Theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đơn vị hành chính mới được hình thành trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hiện có, tạo nền tảng để tổ chức bộ máy quản lý phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ngày 13/9/2026, nhiều địa phương trong địa bàn tỉnh Bắc Ninh tổ chức lễ công bố thành lập phường. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi đơn vị hành chính mà còn mở ra yêu cầu mới trong quản lý quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Lương Tài gắn với không gian phát triển quanh sân bay Gia Bình
Phường Lương Tài có diện tích tự nhiên 24,69 km², quy mô dân số 33.374 người. Những năm qua, kinh tế địa phương có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ.
Năm 2025, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt hơn 3.341 tỷ đồng. Trong đó, công nghiệp - xây dựng đạt hơn 1.513 tỷ đồng, thương mại - dịch vụ hơn 1.446 tỷ đồng và nông - lâm - thủy sản hơn 381 tỷ đồng.
Lợi thế đáng chú ý của Lương Tài là nằm trong không gian chịu tác động từ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Dự án sân bay được xác định là một công trình hạ tầng chiến lược, có khả năng tạo ra hệ sinh thái phát triển mới về hàng không, logistics, thương mại và dịch vụ.
Theo định hướng, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình giai đoạn đầu đến năm 2030 có công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Sau năm 2030 đến năm 2050, công suất dự kiến được nâng lên khoảng 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Sự xuất hiện của công trình quy mô lớn này cùng hệ thống giao thông kết nối sẽ tạo thêm dư địa để Lương Tài phát triển các ngành thương mại, dịch vụ, logistics và các hoạt động hỗ trợ sản xuất. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với địa phương trong việc chủ động chuẩn bị hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực, đồng thời bảo đảm quyền lợi và ổn định đời sống của người dân trong quá trình triển khai các dự án.
Ngày 12/9, phường Gia Bình tổ chức lễ công bố nghị quyết về việc thành lập phường. Phường Gia Bình được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Gia Bình cùng ba xã Xuân Lai, Quỳnh Phú, Đại Bái. Sau khi thành lập, phường Gia Bình có tổng diện tích tự nhiên 29,99 km2 và dân số 43.643 người. Địa phương được quy hoạch trở thành trung tâm đô thị, thương mại dịch vụ tổng hợp của tiểu vùng Nam sông Đuống, đồng thời đóng vai trò vệ tinh hỗ trợ trực tiếp cho Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và khu thương mại tự do trong tương lai. Tính đến năm 2025, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt 8.560,55 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 11,02%, thu nhập bình quân đầu người đạt 75,34 triệu đồng, thu ngân sách đạt 736,955 tỷ đồng.
Chi Lăng phát huy lợi thế công nghiệp và logistics
Phường Chi Lăng được thành lập trên cơ sở xã Chi Lăng, có diện tích tự nhiên 23,39 km² và quy mô dân số 23.703 người. Địa phương được xác định nằm trong phân khu đô thị đổi mới sáng tạo, đồng thời có lợi thế về giao thông, logistics và cảng thủy nội địa trên sông Đuống. Đây là điều kiện thuận lợi để Chi Lăng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và các ngành kinh tế gắn với vận tải, kho bãi, logistics.
Năm 2025, công nghiệp - xây dựng chiếm hơn 50% cơ cấu kinh tế của địa phương; dịch vụ chiếm hơn 21%. Lao động phi nông nghiệp chiếm hơn 81% tổng số lao động đang làm việc. Thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 72,85 triệu đồng/người/năm.
Trong thời gian tới, Chi Lăng được định hướng tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng, khai thác hiệu quả lợi thế từ các khu công nghiệp, cảng thủy nội địa và mạng lưới giao thông. Cùng với phát triển kinh tế, địa phương cần chú trọng công tác quản lý quy hoạch, đất đai, trật tự xây dựng, môi trường và cảnh quan đô thị, qua đó từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân.
Lục Nam trở thành động lực phát triển phía Đông
Trong không gian phát triển mới, Lục Nam được định hướng trở thành đô thị động lực ở phía Đông của Bắc Ninh. Xã Lục Nam được hình thành trên cơ sở sắp xếp thị trấn Đồi Ngô, thị trấn Phương Sơn và các xã Chu Điện, Cương Sơn, Tiên Nha. Việc thành lập phường tạo thêm điều kiện để địa phương tổ chức lại không gian đô thị, phát triển hạ tầng và khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có.
Tại lễ công bố, Đồng chí Nguyễn Thị Hương - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh định hướng xây dựng Lục Nam trở thành đô thị động lực, cực phát triển phía Đông, đồng thời là điểm kết nối giữa không gian Tây Yên Tử với hành lang kinh tế Đông - Tây.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương được yêu cầu rà soát quy hoạch, xác định các khu vực phát triển trọng điểm, ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối giữa các khu vực sản xuất, đô thị, thương mại và dịch vụ.
Bên cạnh phát triển kinh tế, Lục Nam có lợi thế về cảnh quan, văn hóa, di sản và các giá trị truyền thống. Đây là những nguồn lực cần được khai thác phù hợp trong quá trình đô thị hóa, góp phần tạo bản sắc riêng cho đô thị phía Đông của tỉnh.
Lạng Giang mở rộng dư địa công nghiệp, dịch vụ
Tối 13/9/2026, lễ công bố thành lập phường Lạng Giang được tổ chức tại khu vực trung tâm địa phương. Phường Lạng Giang có diện tích tự nhiên 55,39 km², quy mô dân số hơn 64.000 người. Với quy mô diện tích và dân số lớn, Lạng Giang có điều kiện để phát triển đô thị gắn với công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics. Địa phương được định hướng trở thành đô thị - công nghiệp - thương mại - dịch vụ, là một cực tăng trưởng quan trọng tại cửa ngõ phía Bắc của Bắc Ninh.
Lợi thế về vị trí và giao thông giúp Lạng Giang có khả năng kết nối với các khu vực sản xuất công nghiệp, trung tâm đô thị và các đầu mối logistics. Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và mở rộng các hoạt động thương mại, dịch vụ. Trong quá trình phát triển, yêu cầu đặt ra là phải quản lý tốt quy hoạch, sử dụng hiệu quả quỹ đất, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đồng thời bảo đảm môi trường sống cho người dân.
Hình thành các cực tăng trưởng mới
Việc Lương Tài, Chi Lăng, Lục Nam và Lạng Giang chuyển sang mô hình phường diễn ra trong bối cảnh Bắc Ninh đang đứng trước cơ hội mở rộng mạnh không gian phát triển. Một trong những động lực quan trọng là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng các tuyến giao thông kết nối. Theo định hướng, hệ thống hạ tầng này sẽ góp phần tăng cường liên kết giữa Bắc Ninh với Hà Nội và các địa phương trong vùng, đồng thời mở ra dư địa phát triển mới về công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics.
Mỗi địa phương có một lợi thế riêng. Lương Tài có thể phát huy lợi thế từ không gian phát triển quanh sân bay Gia Bình; Chi Lăng có thế mạnh về công nghiệp, cảng và logistics; Lục Nam được xác định là đô thị động lực phía Đông; trong khi Lạng Giang có dư địa lớn về công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics tại cửa ngõ phía Bắc.
Nếu được đầu tư đồng bộ và tăng cường liên kết, các phường mới có thể bổ trợ cho nhau, hình thành mạng lưới đô thị và các cực phát triển mới trong không gian Bắc Ninh. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa cũng đặt ra nhiều yêu cầu về giao thông, môi trường, nhà ở, y tế, giáo dục, quản lý đất đai và trật tự xây dựng. Đặc biệt, cùng với việc thu hút các dự án lớn, việc bảo đảm sinh kế, quyền lợi và chất lượng cuộc sống của người dân cần được đặt song hành với mục tiêu tăng trưởng.
Thành lập phường vì vậy mới là bước khởi đầu. Chặng đường tiếp theo đòi hỏi Lương Tài, Chi Lăng, Lục Nam và Lạng Giang tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện hạ tầng, khai thác hiệu quả lợi thế địa phương và tăng cường liên kết vùng. Đây sẽ là nền tảng để các phường mới đóng góp vào quá trình mở rộng không gian đô thị, tạo thêm động lực tăng trưởng và hình thành diện mạo phát triển mới của Bắc Ninh trong những năm tới.
