08/04/2026
Ngày 7/4/2026, tại Hà Nội, Cục Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn phối hợp với Tổ chức GIZ tổ chức Hội thảo với chủ đề “Bảo hiểm nông nghiệp gắn với quản trị rủi ro chuỗi giá trị nông sản và định hướng của Việt Nam giai đoạn 2026–2030” nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng triển khai bảo hiểm nông nghiệp tại Việt Nam, đồng thời tham vấn ý kiến của các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia để phục vụ việc hoàn thiện chính sách trong giai đoạn tới.
Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT phát biểu khai mạc Hội Thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nông nghiệp Việt Nam là trụ đỡ quan trong của nền kinh tế, tuy nhiên, đây cũng là linh vực chịu tác động mạnh mẽ nhất từ thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu. Điều này đòi hỏi cần có một lá chắn giúp bảo vệ sản xuất nông nghiệp trước các rủi ro khó lường.
Theo Cục trưởng Lê Đức Thịnh, bảo hiểm nông nghiệp cần được định vị như một công cụ quản trị rủi ro hiện đại thay vì chỉ là chính sách hỗ trợ. Hiện nay, ngân sách chỉ có thể bù đắp khoảng 30% thiệt hại do thiên tai gây ra, do vậy, thực tiễn cho thấy còn một khoảng trống lớn trong việc bảo vệ sản xuất nông nghiệp, kéo theo đó là nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, bảo hiểm nông nghiệp tại Việt Nam còn tồn tại một số hạn chế như: chính sách chưa đủ hấp dẫn đối cới các chủ thể sản xuất quy mô lớn, thiếu dữ liệu và nền tảng kỹ thuật, quy trình triển khai, bồi thường còn phức tạp, niềm tin của người dân còn thấp, mặt khác, doanh nghiệp bảo hiểm còn gặp nhiều rào cản về cơ chế chia sẻ rủi ro.
Bà Sonja Esche, Trưởng nhóm nông nghiệp Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, bà Sonja Esche, Trưởng nhóm nông nghiệp Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) chia sẻ, Việt Nam là một trong 15 quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu nói riêng và các hiện tượng thời tiết cực đoan nói chung. Chính vì vậy, việc quản lý rủi ro hiệu quả, đặc biệt thông qua bảo hiểm nông nghiệp và các công cụ tài chính phù hợp là yếu tố then chốt để hỗ trợ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp, hướng tới xây dựng ngành nông nghiệp bền vững có khả năng chống chịu cao và hội nhập thị trường tốt hơn.
Phó Viện trưởng Viện CLCSNN&MT Trương Thu Trang phát biểu tại Hội thảo
Chia sẻ tại Hội thảo, bà Trương Thu Trang, Phó Viện trưởng Viện CLCSNN&MT cho biết, tỷ lệ bảo hiểm nông nghiệp tại Việt Nam còn rất thấp, trong giai đoạn 2020-2025 chỉ khoảng 3280 hộ. So sánh với các quốc gia trong khu vực, tại Việt Nam, doanh thu từ bảo hiểm nông nghiệp chiếm tỉ trọng rất nhỏ, đang có xu hướng giảm dần. Tổng kết nghiên cứu từ 5 quốc gia gồm Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Indonesia và Philippines cho thấy, BHNN không chỉ là cơ chế bồi thường mà còn là chính sách chiến lược nhằm ổn định sản xuất, thúc đẩy chuyển đổi nông nghiệp, phát triển bền vững và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Trong đó, một số giải pháp thiết yếu bao gồm: (1) Thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu về bảo hiểm nông nghiệp: Cần thiết lập cơ chế kiểm tra – đối soát và phân định rõ trách nhiệm, chia sẻ dữ liệu giữa các bên để giảm gian lận và nâng cao hiệu quả triển khai; (2) Áp dụng công nghệ trong triểnkhai bảo hiểm nông nghiệp: đẩy mạnh áp dụng KHCN và chuyển đổi số trong đăng ký, yêu cầu bồi thường và cung cấp thông tin cho nông dân, nhằm giảm thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và thuận lợi cho nông dân khi tham gia BHNN. (3) Tăng cường vai trò “cánh tay nối dài” của các hợp tác xã nhằm tăng cường niềm tin, đơn giản hóa thủ tục tham gia BHNN, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế gian lận trong quá trình triển khai.
Phân tích các mô hình bảo hiểm nông nghiệp tại Trung Quốc, bà Lê Thanh A, tư vấn GIZ cho rằng, Nhà nước có vai trò xuyên suốt trong hầu hết các mô hình triển khai bảo hiểm nông nghiệp. Theo bà Thanh A, trợ cấp phí bảo hiểm là điều kiện gần như bắt buộc để thị trường hình thành, trong đó, ngân sách công không chỉ hỗ trợ người dân mà còn tạo quy mô đủ lớn để thị trường vận hành. Mặt khác cần phân tầng rủi ro, tái bảo hiểm qua các tầng để hệ thống tránh sụp đổ khi thiên tai xảy ra trên diện rộng.
Bà Vũ Thị Kim Thanh Trưởng BQL nghiệp vụ bảo hiểm, Tổng công ty PVI nhận định về bảo hiểm nông nghiệp dưới góc nhìn của doanh nghiệp
Tại Hội thảo, các chuyên gia cho rằng, bảo hiểm nông nghiệp không thể tách rời khỏi hệ sinh thái nông nghiệp – tài chính – công nghệ. Theo bà Vũ Thị Kim Thanh, Trưởng BQL nghiệp vụ bảo hiểm, Tổng công ty PVI cho rằng bảo hiểm nông nghiệp Việt Nam chưa thể “tiến xa” do những trở ngại ở vấn đề dữ liệu và chi phí. Cụ thể, dữ liệu thiếu dẫn tới không có cơ sở xác định phí chính xác, đồng thời, chi phí giám định, quản lý lớn khiến thị trường không thể mở rộng. Bên cạnh đó, các sản phẩm bảo hiểm của các doanh nghiệp chưa đồng nhất, gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước khi thanh toán phí hỗ trợ.
Do đó, bảo hiểm cần được tích hợp vào chuỗi giá trị tương tự như chi phí đầu vào, tín dụng hay hợp đồng bao tiêu, cùng với đó là việc ứng dụng công nghệ vào quá trình giám định, cập nhật dữ liệu để có đánh giá chính xác, rút ngắn thời gian bồi thường, củng cổ niềm tin của người dân khi tham gia bảo hiểm.
Quang cảnh Hội thảo
Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi về các vấn đề: Quản trị rủi ro chuỗi giá trị nông sản và các công cụ tài chính (bảo hiểm, tín dụng xanh, hợp đồng liên kết) gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững; Thách thức trong việc triển khai cơ chế, chính sách hỗ trợ quản trị rủi ro tài chính trong chuỗi giá trị nông sản và giải pháp trong giai đoạn 2026-2030; Tài chính khí hậu, tín dụng xanh và bảo hiểm nông nghiệp: Cơ hội huy động nguồn lực phát triển chuỗi giá trị nông sản; Tích hợp công cụ tài chính vào Nghị định sửa đổi Nghị định số 98/2018/NĐ-CP về liên kết; Vai trò Nhà nước và cơ chế công – tư; Cơ chế chia sẻ rủi ro trong hợp đồng liên kết… từ đó nhằm nhận diện rõ hơn các “điểm nghẽn” trong triển khai bảo hiểm nông nghiệp, đồng thời bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ việc hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.
Trong giai đoạn tới, bảo hiểm nông nghiệp cần được định vị là một cấu phần quan trọng trong hệ thống quản trị rủi ro nông nghiệp quốc gia, được triển khai trên nền tảng đồng bộ về thể chế, dữ liệu, thị trường và sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái.
Với sự vào cuộc tích cực của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, địa phương, hợp tác xã và người nông dân, cùng với sự đồng hành của các đối tác phát triển quốc tế, chúng tôi tin tưởng rằng bảo hiểm nông nghiệp sẽ từng bước trở thành điểm tựa vững chắc cho người nông dân và động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ông Lê Đức Thịnh cho biết thêm.
Trên cơ sở đó, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT cho rằng, định hướng phát triển bảo hiểm nông nghiệp trong giai đoạn tới cần tập trung vào 3 trụ cột lớn: (1) Tái cấu trúc chính sách hỗ trợ nhằm mở rộng đối tượng tham gia, đặc biệt là các cây con chủ lực; tăng cường sự tham gia của hợp tác xã, doanh nghiệp trong chuỗi liên kết; nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm và đơn giản hóa điều kiện hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng tham gia. (2) Hoàn thiện cơ chế quản trị rủi ro: Mở rộng phạm vi rủi ro bảo hiểm, đặc biệt là các rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu; Thúc đẩy phát triển bảo hiểm chỉ số, hướng tới tự động hóa quy trình bồi thường; Thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro đa tầng, trong đó: Nhà nước cần nâng cao hơn nữa vai trò tái bảo hiểm khi xảy ra rủi ro thảm họa. (3) Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và tài chính: Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu nông nghiệp, bảo đảm liên thông và chia sẻ giữa các bộ, ngành và địa phương; Tích hợp bảo hiểm với tín dụng nông nghiệp và chuỗi liên kết sản xuất; Phát triển bảo hiểm nông nghiệp như một công cụ hỗ trợ tiếp cận tài chính xanh và thúc đẩy phát triển bền vững.
Phùng Quyên
