Tham dự lớp tập huấn có ông Trịnh Xuân Quảng, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng lãnh đạo, đại diện Vụ Pháp chế, Cục Chuyển đổi số, Cục Quản lý đất đai, Cục Viễn thám quốc gia, Báo Nông nghiệp và Môi trường, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình và các đơn vị thuộc Bộ. Tham dự lớp tập huấn còn có các công chức, viên chức và cán bộ trực tiếp phụ trách công tác thông tin, báo chí, truyền thông tại các cơ quan, đơn vị.
Tham gia giảng dạy, trao đổi tại lớp tập huấn còn có TS. Phạm Ngọc Anh, Chuyên viên cao cấp, Phòng Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; TS. Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, ông Trịnh Xuân Quảng, Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách đang đứng trước những yêu cầu mới về thể chế, phương thức tổ chức và công nghệ. Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu đặt ra là tiếp tục chuyển mạnh từ đưa tin hoạt động sang truyền thông chính sách và kết quả thực thi; từ phản ứng khi có vụ việc sang chủ động thông tin từ sớm, từ xa; đồng thời chú trọng hiệu quả và tác động truyền thông.
Đề cập đến việc ứng dụng AI, ông Trịnh Xuân Quảng nhấn mạnh, mục tiêu không phải là sử dụng AI thật nhiều mà là dùng đúng việc, đúng dữ liệu, an toàn, có kiểm chứng và thực sự nâng cao hiệu quả công việc. Việc ứng dụng AI trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông cần gắn với trách nhiệm của cán bộ, biên tập viên; bảo đảm thông tin chính xác, an toàn dữ liệu và tuân thủ các quy định của pháp luật, trong đó con người vẫn giữ vai trò kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng.
Tiếp đó, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao đổi chuyên đề về các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động báo chí, trong đó tập trung làm rõ những nội dung mới của Luật Báo chí năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đáng chú ý, các quy định mới đã bổ sung, hoàn thiện hành lang pháp lý đối với hoạt động báo chí trên không gian mạng, phát triển nền tảng số báo chí quốc gia, hoạt động liên kết, thẻ nhà báo, cơ quan thường trú, văn phòng đại diện và phóng viên thường trú.
Cùng với đó, ông Nguyễn Văn Hiếu trao đổi về những quy định mới trong phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Theo đó, quy định mới làm rõ người phát ngôn, mở rộng các hình thức cung cấp thông tin phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong bảo đảm thông tin được cung cấp thống nhất, kịp thời và đúng pháp luật. Đối với những sự kiện, vấn đề quan trọng có tác động lớn trong xã hội, yêu cầu cung cấp thông tin ban đầu kịp thời có ý nghĩa trong định hướng dư luận, hạn chế nguy cơ khủng hoảng truyền thông và sự lan truyền của thông tin sai lệch.
Tiếp nối chương trình, TS. Phạm Ngọc Anh, Chuyên viên cao cấp, Phòng Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình bày chuyên đề về công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách của Bộ. Nội dung chuyên đề nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ việc đơn thuần “điểm báo” sang sử dụng thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; qua đó phát hiện sớm vấn đề, xác định mức độ, phân công đơn vị xử lý và theo dõi kết quả. Quy trình xử lý thông tin được đặt ra xuyên suốt từ tiếp nhận, phân loại, xác minh, chuẩn bị nội dung, phát ngôn hoặc cung cấp thông tin đến theo dõi, cập nhật phản hồi của báo chí và dư luận.
Chuyên đề cũng lưu ý, trong truyền thông chính sách, cung cấp thông tin đúng là chưa đủ mà cần bảo đảm đúng nguồn, đúng thẩm quyền, đúng quy trình và đúng trách nhiệm. Đối với những vấn đề nhạy cảm, có tác động lớn đến xã hội hoặc nguy cơ khủng hoảng truyền thông, việc cung cấp thông tin ban đầu kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế khoảng trống thông tin; không nhất thiết phải chờ kết luận cuối cùng mới cung cấp những nội dung đã được kiểm chứng.
Đề cập việc ứng dụng AI trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách, chuyên đề cho thấy AI có thể hỗ trợ phân nhóm tin, nhận diện xu hướng và rủi ro; tóm tắt tài liệu phục vụ tham mưu; dự báo câu hỏi, xây dựng Q&A; hỗ trợ biên tập và chuyển đổi nội dung truyền thông sang nhiều định dạng. Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế việc kiểm chứng của con người và quyết định của cấp có thẩm quyền; đồng thời không sử dụng số liệu do AI tự sinh như nguồn thông tin chính thức.
Tiếp tục chương trình, TS. Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội trao đổi chuyên đề về kỹ năng khai thác, sử dụng AI trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông. TS. Nguyễn Nga Huyền nhấn mạnh, AI là trợ lý tăng năng suất, không phải “tòa soạn tự động”; nguyên tắc xuyên suốt là nguồn chính thống – AI hỗ trợ – người biên tập duyệt. Từ nguồn thông tin đã được kiểm chứng, AI có thể hỗ trợ tổng hợp, phân tích, biên tập; xây dựng tin, bài, FAQ, thông cáo báo chí và chuyển đổi nội dung thành nhiều sản phẩm phù hợp với website, báo chí, mạng xã hội, infographic hay video.
Đi sâu vào kỹ năng thực hành, TS. Nguyễn Nga Huyền hướng dẫn học viên xây dựng câu lệnh (prompt) có cấu trúc, xác định rõ vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh, nguồn đầu vào, yêu cầu, định dạng đầu ra và các giới hạn; đồng thời thiết lập quy trình từ trích xuất dữ kiện, xây dựng bản nháp đến phản biện, kiểm chứng và biên tập trước khi xuất bản. Đối với số liệu, quy định pháp luật và các thông tin có mức độ rủi ro cao, AI không được tự suy đoán hoặc điền vào những dữ kiện còn thiếu. Việc ứng dụng AI phải gắn với kiểm soát rủi ro về thông tin sai lệch, dữ liệu nhạy cảm, bản quyền, giả mạo và trách nhiệm biên tập; trong đó con người vẫn giữ vai trò kiểm chứng, phê duyệt và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng.
Bên cạnh các nội dung lý thuyết, chương trình dành thời lượng để học viên thực hành xây dựng prompt, ứng dụng AI trong xử lý thông tin, báo chí và các tình huống truyền thông; tổng hợp, phân tích thông tin, xác định vấn đề cốt lõi, xây dựng brief, Q&A và chuyển đổi nội dung thành các sản phẩm truyền thông phù hợp. Qua đó, học viên trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình ứng dụng AI, các yêu cầu về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và giải pháp triển khai phù hợp tại từng cơ quan, đơn vị.
