Tại buổi làm việc ngày 26/9/2026, thay mặt chính quyền Đặc khu, ông Nguyễn Văn Linh - Phó Chủ tịch UBND Đặc khu đã báo cáo với Đoàn công tác tình hình bảo vệ môi trường trên địa bàn. Theo đó, đặc khu Phú Quý là địa bàn hải đảo, có vị trí quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh; các hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn có mối quan hệ chặt chẽ với tài nguyên và môi trường biển, trong đó tập trung các hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước, nuôi trồng thủy sản, khai thác và đánh bắt thủy sản, dịch vụ du lịch, vận tải biển, hoạt động tại khu vực cảng, sản xuất kinh doanh và sinh hoạt của người dân. Với đặc thù là địa bàn hải đảo, nguồn tài nguyên đất, nước ngọt và diện tích đất có khả năng tiếp nhận chất thải có giới hạn; trong khi đó, chất thải phát sinh từ hoạt động sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động trên biển có nguy cơ tác động trực tiếp đến môi trường biển, ven biển nếu không được quản lý và kiểm soát chặt chẽ.
UBND Đặc khu đã ban hành Kế hoạch về quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa trên địa bàn Đặc khu; Kế hoạch về việc thực hiện việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn Đặc khu Phú Quý; Kế hoạch về việc quản lý, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải xây dựng trên địa bàn Đặc khu Phú Quý. UBND Đặc khu cũng ban hành các văn bản về việc tổ chức tuyên truyền công tác phân loại rác thải tại nguồn trên địa bàn Đặc khu Phú Quý; văn bản về việc triển khai quy định bảo vệ môi trường tại khu vực Hòn Tranh và khu nuôi trồng thủy sản; Văn bản về triển khai hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần theo lộ trình và ký cam kết thực hiện. Triển khai các Kế hoạch, văn bản chỉ đạo trên, Đặc khu đã đạt được một số kết quả tích cực sau:
Về tuyên truyền bảo vệ môi trường biển: Thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân, hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cơ sở lưu trú, nhà hàng, các tổ chức và cá nhân hoạt động trên biển hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; không xả rác xuống biển, không vứt bỏ túi nilon, chai nhựa, hộp xốp và các loại nhựa khó phân hủy tại khu vực bờ biển.
Về kiểm soát rác thải nhựa: Đặc khu tổ chức triển khai cho các tàu vận tải hành khách tuyến Phú Quý - Phan Thiết và ngược lại trang bị dụng cụ thu gom chất thải sinh hoạt trên tàu, thay thế túi nôn từ sản phẩm túi nilon sang túi giấy, in trên thẻ lên tàu thông điệp “Không mang rác thải nhựa lên đảo”; quán triệt các cano chở khách tham quan Hòn tranh, khu vực lồng bè không để du khách mang các sản phẩm nhựa, túi nilon qua khu vực Hòn Tranh.
Về kiểm soát nguồn thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển: UBND Đặc khu thường xuyên kiểm tra, yêu cầu thực hiện đầy đủ các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường tại các cơ sở nuôi trồng thủy sản. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đã tổ chức kiểm tra 09/09 cơ sở lồng bè kinh doanh hoạt động trên biển. Qua kiểm tra, các cơ sở cơ bản đã thực hiện các biện pháp thu gom chất thải theo yêu cầu.
Về tổ chức vệ sinh, thu gom rác thải và kiểm soát hoạt động đổ thải ven biển, trên biển: UBND Đặc khu đã triển khai tổ chức các buổi ra quân tổng vệ sinh môi trường các đợt cao điểm với 05 đợt/gần 1.000 người; thu gom, xử lý các tuyến đường, khu công cộng định kỳ hàng tháng với khối lượng rác đã thu gom, xử lý khoảng 05 tấn/đợt; xử lý vi phạm hành chính các trường hợp đổ rác không đúng quy định với 07 trường hợp. Các cơ quan chức năng của đặc khu cũng tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyên truyền và vận động các tổ chức, cá nhân không tự ý đổ đất, đá, chất thải, rác thải hoặc các vật chất khác xuống biển, khu vực ven biển và các khu vực không được phép. Đối với các hoạt động có phát sinh vật chất, chất thải cần vận chuyển, tập kết hoặc xử lý, yêu cầu chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng vị trí, đúng quy định, không lợi dụng các khu vực ven biển, bãi biển hoặc vùng nước để đổ thải.
Về quản lý chất thải sinh hoạt và chất thải rắn: Tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt ước đạt 90%. Rác thải sau khi thu gom được vận chuyển đến Nhà máy xử lý rác Phú Quý để xử lý theo quy định.
Về quản lý chất thải nguy hại: UBND Đặc khu chú trọng việc kiểm soát chất thải nguy hại phát sinh từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cơ sở y tế và các hoạt động có liên quan. Các cơ sở có phát sinh chất thải nguy hại được yêu cầu thực hiện phân loại, thu gom, lưu giữ và chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định; không để chất thải nguy hại phát tán ra môi trường đất, nước và biển. Đối với các cơ sở y tế, UBND Đặc khu chỉ đạo tăng cường quản lý chất thải y tế, bảo đảm việc phân loại, thu gom và xử lý đúng quy định.
Mặc dù đạt được một số kết quả tích cực, song công tác bảo vệ môi trường của Đặc khu vẫn còn những khó khăn, bất cập. Đó là không gian đảo và hạ tầng phục vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải còn hạn chế; lượng chất thải sinh hoạt và chất thải phát sinh từ hoạt động du lịch, dịch vụ có xu hướng tăng vào các thời điểm cao điểm; tình trạng sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần còn phổ biến. Đặc biệt, rác thải từ hoạt động trên biển và rác từ biển trôi dạt vào bờ rất nhiều gây khó khăn cho công tác thu gom, xử lý; thiếu phương tiện để xử lý sự cố tràn dầu trên biển…
Ngoài ra, ông Nguyễn Văn Linh còn báo cáo về các hoạt động phát triển kinh tế biển (du lịch biển, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản trên biển), bảo đảm quốc phòng - an ninh tại Đặc khu.
Tại buổi làm việc, Thượng tá Vũ Chí Công, Phó Trưởng phòng Phòng Cứu hộ cứu nạn và Bảo vệ môi trường, Bộ Tham mưu Cảnh sát biển Việt Nam đề nghị chính quyền Đặc khu tăng cường hơn nữa việc phối hợp với các lực lượng đóng quân trên địa bàn để bảo đảm an ninh trật tự, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về IUU đối với các tàu đánh bắt xa bờ. Ông Lại Đức Ngân, Trường phòng Kiểm soát tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết các cơ quan chức năng sẽ xây dựng bộ dữ liệu để quản lý nguồn thải, trong đó có quản lý nguồn thải vùng biển đảo.
Ông Hoàng Trường Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trưởng Đoàn công tác đã đánh giá cao sự chủ động của UBND Đặc khu Phú Quý trong công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là kết quả tích cực trong tuyên truyền, đấu tranh phòng chống vi phạm về IUU. Ông Hoàng Trường Sơn đề nghị Đặc khu:
Thứ nhất, tiếp tục cụ thể hóa các nghị quyết của Chính phủ, nghị quyết của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lâm Đồng để đưa vào triển khai các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường biển đảo trên địa bàn.
Thứ hai, chủ động phối hợp triển khai các nhiệm vụ đã được xác định cho giai đoạn 2026 - 2030, nhất là công tác quan trắc môi trường nước biển, trầm tích ven bờ, nước dưới đất và ứng phó với tình trạng xâm nhập mặn; đồng thời, nghiên cứu, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ về Khu bảo tồn biển Phú Quý, quan trắc môi trường nuôi biển và định hướng chuyển đổi công nghệ nuôi biển phù hợp.
Thứ ba, quản lý bền vững các hoạt động kinh tế biển. Trước hết là tăng cường quản lý hệ thống lồng bè nuôi trồng thủy sản và các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên biển; yêu cầu 100% cơ sở phải trang bị bồn tự hoại, thu gom chất thải sinh hoạt và nước thải đạt chuẩn quy định, tuyệt đối không xả thải trực tiếp xuống biển. Đồng thời, tại khu vực Hòn Tranh và các điểm du lịch phải triển khai nghiêm các quy định bảo vệ môi trường, kiểm soát chặt chẽ phương tiện cano và lượng khách du lịch; kiên quyết không để du khách mang túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần ra khu vực bảo tồn và các đảo nhỏ.
Tại buổi làm việc, ông Hoàng Trường Sơn còn đề nghị lực lượng Cảnh sát biển quan tâm đến những kiến nghị của Đặc khu để có những hỗ trợ thiết thực, đặc biệt những hỗ trợ trong xử lý, ứng phó sự cố tràn dầu trên biển.
