• Tìm kiếm
Hotline

Bờ biển bùn - rừng ngập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long: Vòng lặp suy thoái và giải pháp bảo vệ bờ đa cấp độ

Thiều Quang Tuấn

  1. 1Khoa Công trình, Đại học Thủy Lợi

Tóm tắt

Hiệu ứng bóp nghẹt ven biển (BNVB) (coastal squeeze) cùng với sự mất cân cân bằng động lực bùn hạt mịn xảy ra ở các quy mô không gian và thời gian khác nhau là nguyên nhân cơ bản gây ra xói lở bờ biển, suy thoái rừng nghiêm trọng ở vùng ven biển đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Nhiều dạng công trình giảm sóng gây bồi cùng với các nỗ lực trồng tái tạo rừng đã được thực hiện, tuy nhiên hiệu quả đạt được vẫn còn hạn chế do công năng chưa được thiết kế phù hợp với tính chất xói lở ở từng vùng. Xuất phát từ các kiến thức chung về xói lở bờ biển bùn có rừng, trên cơ sở kế thừa kết quả từ các nghiên cứu có liên quan đã được thực hiện trong phòng thí nghiệm cũng như hiện trường cho ĐBSCL, nghiên cứu đã tổng hợp, phân tích vai trò cốt lõi của cân bằng động lực bùn cát hạt mịn ở quy mô cục bộ đối với sự phát triển của cây ngập mặn. Đồng thời giải thích vòng lặp xói lở và suy thoái rừng, từ đó đề xuất nguyên lý cơ bản trong thiết kế giải pháp ở 4 cấp độ khác nhau phù hợp với mục tiêu bảo vệ bờ khả dĩ với mấu chốt là khôi phục lại điều kiện cân bằng động về trao đổi bùn cát hạt mịn. Kết quả nghiên cứu có thể được tham khảo cho thực tiễn thiết kế hệ thống công trình giảm sóng gây bồi ở bờ biển bùn có rừng ngập mặn (RNM) ở ĐBSCL.

Từ khóa

Bờ biển bùn cây ngập mặn xói lở bờ biển bóp nghẹt ven biển nước biển dâng tương đối giải pháp bảo vệ bờ

Tài liệu tham khảo

  1. Anthony, E., Brunier, G., Besset, M., Goichot, M., Dussouillez, P., and Nguyen, V. L., 2015. Linking rapid erosion of the Mekong River delta to human activities. Scientific Reports, 5, 14745. Besset, M., Gratiot, N., Anthony, E.J., Bouchette, F., Goichot, M., Marchesiello, P., 2019. Mangroves and shoreline erosion in the Mekong River delta, Viet Nam. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 226, 106263.
  2. CPMD, 2018. Decision Support Tool for Coastal Protection for the Mekong Delta (CPMD). Project report. Integrated Coastal Management Programme (ICMP) of the ‘Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (GIZ). 238 pp.
  3. Gratiot, N., Bildstein, A., Anh, T. T., Thoss, H., Denis, H., Michallet, H., Apel, H., 2017. Sediment flocculation in the Mekong River estuary, Vietnam, an important driver of geomorphological changes. Comptes Rendus Geoscience, 349, pp. 260-268.
  4. Kondolf, G.M., Rubin, Z.K., and Minear, J.T., 2014. Dams on the Mekong: Cumulative sediment starvation, Water Resour. Res., 50, pp. 5158-5169.
  5. Manon, B., Edward J. Anthony, Guillaume Brunier and Philippe Dussouillez., 2016. Shoreline change of the Mekong River delta along the southern part of the South China Sea coast using satellite image analysis (1973-2014). Géomorphologie: relief, processus, environnement, 22, 2, pp. 137-146.
  6. Minderhoud, P. S. J., Erkens, G., Pham, V. H., Bui, V. T., Erban, L., Kooi, H., and Stouthamer, E., 2017. Impacts of 25 years of groundwater extraction on subsidence in the Mekong Delta, Vietnam. Environmental Research Letters. 12(2017) 064006.
  7. Tuan, T.Q., 2024. Effectiveness of coastal protection in the Vietnamese Mekong Delta, IUCN Vietnam report.
  8. Tuan, T.Q., Linh, K. P., Son, H. T., 2024. Chapter 15 - Erosion of mangrove-mud coasts, resilience of coastal protection, and outlook on nature-based solutions in the Vietnamese Mekong Delta, Editor(s): Hong Quan Nguyen, Heiko Apel, Quang Bao Le, Minh Tú Nguyễn, Venkataramana Sridhar, In Ecohydrology from Catchment to Coast, The Mekong River Basin, Elsevier, pp. 479-525, ISBN 9780323908146.
  9. Tuan, T.Q. and Luan, M.T., 2020. Monsoon wave transmission at bamboo fences protecting mangroves in the Lower Mekong Delta. Applied Ocean Research, Elsevier, 101, 08/2020, 102259.
  10. Tuan, T.Q., Luan, M.T., and Cuong L.N., 2022. Laboratory study of wave damping by porous breakwaters on mangrove mudflats in the Mekong River Delta. Ocean Engineering, Elsevier. 258, 08/2022, 111846.
  11. Winterwerp, J.C., Erftemeijer, P.L.A., Suryadiputra, N., van Eijk, P., and Liquan Zhang, 2013. Defining Eco- Morphodynamic Requirements for Rehabilitating Eroding Mangrove-Mud Coasts. Wetlands, 33, pp. 515-526.
  12. Winterwerp, J.C., Albers, T., Anthony, E.J., Friess, D.A., Mancheño, A.G., Moseley, K., Muhari, A., Naipal, S., Noordermeer, J., Oost, A., Saengsupavanich, C., Tas, S.A.J., Tonneijck, F.H., Wilms, T., Bijsterveldt, C.V, Eijk, P.V., Lavieren, E.V., Wesenbeeck, B.K.V., 2020. Managing erosion of mangrove-mud coasts with permeable dams - lessons learned, Ecological Engineering, 158, 106078.

Các bài viết khác trong số này

Đặt mua Tạp chí Môi trường

Đăng ký ngay