Theo quyết định vừa được ban hành, Bộ tiêu chí Du lịch xanh áp dụng đối với các cơ sở lưu trú du lịch, điểm tham quan và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn thành phố. Song song đó, Huế cũng công bố Bộ nhận diện Du lịch xanh nhằm thống nhất trong hoạt động truyền thông, quảng bá và công nhận các đơn vị đạt chuẩn.
Điểm đáng chú ý là bộ tiêu chí được xây dựng với cấu trúc khá toàn diện, bao gồm các nhóm nội dung như môi trường chung; sử dụng thiết bị, vật liệu thân thiện với môi trường; quản lý chất thải và tái chế; kiểm soát chất lượng không khí và tiếng ồn; trách nhiệm xã hội và cộng đồng. Riêng đối với các điểm tham quan, thành phố còn bổ sung thêm tiêu chí về phát triển sản phẩm du lịch bền vững.
Các cơ sở tham gia đánh giá trên tinh thần tự nguyện, đăng ký với Sở Du lịch và cung cấp minh chứng để Hội đồng thẩm định chấm điểm. Kết quả được phân thành ba mức: cơ bản, nâng cao và xuất sắc. Những đơn vị đạt chuẩn sẽ được cấp giấy chứng nhận có giá trị trong ba năm và được sử dụng Bộ nhận diện Du lịch xanh TP. Huế.
Đồng bộ tiêu chuẩn để thúc đẩy du lịch xanh
Việc ban hành bộ tiêu chí diễn ra trong bối cảnh Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một trong những thành phố du lịch xanh hàng đầu Việt Nam, tiến tới mô hình Net-zero trong du lịch vào năm 2050.
Đây là mục tiêu không dễ dàng, bởi du lịch xanh không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay các chiến dịch truyền thông ngắn hạn. Để đạt được điều đó, Huế cần một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất, đủ cụ thể để áp dụng và đủ chặt chẽ để giám sát.
Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, dù định hướng phát triển du lịch xanh đã được nhắc đến nhiều, nhưng không ít doanh nghiệp vẫn lúng túng vì thiếu bộ tiêu chí rõ ràng để triển khai. Trong khi đó, một số địa phương như Đà Nẵng hay Hải Phòng đã sớm xây dựng các bộ tiêu chuẩn du lịch xanh, tạo nền tảng cho hoạt động lưu trú, lữ hành và điểm tham quan vận hành theo hướng thân thiện môi trường.
Với Huế, việc xây dựng bộ tiêu chí lần này được kỳ vọng sẽ tạo “trục xương sống” cho toàn bộ hệ sinh thái du lịch, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư.
Theo Kế hoạch số 168/KH-UBND ngày 27/3/2026 về triển khai Đề án “Nâng cao chất lượng môi trường du lịch trên địa bàn TP. Huế đến năm 2030”, thành phố đặt ra hàng loạt mục tiêu cụ thể như: 100% điểm du lịch được trang bị hệ thống thu gom, phân loại rác thải tiêu chuẩn; 100% khu, điểm du lịch công cộng có thùng rác phân loại tại nguồn; giảm ít nhất 30% lượng rác thải nhựa và túi ni-lông tại các khu di sản, điểm tham quan.
Những con số này cho thấy quyết tâm đưa du lịch xanh trở thành tiêu chí bắt buộc trong quá trình phát triển của đô thị di sản.
Du lịch xanh cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất
Dịp lễ 30/4 - 1/5 vừa qua, Huế ghi nhận lượng khách tăng mạnh, tạo không khí sôi động cho ngành du lịch. Tuy nhiên, cùng với tín hiệu tích cực là những nỗi lo về môi trường du lịch.
Ngày 1/5, mạng xã hội lan truyền hình ảnh một nhóm du khách đi ô tô biển số ngoại tỉnh vô tư xả rác ra đường tại Huế, gây bức xúc trong dư luận. Sự việc có thể chỉ là hành vi cá biệt, nhưng cũng phản ánh thực tế rằng khi lượng khách tăng nhanh, áp lực lên môi trường đô thị và các điểm đến du lịch cũng lớn hơn.
Không khó để bắt gặp hình ảnh chai nhựa, bao ni-lông xuất hiện tại nhiều khu du lịch, điểm tham quan trong các dịp cao điểm. Đáng nói hơn, ngay cả một số người làm du lịch, hướng dẫn viên vẫn sử dụng vật dụng nhựa dùng một lần, vô hình trung tạo ra thông điệp trái ngược với mục tiêu phát triển du lịch xanh.
Biến “Huế xanh” thành thương hiệu du lịch đặc trưng
Giới chuyên gia nhận định, lợi thế lớn nhất của Huế trong phát triển du lịch xanh nằm ở hệ sinh thái di sản, cảnh quan thiên nhiên và chiều sâu văn hóa. Đây là những giá trị mà không nhiều địa phương có được.
Vấn đề còn lại là cách gìn giữ và khai thác những giá trị ấy theo hướng bền vững. Bộ tiêu chí Du lịch xanh vì vậy không chỉ mang ý nghĩa quản lý mà còn góp phần hình thành văn hóa du lịch mới — nơi doanh nghiệp giảm rác thải nhựa, cơ sở lưu trú tiết kiệm năng lượng, điểm tham quan kiểm soát ô nhiễm, còn du khách hình thành thói quen ứng xử văn minh với môi trường.
Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế, bà Trần Thị Hoài Trâm cho biết, ngành du lịch sẽ tăng cường vai trò quản lý nhà nước, xem bộ tiêu chí như công cụ để kiểm tra, giám sát, đánh giá và xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp. Thành phố cũng sẽ nghiên cứu cơ chế ưu đãi, khen thưởng nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia chuyển đổi xanh.
Du lịch xanh không thể hình thành từ những cam kết chung chung. Sau khi có tiêu chí, điều quan trọng hơn là thực thi một cách đồng bộ, quyết liệt và liên tục. Từ việc giảm một chai nhựa dùng một lần, phân loại rác đúng quy định cho đến xây dựng sản phẩm du lịch thân thiện môi trường — mọi thay đổi dù nhỏ đều góp phần tạo nên diện mạo của một điểm đến xanh, sạch và bền vững.
Với Bộ tiêu chí Du lịch xanh vừa được ban hành, Huế đang cho thấy quyết tâm biến mục tiêu “thành phố du lịch xanh” thành hành động cụ thể. Và nếu làm được điều đó một cách kiên trì, đồng bộ, đô thị di sản bên dòng sông Hương hoàn toàn có cơ hội trở thành hình mẫu về du lịch bền vững của cả nước trong tương lai gần.
