Theo nội dung Chỉ thị, từ tháng 6/2026 đến nay, thời tiết trên địa bàn tỉnh diễn biến bất thường: 06 đợt nắng nóng với nhiệt độ phổ biến từ 38-41,5°C, nhiệt độ cao nhất được ghi nhận đạt 42,2°C; 05 cơn bão và 02 đợt áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông. Đặc biệt, trong đợt mưa lớn diện rộng từ ngày 14-19/9/2026, lượng mưa ghi nhận được tại đô thị Vinh vào ngày 19/9 đạt 451 mm, vượt qua kỷ lục lịch sử ngày 10/9/1985 (387,9 mm). Các hiện tượng thời tiết cực đoan không những gây nhiều thiệt hại về người, tài sản, mùa màng, hạ tầng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống dân sinh.
Dự báo đến hết năm 2026, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì ở cường độ mạnh đến rất mạnh, số ngày nắng nóng cao hơn trung bình nhiều năm; dự kiến có khoảng 1-2 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến Nghệ An. Vì vậy, Chỉ thị yêu cầu chính quyền các cấp và các ngành tập trung sửa chữa các hư hỏng của hệ thống đê điều, hồ đập, trạm bơm, đồng thời khơi thông dòng chảy tiêu thoát nước tại cả khu vực nông thôn lẫn đô thị nhằm chống ngập úng triệt để. Bên cạnh đó, các giải pháp tích trữ nước, vận hành trạm bơm dã chiến và điều tiết hợp lý các hồ chứa thủy điện lớn như Bản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê cũng được chỉ đạo triển khai đồng bộ nhằm đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2026–2027 và đời sống dân sinh.
Tiếp nối định hướng mang tính chiến lược của Chỉ thị số 26/CT-UBND, Kế hoạch số 942/KH-UBND đóng vai trò cụ thể hóa các mục tiêu thành những chỉ tiêu hành động định lượng và phân công nhiệm vụ thực thi chi tiết. Kế hoạch đã đề ra, thời gian thực hiện phong trào từ ngày 16/10 - 31/12/2026 trên phạm vi toàn tỉnh; lễ ra quân đồng loạt được tổ chức vào ngày 16/10/2026. Các chỉ tiêu khối lượng chủ yếu bao gồm: Phấn đấu huy động được 537.590 ngày công; khối lượng nạo vét, đất đào, đắp 214.912,3 m³; nạo vét các kênh tiêu thoát nước, tiêu nội đồng 588.587 m³; nạo vét, khơi thông các tuyến kênh, mương thoát nước, chống ngập úng đô thị 82.897 m³; đất đắp bờ vùng, bờ thửa 201.940,4 m³; đắp đất cấp phối, đổ bê tông đường giao thông nội đồng 217.300,3 m³; kiên cố hóa kênh mương 121.553 m; phát quang, cắt cỏ, vơ rong, vớt bèo và các công việc liên quan trên diện tích 3.670.581 m².
Phong trào tập trung huy động người dân tham gia tu sửa, nạo vét, kiên cố hóa công trình thủy lợi; khơi thông hệ thống kênh mương tưới, tiêu nội đồng, trục tiêu chính và bể hút trạm bơm; khắc phục các công trình cấp nước sạch bị bồi lấp; bảo dưỡng 100% thiết bị cơ, điện tại các trạm bơm tưới, tiêu; tu sửa, bồi trúc các đoạn đê sông, đê biển bị sạt lở. UBND tỉnh yêu cầu đẩy mạnh kiên cố hóa kênh mương, nhất là hệ thống kênh thuộc hồ chứa và kênh nội đồng; đồng thời tu sửa, nâng cấp đường giao thông nông thôn, giao thông đồng ruộng.
Đối với các công trình thủy lợi nhỏ và sử dụng nước tiết kiệm, các địa phương mở rộng mạng lưới bơm nhỏ, hồ, bể chứa, giếng nước; áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước như tưới nhỏ giọt, phun mưa cho các loại cây trồng cạn như cam, quýt, chanh leo, bưởi, mía, chè và cỏ chăn nuôi. Bên cạnh đó, công tác chống ngập úng đô thị và vệ sinh môi trường cần tập trung nạo vét, sửa chữa, khơi thông mương tiêu, hệ thống thoát nước cấp 2, cấp 3 tại các xã, phường, khối, tổ dân cư; kiểm tra, tháo dỡ, xử lý các công trình, hệ thống cáp quang, viễn thông, điện lực gây ách tắc dòng chảy tiêu thoát nước; phát quang bụi rậm, quét dọn vệ sinh, thu gom rác thải và cây cối gãy đổ.
Kế hoạch nêu rõ, để phòng, chống hạn hán và xâm nhập mặn, các địa phương cần thực hiện đánh giá, cân đối nguồn nước sau mùa mưa để bố trí cơ cấu cây trồng phù hợp; nạo vét cửa lấy nước, lắp đặt trạm bơm dã chiến; quản lý chặt chẽ, chống thất thoát nước và ngăn ngừa nước mặn xâm nhập nội đồng.
UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường cử cán bộ hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc; phối hợp vận hành, điều tiết xả nước các nhà máy thủy điện Bản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê phục vụ dân sinh và sản xuất; tổng hợp báo cáo định kỳ vào ngày 30 hằng tháng, tham mưu UBND tỉnh khen thưởng và xử lý vi phạm; UBND các xã, phường và Công ty TNHH MTV Thủy lợi Nghệ An căn cứ điều kiện thực tế xây dựng kế hoạch, giao chỉ tiêu cụ thể; tổ chức ra quân đồng loạt ngày 16/10/2026; báo cáo kết quả ngày đầu ra quân và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng.
UBND tỉnh đề nghị các Sở, Ban, ngành chức năng và Ủy ban MTTQ các cấp chủ động phối hợp triển khai, vận động đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân tích cực hưởng ứng. Báo và Phát thanh, Truyền hình Nghệ An phối hợp tuyên truyền tiến độ, kết quả phong trào, biểu dương các điển hình tiên tiến. Kết thúc đợt phát động, các đơn vị tiến hành tổng kết, đánh giá. Kết quả thực hiện là một trong những căn cứ để bình xét thi đua, khen thưởng, phê bình, kiểm điểm.
