Điều trị béo phì: Hướng tiếp cận y khoa giúp giảm cân bền vững

Hành trình giảm 17kg sau 4 tháng

Từng tăng cân nhanh chóng sau sinh và do mắc bệnh suy giáp, chị T.T. Mai (phường Từ Liêm, Hà Nội) có thời điểm chạm ngưỡng 92kg. Cân nặng quá lớn không chỉ khiến việc đi lại trở nên nặng nề mà còn làm chị mất đi sự tự tin trong cuộc sống. “Tôi tăng cân rất nhanh sau khi sinh con, cộng thêm bệnh lý suy giáp nên cân nặng lên tới 92kg. Lúc đó việc đi lại rất khó khăn, cơ thể lúc nào cũng nặng nề, ngoại hình thay đổi khiến tôi tự ti”, chị T.T.Mai kể.

Theo chị Mai, trước đây chị từng áp dụng nhiều phương pháp giảm cân nhưng hiệu quả không bền vững. Chỉ khi được khám, đánh giá toàn diện và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, chị mới tìm được phương pháp phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.

Quá trình điều trị được xây dựng trên nhiều yếu tố, trong đó thuốc chỉ là một phần của phác đồ. Song song với đó là chế độ dinh dưỡng được tính toán lượng calo hằng ngày, cân đối giữa các nhóm chất và phù hợp với thể trạng. Trong khẩu phần ăn, chị ưu tiên thực phẩm giàu đạm và rau xanh, tinh bột chỉ chiếm khoảng một phần ba lượng thức ăn, đồng thời hạn chế tối đa đồ ngọt và các loại nước có đường.

“Tôi điều trị được khoảng 4 tháng thì cân nặng hiện tại còn 75kg. Người nhẹ nhõm hơn rất nhiều, đi lại dễ dàng hơn và cảm thấy tự tin hơn trước”, chị Mai chia sẻ.

Dù đã đạt được kết quả tích cực, chị vẫn tiếp tục duy trì chế độ điều trị với mục tiêu đưa cân nặng về mức 65kg. Từ kinh nghiệm của bản thân, chị cho rằng điều quan trọng nhất không phải là giảm cân thật nhanh mà là sự kiên trì.

“Muốn điều trị béo phì thành công thì phải kiên trì. Bên cạnh việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, cần tranh thủ thời gian để vận động nhẹ nhàng như đi bộ, đồng thời kiểm soát lượng calo nạp vào, ăn vừa đủ no chứ không nên ăn quá nhiều”, chị nói.

Chấm dứt tình trạng tự ý dùng thuốc giảm cân

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Ngọc Yến, Khoa Nội tiết, Bệnh viện 19-8, nhu cầu giảm cân hiện nay rất lớn. Tuy nhiên, không ít người thay vì đến cơ sở y tế lại tìm đến các trung tâm thẩm mỹ hoặc mua các loại thuốc, thực phẩm giảm cân trôi nổi được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội.

Đây là thực trạng đáng lo ngại bởi nhiều sản phẩm từng được quảng cáo rộng rãi nhưng sau đó bị các cơ quan quản lý y tế quốc tế khuyến cáo không nên sử dụng do tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.

“Người bệnh rất mong muốn giảm cân nhưng họ cũng mong muốn được giảm cân an toàn. Điều họ cần là được khám, đánh giá đúng tình trạng bệnh và điều trị bằng thuốc chính thống dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì tự mua thuốc không rõ nguồn gốc”, bác sĩ Ngọc Yến nhấn mạnh.

Theo bác sĩ, béo phì không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn là nguyên nhân của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như gan nhiễm mỡ, mỡ nội tạng, đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch. Người bị béo phì kéo dài, đặc biệt từ tuổi trung niên, có nguy cơ mắc các bệnh này rất cao.

Những năm gần đây, sự xuất hiện của các thuốc điều trị béo phì thế hệ mới đã tạo ra bước chuyển đáng kể trong điều trị. Đây vốn là nhóm thuốc điều trị đái tháo đường nhưng được chứng minh có hiệu quả rõ rệt trong giảm cân, giảm mỡ nội tạng và cải thiện nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Theo bác sĩ Ngọc Yến, ưu điểm của nhóm thuốc này là tác động lên cơ chế điều hòa cảm giác đói và no của cơ thể, giúp người bệnh giảm cảm giác thèm ăn nhưng vẫn đảm bảo sức khỏe khi được kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý.

“Nhiều bệnh nhân sau khi sử dụng thuốc kết hợp chế độ ăn và vận động giảm được trên 5kg chỉ trong tháng đầu tiên nếu tuân thủ đúng hướng dẫn. Điều quan trọng là họ vẫn sinh hoạt bình thường, không mệt mỏi mà còn cảm thấy cơ thể nhẹ nhõm hơn”, bác sĩ cho biết.

Tuy nhiên, bác sĩ cũng cảnh báo không nên lạm dụng thuốc hoặc tự ý nhịn ăn quá mức để mong giảm cân nhanh.

Một số người vì thấy cân nặng giảm từng ngày nên cố tình bỏ bữa, cắt giảm quá mức lượng thực phẩm nạp vào. Điều này có thể dẫn đến thiếu dinh dưỡng và ảnh hưởng xấu tới sức khỏe. Vì vậy, trong suốt quá trình điều trị, người bệnh luôn được bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng theo dõi để xây dựng khẩu phần phù hợp, vừa giảm cân vừa đảm bảo đầy đủ dưỡng chất.

Đối với những trường hợp béo phì mức độ rất nặng, đặc biệt khi điều trị nội khoa không đạt hiệu quả, người bệnh có thể được hội chẩn đa chuyên khoa để xem xét các biện pháp can thiệp sâu hơn như phẫu thuật điều trị béo phì theo đúng chỉ định chuyên môn.

Điều trị béo phì cần cách tiếp cận đa chuyên khoa

Theo Thạc sĩ, BSCK II Phạm Tuấn Dương, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện 19-8, số lượng người bệnh thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa đến khám tại khoa tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Không chỉ người trung niên mà nhiều người trẻ cũng đang đối mặt với tình trạng này.

“Béo phì không còn đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà là một bệnh mạn tính, có liên quan chặt chẽ với đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, hội chứng ngưng thở khi ngủ và các bệnh tim mạch”, bác sĩ Dương cho biết.

Xuất phát từ thực tế đó, Bệnh viện 19-8 đã thành lập Đơn vị Kiểm soát cân nặng và Điều trị béo phì nhằm xây dựng mô hình điều trị chuyên sâu, đa chuyên khoa theo các khuyến cáo quốc tế.

Đơn vị hoạt động trên nền tảng Khoa Nội tiết với sự phối hợp của các chuyên khoa như dinh dưỡng, phục hồi chức năng, tâm lý, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm. Người bệnh được một nhóm bác sĩ theo dõi xuyên suốt, xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa và tái khám định kỳ.

Theo bác sĩ Dương, quá trình điều trị bắt đầu bằng việc đánh giá toàn diện các chỉ số như BMI, vòng eo, thành phần cơ thể, bệnh lý đi kèm, chế độ dinh dưỡng, mức độ vận động và các yếu tố hành vi.

Trên cơ sở đó, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phù hợp, bao gồm điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường hoạt động thể lực, thay đổi hành vi và theo dõi định kỳ. Thuốc chỉ được chỉ định khi người bệnh đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn.

“Mục tiêu của điều trị là giảm cân an toàn và bền vững. Chỉ cần giảm từ 5-10% cân nặng trong vòng 3-6 tháng cũng đã giúp cải thiện đáng kể các chỉ số chuyển hóa và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý. Sau giai đoạn giảm cân, người bệnh vẫn cần được theo dõi để hạn chế tăng cân trở lại”, bác sĩ Dương cho biết.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, giảm cân không đơn thuần là để cải thiện vóc dáng mà là quá trình điều trị một bệnh mạn tính. Việc nhịn ăn cực đoan, sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hay chạy theo các phương pháp giảm cân cấp tốc đều có thể gây nhiều hệ lụy. Điều trị đúng, dưới sự theo dõi của bác sĩ, kết hợp dinh dưỡng khoa học và vận động hợp lý mới là giải pháp giúp người bệnh giảm cân an toàn, duy trì hiệu quả lâu dài và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm do béo phì gây ra.