi trường [3,8,9]. Dựa trên các nghiên cứu phân vùng khí hậu (PVKH) và đặc điểm sinh thái thực tiễn, bài viết đề xuất bước đầu một số tiêu chí thiết kế cây xanh cho các dự án công trình giao thông đường bộ, đồng thời xây dựng ngân hàng cây xanh gồm 56 loài đại diện [3,4,8,9]. Đến tháng 4/2026, khi cả nước đã hoàn thành và đưa vào khai thác khoảng 3.345 km tuyến chính đường cao tốc (vượt chỉ tiêu 3.000 km đề ra), cùng với tổng chiều dài cao tốc (bao gồm nút giao và đường dẫn) đạt gần 3.803 km và cơ bản thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau, việc áp dụng các tiêu chí này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết [1,2,6,7]. Các tiêu chí không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ sống sót của cây xanh mà còn hỗ trợ giảm ô nhiễm không khí, điều hòa vi khí hậu, chống xói mòn taluy, lọc bụi PM₂․₅, giảm tiếng ồn và bảo tồn đa dạng sinh học dọc các tuyến đường [8,9]. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng thực tế, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như rét đậm, rét hại, mưa lớn gây lũ quét và hạn hán cục bộ [5,9]. Bài viết phân tích các đặc điểm khí hậu, tình hình hạ tầng giao thông, tổng quan các nghiên cứu liên quan, đề xuất tiêu chí và ngân hàng cây xanh, đồng thời đưa ra một số luận cứ phản biện và giải pháp cụ thể nhằm hướng tới phát triển giao thông xanh bền vững vùng khí hậu phía Bắc Việt Nam [1,10].

Từ khóa

Cây xanh giao thông vùng khí hậu phía Bắc tiêu chí thiết kế bền vững đường bộ cao tốc phân vùng sinh khí hậu

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ Xây dựng, 2026, Báo cáo tình hình khai thác và phát triển đường cao tốc (cập nhật tháng 3/2026). Hà Nội.
  2. VnExpress. Toàn quốc đã hoàn thiện và khởi công hơn 4.000 km cao tốc InternetInternetInternet. 2026 Mar 5 cited2026Apr17cited 2026 Apr 17cited2026Apr17. Available from: https://vnexpress.net/toan-quoc-da-hoanthien-va-khoi-cong-4-000-km-cao-toc-5046902.html
  3. Nguyễn Đức Ngữ, Nguyễn Trọng Hiệu. Khí hậu và tài nguyên khí hậu Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật; 2013. 296 tr.
  4. Phạm Ngọc Toàn, Phan Tất Đắc. Khí hậu Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật; 1993.
  5. Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (IMHEN). Thông báo và dự báo khí hậu số tháng 02/2026 và nhận định xu thế khí hậu năm 2025–2026. Hà Nội: IMHEN; 2026.
  6. VietnamPlus. Việt Nam hướng tới gần 9.000 km đường cao tốc vào năm 2050 InternetInternetInternet. 2026 Feb cited2026Apr17cited 2026 Apr 17cited2026Apr17. Available from: https://en.vietnamplus.vn/vietnamto- build-2000km-of-new-expressways-between-2026- 2030-post332185.vnp
  7. Cục Đường bộ Việt Nam. Báo cáo đánh giá hiệu quả môi trường và vận hành các tuyến cao tốc phía Bắc (cập nhật 2026). Hà Nội: Cục Đường bộ Việt Nam; 2026.
  8. Bộ Xây dựng. Quy chuẩn xây dựng Việt Nam - Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng (QCXDVN 02:2008/BXD, cập nhật bổ sung). Hà Nội: Bộ Xây dựng; 2008 (cập nhật 2025).
  9. Tổng cục Khí tượng Thủy văn Quốc gia. Báo cáo tài nguyên khí hậu và tác động môi trường của hạ tầng giao thông đường bộ. Hà Nội: Tổng cục Khí tượng Thủy văn Quốc gia; 2025.
  10. Bộ Xây dựng. Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9257:2012 – Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị. Hà Nội: Bộ Xây dựng; 2012.

Các bài viết khác trong số này

Đặt mua Tạp chí Môi trường

Đăng ký ngay