Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện TCVN 9486:2018 về lấy mẫu phân bón nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn và giảm rủi ro môi trường
Tóm tắt
Lấy mẫu quyết định độ tin cậy của kết quả phân tích chất lượng phân bón. TCVN 9486:2018 có ưu điểm ngắn gọn, dễ áp dụng nhưng còn một số hạn chế về xác định số đơn vị bao gói, số mẫu đơn hàng rời, bao lớn, hàng rời trên phương tiện vận chuyển và yêu cầu an toàn. Nghiên cứu rà soát TCVN 9486:2018 và đối chiếu với ISO 14820-1/-2/-3, các hướng dẫn của IFA, Quy định Latvia No. 669/2014, FAMIC Nhật Bản, GOST 21560.0-82, IS 6092-1:1985, NY/T 4198-2022 và các nghiên cứu về lý thuyết lấy mẫu. Kết quả cho thấy mỗi hệ thống có ưu điểm khác nhau: ISO có cấu trúc số mẫu đơn đơn giản và rõ mức tối thiểu; Latvia gắn kỹ thuật lấy mẫu với kiểm soát nhà nước; IFA có tính thực hành cao đối với bao lớn và phương tiện vận chuyển; FAMIC chi tiết về lựa chọn vật chứa; GOST và IS mô tả nhiều tình huống hiện trường. Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm và tính phù hợp với thực tiễn Việt Nam, nghiên cứu đề xuất giữ giới hạn lô 500 tấn nhưng làm rõ việc chia lô, áp dụng bảng số đơn vị bao gói và hàng rời theo ISO 14820-1, bổ sung quy định bao jumbo theo IFA, ưu tiên lấy mẫu khi nạp, xả, bốc dỡ hoặc chuyển tải, đồng thời bổ sung yêu cầu an toàn và bảo vệ môi trường.
Từ khóa
TCVN 9486:2018
lấy mẫu phân bón
ISO 14820
IFA
mẫu đơn
bao jumbo
hàng rời
an toàn lấy mẫu
Tài liệu tham khảo
- Bộ Khoa học và Công nghệ. TCVN 9486:2018. Phân bón - Lấy mẫu. Hà Nội, 2018.
- ISO. ISO 14820-1:2016. Fertilizers and liming materials - Sampling and sample preparation - Part 1: Sampling. Geneva, 2016.
- ISO. ISO 14820-2:2016. Fertilizers and liming materials - Sampling and sample preparation - Part 2: Sample preparation. Geneva, 2016.
- ISO. ISO 14820-3:2020. Fertilizers and liming materials - Sampling and sample preparation - Part 3: Sampling of static heaps. Geneva, 2020.
- International Fertilizer Industry Association. Fertilizer Bag Sampling (≤ 50 kg). Paris, 2014.
- International Fertilizer Industry Association. Fertilizer Transportation Sampling. Paris, 2015.
- International Fertilizer Association. Fertilizer Bulk Bag Sampling. Paris, 2017.
- Cabinet of Latvia. Regulation No. 669/2014. Procedures for the Control Sampling of Fertilisers and Growing Media, and for Sample Preparation.
- FAMIC. Sampling Methods for Fertilizers. Japan, 2020.
- GOST 21560.0-82. Mineral fertilizers - Methods of sampling and preparation of samples.
- Bureau of Indian Standards. IS 6092-1:1985. Methods of sampling and test for fertilizers - Part 1: Sampling.
- Hall, W.L., Ramsey, C., Falls, J.H. (2014). Testing of Commonly Used Mixing and Sampling Procedures to Evaluate Fertilizer Blends Prepared with Matched and Mismatched Particle Sizes. Journal of AOAC International, 97(3), 752-758.
- Petersen, L., Esbensen, K.H. (2005). Representative Sampling for Reliable Data Analysis: Theory of Sampling. Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems, 77(1-2), 261-277.
- Gerlach, R.W., Nocerino, J.M., Ramsey, C.A., Venner, B.C. (2003). Gy sampling theory in environmental studies. 2. Subsampling error estimates. Analytica Chimica Acta, 490(1), 159-168.
- Lyman, G. (2023). A Statistical Theory for Sampling of Particulate Materials. Minerals, 13(7), 905.
