Tóm tắt:
Bài viết phân tích lộ trình thực tiễn của Đặc khu Cô Tô trong việc tiên phong xây dựng mô hình “đặc khu không rác thải nhựa” thông qua triển khai quyết liệt Đề án 175. Từ tháng 9/2023, địa phương đã áp dụng quy định bắt buộc du khách và người dân không mang túi nilon và các sản phẩm nhựa dùng một lần ra đảo, tạo bước ngoặt quan trọng trong công tác quản lý môi trường biển đảo. Kết quả cho thấy sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị cùng với sự tham gia tích cực của các hãng vận tải, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng dân cư, tiêu biểu qua mô hình “Chiều thứ Năm xanh”, qua đó đưa tỷ lệ thu gom rác thải đạt trên 99% vào năm 2025.
Trên cơ sở thực tiễn này, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy chuyển dịch sang kinh tế tuần hoàn, bao gồm: (1) ứng dụng công nghệ xử lý rác thải hiện đại theo hướng không phát thải tại đảo Cô Tô lớn và Thanh Lân; (2) chuyển đổi sang vật liệu thân thiện môi trường, đặc biệt là HDPE, trong nuôi biển bền vững; và (3) đẩy mạnh số hóa quản lý môi trường gắn với phát triển du lịch xanh, chất lượng cao. Qua đó, nghiên cứu khẳng định rằng giảm thiểu rác thải nhựa không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng và định vị thương hiệu “Cô Tô – đặc khu biển đảo xanh, an toàn, hạnh phúc” trong bối cảnh phát triển mới.
Từ khóa: Cô Tô, đặc khu xanh, rác thải nhựa, kinh tế tuần hoàn, bảo tồn đa dạng sinh học biển.
BUILDING A PLASTIC WASTE-FREE SPECIAL ZONE IN CO TO:
PRACTICES AND POLICY IMPLICATIONS FOR A CIRCULAR ECONOMY
Abstract:
This paper analyzes the practical roadmap of Co To Special Zone in pioneering the development of a “plastic waste-free zone” through the decisive implementation of Project 175. Since September 2023, the locality has enforced a mandatory regulation prohibiting tourists and residents from bringing plastic bags and single-use plastic products onto the island, marking a significant turning point in marine environmental management. The results demonstrate strong coordination across the political system, along with active participation from transport operators, tourism businesses, and the local community-exemplified by the “Green Thursday Afternoon” initiative-thereby achieving a waste collection rate of over 99% by 2025.
Based on this practice, the paper proposes several policy implications to promote the transition toward a circular economy, including: (1) applying advanced zero-emission waste treatment technologies on Co To and Thanh Lan islands; (2) transitioning to environmentally friendly materials, particularly HDPE, in sustainable mariculture; and (3) accelerating the digitalization of environmental management in association with the development of high-quality, green tourism. The study affirms that reducing plastic waste is not only an environmental solution but also a critical foundation for building and positioning the brand of “Co To - a green, safe, and happy island special zone” in the new development context.
Keywords: Co To, Green Special Zone, Plastic Waste, Circular Economy, Marine Biodiversity Conservation.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Huyện ủy Cô Tô. (2021). Quyết định số 175-QĐ/HU ngày 04/6/2021 về việc phê duyệt Đề án “Huyện đảo Cô Tô không có rác thải nhựa”.
- UBND đặc khu Cô Tô. (2025a). Báo cáo số 321/BC-UBND ngày 12/12/2025 về tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
- UBND đặc khu Cô Tô. (2025b). Báo cáo số 338/BC-UBND về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030.
- UBND huyện Cô Tô. (2023). Quyết định số 1083/QĐ-UBND ngày 12/9/2023 về việc ban hành Quy chế phân công nhiệm vụ thực hiện Đề án 175 (giai đoạn 2).
- UBND huyện Cô Tô. (2024). Quyết định số 242/QĐ-UBND ngày 22/3/2024 về việc phê duyệt Đề án phát triển nuôi thủy sản trên biển (sử dụng không gian) huyện Cô Tô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
- UBND tỉnh Quảng Ninh. (2020a). Quyết định số 1614/QĐ-UBND ngày 19/5/2020 về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết Khu bảo tồn biển Cô Tô, Đảo Trần, tỉnh Quảng Ninh.
- UBND tỉnh Quảng Ninh. (2020b). Quyết định số 3898/QĐ-UBND ngày 09/10/2020 về việc phê duyệt quy hoạch chung xây dựng tỷ lệ 1/10.000 huyện đảo Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050.
