Tham dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội. Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; Bùi Quang Huy, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn. Về phía thành phố Hà Nội có đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan.

Phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ môi trường Thủ đô
Phát biểu phát động tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống nghìn năm văn hiến. Xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh Việt Nam phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.
Theo Bộ trưởng, những năm qua, thành phố Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong bảo vệ môi trường, cải thiện cảnh quan và chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, rác thải sinh hoạt và những hạn chế trong thu gom, xử lý chất thải vẫn là những vấn đề cần tập trung giải quyết. Thực tế đó đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và đặc biệt là sự tham gia tích cực, thường xuyên của Nhân dân.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng, Chương trình phối hợp giữa ba cơ quan sẽ góp phần gắn kết công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường với hoạt động tuyên truyền, vận động và giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Qua đó, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong bảo vệ môi trường, từng bước hình thành nếp sống xanh, văn minh từ mỗi gia đình, khu dân cư đến các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp.
Bộ trưởng kêu gọi các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân Thủ đô tích cực hưởng ứng Chương trình bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng cam kết phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội; hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và các mô hình hiệu quả, góp phần triển khai Chương trình phù hợp với điều kiện thực tiễn, tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ môi trường Thủ đô.
Đưa các mô hình bảo vệ môi trường vào đời sống cộng đồng
Chương trình phối hợp được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 394/NQ-CP ngày 3/12/2025 của Chính phủ và Đề án số 01/ĐA-MTTW-BTT ngày 25/5/2026 của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thủ đô.
Chương trình xác định năm nội dung phối hợp trọng tâm, hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm và sự tham gia thường xuyên, tự giác của người dân, cơ quan, đơn vị, trường học và doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường. Trong đó, chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân thay đổi hành vi, hình thành thói quen sống xanh, tiêu dùng bền vững, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và hạn chế phát sinh chất thải.
Các hoạt động tuyên truyền tập trung vào những vấn đề môi trường đang được người dân Thủ đô quan tâm như ô nhiễm không khí, ô nhiễm sông, hồ, ao, kênh, mương, ô nhiễm tại các làng nghề và chất thải rắn sinh hoạt. Người dân được vận động phân loại rác tại nguồn, giảm sử dụng túi ni-lông khó phân hủy và nhựa dùng một lần, tiết kiệm thực phẩm, không đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp. Đồng thời, Chương trình khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn, tăng cường tái sử dụng, tái chế và giảm thiểu chất thải.
Điểm nhấn của Chương trình là xây dựng, duy trì và nhân rộng ba mô hình bảo vệ môi trường thiết thực, gắn với các hoạt động thường ngày của người dân. Trong đó, mô hình “Bữa ăn xanh - trường học xanh” vận động nhà trường, học sinh và gia đình thực hành tiết kiệm thực phẩm, nước sạch, hạn chế rác thải nhựa dùng một lần và phân loại chất thải tại nguồn. Thông qua các hoạt động giáo dục và thực hành, mô hình góp phần hình thành thói quen tiêu dùng bền vững, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh và cộng đồng.
Mô hình “Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh” khuyến khích các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi, dầu mỡ; giảm thiểu chất thải, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và thực hiện phân loại, thu gom, chuyển giao chất thải theo quy định. Việc triển khai mô hình gắn với tăng cường quản lý vệ sinh môi trường trong hoạt động kinh doanh ẩm thực, góp phần xây dựng hình ảnh văn minh, thân thiện với môi trường của Thủ đô.
Đối với mô hình “Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp”, Chương trình chú trọng huy động cộng đồng tham gia tổng vệ sinh định kỳ, thu gom rác thải, bảo vệ cảnh quan và nguồn nước. Người dân được vận động không xả rác, chất thải và nước thải chưa qua xử lý xuống sông, hồ, kênh, mương; đồng thời chủ động phát hiện, phản ánh các điểm ô nhiễm để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý. Việc lựa chọn địa bàn, tổ chức thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình sẽ căn cứ điều kiện thực tiễn và nguồn lực được giao.
Bên cạnh việc triển khai các mô hình, Chương trình chú trọng phát huy vai trò giám sát của cộng đồng dân cư. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên và Nhân dân sẽ tham gia phát hiện, phản ánh tình trạng xả thải, đổ rác, đốt rác và các nguồn gây ô nhiễm tại cơ sở. Các phản ánh, kiến nghị được phối hợp tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý, theo dõi và phản hồi kết quả, ưu tiên sử dụng các kênh, nền tảng tiếp nhận thông tin hiện có của thành phố.
Cùng với đó, ba cơ quan tăng cường chia sẻ thông tin, dữ liệu và hỗ trợ chuyên môn về môi trường phục vụ công tác tuyên truyền, tập huấn và giám sát của cộng đồng. Chương trình cũng chú trọng tổ chức các hoạt động đổi mới sáng tạo, đánh giá, biểu dương, khen thưởng và nhân rộng những mô hình, sáng kiến hiệu quả, qua đó tạo động lực để các hoạt động bảo vệ môi trường được duy trì thường xuyên, lâu dài.
Từ cam kết phối hợp đến hành động cụ thể
Để Chương trình đi vào thực tiễn, trách nhiệm của từng cơ quan được xác định cụ thể theo chức năng, nhiệm vụ. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn hệ thống Mặt trận thành phố triển khai công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, phối hợp xây dựng và nhân rộng các mô hình bảo vệ môi trường, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng. UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, lồng ghép Chương trình với các kế hoạch, nguồn lực hiện có và tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về môi trường.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đảm nhiệm vai trò hướng dẫn chuyên môn, cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu môi trường; phối hợp tập huấn, tuyên truyền, hỗ trợ kỹ thuật, chuyên gia và đánh giá, nhân rộng các mô hình, sáng kiến hiệu quả. Đồng thời, các bên phối hợp nghiên cứu, đề xuất lồng ghép những nguồn kinh phí hợp pháp nhằm bảo đảm điều kiện triển khai Chương trình thiết thực, phù hợp với thực tiễn.

Phát biểu hưởng ứng tại buổi lễ, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thành phố xác định ô nhiễm môi trường là một trong năm điểm nghẽn lớn cần tập trung giải quyết. Bên cạnh những kết quả đạt được, Hà Nội vẫn đang đối mặt với nhiều vấn đề như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, rác thải sinh hoạt và tình trạng vệ sinh môi trường tại một số khu dân cư, chợ, tuyến phố, không gian công cộng. Đây là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống người dân, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ và chuyển biến thực chất.
Theo Chủ tịch UBND thành phố, công tác bảo vệ môi trường cần được triển khai đồng thời theo hai hướng. Trước mắt, tập trung giải quyết những công việc gần dân, có thể thực hiện ngay như giữ gìn vệ sinh đường phố, khu dân cư, chợ và không gian công cộng; thu gom, phân loại rác đúng quy định và hình thành nếp sống văn minh. Về lâu dài, thành phố tiếp tục đầu tư hạ tầng xử lý nước thải, kiểm soát các nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí, nâng cao hiệu quả quản lý chất thải và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu việc triển khai Chương trình phải gắn với công việc cụ thể, không dừng lại ở văn bản phối hợp. Từng địa bàn, cơ quan, đơn vị phải xác định rõ nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và tiêu chí đánh giá kết quả. Những nhiệm vụ có thể thực hiện ngay cần được triển khai kịp thời; những nhiệm vụ đòi hỏi đầu tư hạ tầng, nguồn lực và thời gian phải có lộ trình rõ ràng, bảo đảm tính khả thi.
Thành phố cũng yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và công khai kết quả phù hợp để Nhân dân theo dõi, giám sát. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm chuyển các cam kết phối hợp thành những hành động cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét trong cải thiện chất lượng môi trường Thủ đô.
Tại buổi lễ, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026–2030”.
Sau lễ ký kết, các đơn vị đầu mối của ba cơ quan sẽ phối hợp cụ thể hóa Chương trình thành kế hoạch triển khai hằng năm, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nguồn lực của từng bên. Với phương châm lấy người dân làm chủ thể, cộng đồng dân cư làm nền tảng, Chương trình hướng tới tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động, đưa bảo vệ môi trường trở thành việc làm thường xuyên trong mỗi gia đình, khu dân cư, cơ quan và doanh nghiệp, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng xanh - sạch - đẹp - văn minh.