• Tìm kiếm
Hotline

Từ bùn thải thủy sản đến tài nguyên: Rào cản chính sách, định hướng cải cách thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” tại Việt Nam

Trà Văn Tung, Cô Thị Kính, Nguyễn Thành Nho, Kim Thị Thúy Ngọc, Lê Thị Lệ Quyên

  1. 1Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành
  2. 2Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Tóm tắt

Trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam phát triển nhanh, việc nghiên cứu quản lý hiệu quả các dòng
chất thải phát sinh, đặc biệt từ ngành cá tra, trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này phân tích tiềm năng tái chế bùn thải thủy sản tại Việt Nam, đặc biệt là bùn thải từ cá tra, với khả năng chuyển hóa thành phân compost, phân trùn, than sinh học và khí biogas. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu thứ cấp, khảo sát thực tiễn và so sánh để đánh giá hiện trạng, khung pháp lý. Kết quả cho thấy, mặc dù không phải là chất thải nguy hại, phần lớn bùn thải vẫn bị chôn lấp do các rào cản chính sách, đặc biệt là việc thiếu cơ chế công nhận bùn thải như một nguồn tài nguyên thứ cấp. Nghiên cứu đề xuất cải cách chính sách, thiết lập cơ chế “kết thúc trạng thái chất thải” và xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0"vào năm 2050.

Từ khóa

Bùn thải từ nuôi trồng thủy sản và chế biến hải sản tái chế bùn thải kinh tế tuần hoàn chính sách môi trường phát thải ròng bằng “0”

Tài liệu tham khảo

  1. Bộ NN&MT. (2025). Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng chất thải nguy hại. https:// thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/ Thong-tu-44-2025-TT-BNNMT-quy-chuan-ky-thuatquoc- gia-ve-nguong-chat-thai-nguy-hai-668484.aspx
  2. Bộ NN&MT. (2026). Phấn đấu đưa Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050. https:// mae.gov.vn/phan-au-ua-viet-nam-at-muc-tieu-phatthai- rong-bang-0-vao-nam-2050-20777.htm
  3. Bộ TN&MT. (2013). QCVN 50:2013/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng nguy hại đối với bùn thải từ quá trình xử lý nước. https://cdnmedia.eurofins.com/apac/media/311775/qcvn-50-ng%C6%B0%E1%BB%A1ng-nguy-h%E1%BA%A1i- %C4%91%E1%BB%91i-v%E1%BB%9Bi-b%C3%B9nth% E1%BA%A3i-t%E1%BB%AB-qu%C3%A1-tr%C3%ACnh-x%E1%BB%AD-l%C3%BD--n%C6%B0%E1%BB%9Bc.pdf
  4. China Laws. (2020). Law of the People's Republic of China on the Prevention and Control of Environment Pollution Caused by Solid Wastes (2020 Revision). https://www.piclub.or.jp/wpcontent/uploads/2020/08/V.-Law-of-the-People%E2%80%99s- Republic-of-China-on-the-Prevention-and-Controlof- Environment-Pollution-Caused-by-Solid-Wastes-20-20-Revision-English.pdf
  5. Chính phủ. (2022). Nghị đinh: Quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Nghi-dinh-06-2022-ND-CP-giam-nhe-phat-thai-khinha-kinh-va-bao-ve-tang-o-don-500104.aspx
  6. Chính Phủ. (2025). NGHỊ ĐỊNH: Sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 06/2022/nđ-cp ngày 07 tháng 01 năm 2022 của chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moitruong/Nghi-dinh-119-2025-ND-CP-sua-doi-Nghidinh- 06-2022-ND-CP-giam-nhe-phat-thai-khi-nhakinh- 625021.aspx
  7. Chính phủ. (2025). Quyết định số 222/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035. https:// vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=212582
  8. Công ty TNHH Công nghệ sinh học Sài Gòn Xanh. (2017). Hồ Sơ Năng Lực. Công ty TNHH Mai Thiên Thanh. https://maithienthanh.com/
  9. Daniele. C và Andrea, C. (2022). Sewage Sludge Biorefinery for Circular Economy. Sustainability. 14(22):14841
  10. EEA. (2020). Annual European Union greenhouse gas inventory 1990–2018 and inventory report 2020. https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/ european-union-greenhouse-gas-inventory-2020?utm_ source=chatgpt.com
  11. EPA. (2026). Sewage Sludge Laws and Regulations. https://www.epa.gov/biosolids/sewage-sludge-laws-andregulations
  12. European Commission. (2018). Waste Framework Directive (WFD) - Directive (EU) 2018/851. https://circular-cities-and-regions.ec.europa.eu/support-materials/eu-regulations-legislation/wasteframework- directive-wfd-directive-eu-2018851-0?utm_source=chatgpt.com
  13. European Union. (1986). Council Directive 86/278/EEC of 12 June 1986 on the protection of the environment, and in particular of the soil, when sewage sludge is used in agriculture. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A31986L0278
  14. FAO. (2024). Globefish Pangasius Market Analysis.
  15. GB/T 23486-2009: Disposal of sludge from municipal wastewater treatment plant -- Quality of sludge used in gardens or parks. https://www.chinesestandard.net/ PDF/English.aspx/GBT23486-2009
  16. GB/T 24600-2009 Disposal of sludge from municipal wastewater treatment plant—Quality of sludge used in land improvement. https://codeofchina.com/standard/ GBT24600-2009.html
  17. Japanese Law Translation. Act on Waste Management and Public CleaningAct No. 137 of 1970). https://www. japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/4529/en
  18. Kathi, S., Singh, S., Yadav, R., Singh, A.N and Mahmoud, A. E. D. (2023). Wastewater and sludge valorisation: a novel approach for treatment and resource recovery to achieve circular economy concept. Front. Chem. Eng. 5:1129783.
  19. Korea Law. WASTES CONTROL ACT. ht t p s : / / e law. k lr i . re . kr / e ng_mobi l e / v iewe r. do?hseq=43284&key=39&type=part
  20. Nguyen Thi Lan Huong, Nguyen Minh Thao, Phan Dinh Tuan. (2025). Characterization and Evaluation of Sludge from Seafood Processing Wastewater Treatment: Potential for Composting and Sustainable Reuse. Vietnam Journal of Catalysis and Adsorption. 14(3). 44-4
  21. Quốc hội. (2026). Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. https://vibonline. com.vn/du_thao/du-thao-luat-sua-doi-bo-sung-motdieu-cua-luat-bao-ve-moi-truong
  22. Tập đoàn Vĩnh Hoàn. (2021). Giới thiệu Doanh Nghiệp Vĩnh Hoàn & Bối Cảnh Ngành Cá Tra (2021). https://www.studocu.vn/vn/document/ truong-dai-hoc-kinh-te-thanh-pho-ho-chi-minh/ quan-tri-chuoi-cung-ung/gioi-thieu-ve-doanh-nghiepva- so-luoc-ve-boi-canh-nganh-ma-doanh-nghiepdang- tham-gia/28975158
  23. VASEP. (2024). Vietnam Pangasius Farming Results for 2024 and Directions for 2025. World Bank (2017). (2017). An Overview of Agricultural Pollution in Vietnam: The Aquaculture Sector.
  24. World Bank. (2017). Tổng quan về Ô nhiễm Nông nghiệp ở Việt Nam: Ngành Thủy Sản. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/ bitstreams/03ff9c19-4a10-566e-aae4-1f42c6eb0412/ content
  25. WWF. (2026). Tìm hiểu công nghệ và thị trường của sản phẩm sinh học tái chế từ nguồn bùn thải ngành thủy sản

Tài trợ / Acknowledgment

Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Tổ chức Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) thực hiện trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong sử dụng tài nguyên nước ở đồng bằng sông Cửu Long và lưu vực sông Đồng Nai thí điểm cho Ngành Dệt may và Thủy sản”, đã hỗ trợ thực hiện nghiên cứu dự án: “Tìm hiểu công nghệ và thị trường của sản phẩm sinh học tái chế từ nguồn bùn thải ngành thủy sản”, theo mã số đề tài: FY26-0049.

Các bài viết khác trong số này

Đặt mua Tạp chí Môi trường

Đăng ký ngay