Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam được xây dựng gồm 3 hợp phần chính: (1) Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; (2) Hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; (3) Ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh. Hệ thống được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ, mở rộng linh hoạt, bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của một nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp; trong đó điểm mới quan trọng của Hệ thống là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; trao đổi dữ liệu theo chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ riêng lẻ.
Về năng lực vận hành, kết quả kiểm thử cho thấy, Hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; trên 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để Hệ thống có thể mở rộng khi triển khai trên phạm vi toàn quốc.
Đến nay, Hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố.
Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Phát biểu chỉ đạo tại Lễ công bố, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao, biểu dương Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nỗ lực để xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản theo nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ giao. Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường nhằm minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, từ đó góp phần đảm bảo chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, do đặc điểm sản phẩm nông, lâm, thủy sản của nước ta đa dạng nhưng quy mô sản xuất phân tán, số lượng hộ sản xuất rất lớn nên việc triển khai cần có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm hiệu quả và khả thi. Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đặc biệt các thị trường trọng điểm, chiếm tỉ trọng lớn trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và Hệ thống truy xuất nguồn gốc để từng bước mở rộng đối với các nhóm sản phẩm khác có yêu cầu quản lý cao, có nguy cơ mất an toàn thực phẩm hoặc phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của từng thị trường tiêu thụ.
Các Bộ, ngành có liên quan, nhất là Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và các địa phương cần tăng cường phối hợp, chuẩn hóa và hoàn thiện cơ chế kết nối liên thông, chia sẻ, xác thực thông tin dữ liệu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ sản xuất tham gia hệ thống, coi truy xuất nguồn gốc là công cụ để kiểm soát, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, không phải là một thủ tục hành chính phát sinh thêm. Do vậy, cần có hướng dẫn tiếp cận đơn giản, hiệu quả, phù hợp với tập quán, thói quen, kinh nghiệm canh tác của người nông dân.
Tại Lễ công bố, các đại biểu đã thực hiện nghi thức bấm nút chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, đánh dấu việc đưa hệ thống vào hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các đơn vị công nghệ để mở rộng phạm vi triển khai Hệ thống; ưu tiên các nhóm sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc. Đồng thời, Bộ sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia cập nhật, khai thác, sử dụng Hệ thống một cách hiệu quả, thiết thực.
