Xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù vượt trội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững ở Việt Nam

Chiều ngày 9/7/2026, tại Hà Nội, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo ”Xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù vượt trội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững ở Việt Nam”. Đây là diễn đàn lấy ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp nhằm hoàn thiện chính sách cho dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội trong năm 2026.

Tham dự Hội thảo có Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản; Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Thanh Tùng; Phó Tổng Thư ký VCCI Đậu Anh Tuấn; cùng đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, VCCI, các Bộ/ngành Trung ương; đại diện các doanh nghiệp/Hiệp hội doanh nghiệp trên cả nước.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế biển tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng của 21 tỉnh, thành phố ven biển. Tuy nhiên, hành lang pháp lý hiện hành vẫn còn nhiều khoảng trống, chưa tạo động lực đủ mạnh để huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào các ngành kinh tế biển mới.

anh-ht-bien-1783657113.jpg
Toàn cảnh Hội thảo

Ngày 8/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 182/NQ-CP thông qua hồ sơ chính sách dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Một trong những nội dung trọng tâm của Dự thảo là chính sách về xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Đây được xem là bước đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế biển, đồng thời tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để khai thác hiệu quả tiềm năng biển trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Hội thảo, Cục trưởng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế không thể tách rời thực tiễn phát triển cũng như tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp. Sự tham gia đóng góp của VCCI, các hiệp hội và doanh nghiệp sẽ giúp các chính sách mới bảo đảm tính khả thi, phục vụ hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh mới, đồng thời đưa quy định pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống. Theo ông Nguyễn Quốc Toản, quá trình xây dựng Luật đối mặt với nhiều thách thức bởi không gian biển có phạm vi rộng, cấu trúc đa tầng và chịu sự điều chỉnh của nhiều luật chuyên ngành như: Luật Dầu khí, Luật Địa chất và Khoáng sản, Luật Hàng hải, Luật Thủy sản, Luật Viễn thông… Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời bổ sung các cơ chế đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo ngoài khơi, kinh tế biển xanh và các ngành kinh tế ven biển.

Cũng tại Hội thảo, Phó Tổng Thư ký VCCI Đậu Anh Tuấn đánh giá, việc tổ chức Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách thể hiện tư duy làm Luật dựa trên thực tiễn, lấy nhu cầu của nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp làm trung tâm. Hiện nay, Việt Nam sở hữu hơn 3.200 km bờ biển với 21 tỉnh, thành phố giáp biển, song tiềm năng vẫn chưa được khai thác tương xứng. Một trong những nguyên nhân quan trọng là chưa khơi thông được các nguồn lực đầu tư do còn nhiều rào cản về pháp lý, khiến các dự án quy mô lớn trên biển chưa có nền tảng pháp lý đủ ổn định để phát triển. Ông Đậu Anh Tuấn đề xuất, các chính sách ưu đãi phải thực sự vượt trội, minh bạch và ổn định; đồng thời hoàn thiện cơ chế xác lập quyền tài sản trên biển, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả.

Giới thiệu những nội dung mới của Dự thảo Luật, Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Thanh Tùng cho biết, Bộ đề xuất nhiều chính sách mang tính đột phá nhằm khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế biển liên quan tới doanh nghiệp. Đáng chú ý, Dự thảo bổ sung các quy định về quyền của tổ chức, cá nhân được giao, cho thuê, đăng ký sử dụng khu vực biển. Theo đó, tổ chức, cá nhân được giao hoặc thuê khu vực biển trong nội thủy, lãnh hải có thể được chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển và tài sản gắn liền với khu vực biển khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, Dự thảo cũng thiết lập cơ chế chuyển mục đích sử dụng khu vực biển; bổ sung các quy định về điều kiện, trường hợp được chuyển nhượng, góp vốn, cho thuê, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển, bảo đảm phù hợp với chế độ pháp lý của từng vùng biển, đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, chủ quyền và quyền chủ quyền quốc gia. Đồng thời, Bộ đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù đối với các dự án kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cao, phát triển đặc khu kinh tế biển, khu thương mại tự do ven biển, đô thị lấn biển, hạ tầng lưỡng dụng, công trình đa mục tiêu trên biển, logistics biển, công nghệ sinh học biển, phục hồi hệ sinh thái biển và các hoạt động hấp thụ các-bon xanh...

Tại Hội thảo, các đại biểu đã thảo luận, đóng góp ý kiến về các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ các hoạt động kinh tế trên biển, hải đảo trong Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Nhiều ý kiến của doanh nghiệp và Hiệp hội tại Hội thảo kiến nghị, Dự thảo Luật cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao, cho thuê và đăng ký sử dụng khu vực biển theo hướng minh bạch, ổn định, giảm chồng chéo thủ tục; mở rộng khả năng huy động vốn thông qua việc xác lập rõ quyền sử dụng khu vực biển; đồng thời có các chính sách ưu đãi về tài chính, tín dụng, bảo hiểm rủi ro, hạ tầng và đổi mới công nghệ để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế biển xanh. Các đại biểu thống nhất rằng, chỉ khi thể chế thực sự thông thoáng, đồng bộ và phản ánh đúng đặc thù của đầu tư trên biển, Việt Nam mới có thể khơi thông hiệu quả các nguồn lực xã hội, phát huy lợi thế biển, hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển theo các chủ trương, chiến lược của Đảng và Nhà nước.

Các ý kiến tại Hội thảo sẽ được Cục Biển và Hải đảo Việt Nam tổng hợp, nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), hướng tới xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, ổn định và đủ sức tạo đột phá cho phát triển kinh tế biển bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.

Vũ Nhung

Đặt mua Tạp chí Môi trường