Hoàn thiện dần công tác đầu tư, từng bước tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng
Trong 6 tháng đầu năm, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu, BQL dự án đã xuất sắc hoàn thành kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đúng tiến độ dù vừa được hình thành từ việc sáp nhập hai ban quản lý dự án vào tháng 1/2026.
Hiện Ban QLDA đang triển khai 37 dự án (được chuyển tiếp từ 2025), trong đó có 02 dự án khởi công mới. Đến thời điểm báo cáo, 13 dự án đã được bàn giao đưa vào sử dụng, dự kiến đến 30/6/2026 bàn giao thêm 06 dự án. Trong 06 dự án dự kiến được đưa vào sử dụng, phần lớn đều là những dự án cấp thiết như: Dự án Cải tạo, nâng cấp khuôn viên sân vận động huyện Than Uyên; Cải tạo, nâng cấp khu vực phố đi bộ 15/10 và khuôn viên hồ thị trấn Than Uyên; Trường THCS xã Nậm Cần, huyện Tân Uyên; Trường PTDTBT Tiểu học xã Mường Khoa - Điểm trung tâm; Dự án Xây dựng nhà lớp học và nhà công vụ cho điểm trường bản Pá Sập - Trường PTDTBT TH Nậm Pì, xã Nậm Pì, huyện Nậm Nhùn; Sửa chữa, nâng cấp cụm công trình thủy lợi xã Hoang Thèn, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Theo báo cáo, các công trình được nghiệm thu, bàn giao đúng quy định, chất lượng cơ bản đáp ứng thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là nền tảng để Ban hướng tới việc khánh thành các công trình hoàn thành trong năm, nhất là các trường nội trú liên cấp khu vực biên giới.
Về chuẩn bị đầu tư, Ban hoàn thiện hồ sơ nhiều dự án giao thông, giáo dục, y tế, văn hóa và hạ tầng kỹ thuật; điều chỉnh thời gian thực hiện 19 dự án và đề xuất dừng chủ trương đầu tư với các dự án không còn phù hợp. Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, dự án quan trọng quốc gia, đang được triển khai công tác chuẩn bị đầu tư.
Công tác lựa chọn nhà thầu được hoàn thành cho nhiều gói thầu của các dự án như Trường liên cấp Phong Thổ, Trường Chính trị tỉnh giai đoạn II, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu. Bên cạnh đó, đơn vị đã lập, trình thẩm tra phê duyệt quyết toán 56 dự án hoàn thành, trong đó 18 dự án đã có quyết định phê duyệt. Tổng giá trị thu hồi sau thanh tra, kiểm toán, quyết toán đạt 187,7 triệu đồng. Để đạt kết quả này, Ban QLDA đã đưa ra các phương án triển khai thực hiện công tác một cách có hiệu quả.
Về giải phóng mặt bằng, Ban đã phối hợp giải quyết xong 03 dự án vướng mắc. Điểm nhấn là Dự án 2 thuộc Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, công trình kết nối Sa Pa (Lào Cai) với huyện Tam Đường (Lai Châu). Do mặt bằng nằm ở địa phận tỉnh Lào Cai, Ban cử 05 viên chức, người lao động thường trực tại phường Sa Pa, tham gia họp, đối thoại, vận động các hộ dân, hỗ trợ kiểm đếm và lập phương án bồi thường. Đơn vị cũng thường xuyên cập nhật tiến độ, đề xuất điều chỉnh kế hoạch thi công cho sát thực tế. Dù vậy, đây vẫn là dự án vướng mắc lớn nhất liên quan đến vấn đề giải phóng mặt bằng của tỉnh.
Giải ngân và “điểm nghẽn” trong công tác thực hiện
Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo chỉ rõ một số hạn chế. Lũy kế giải ngân từ đầu năm đến 31/5/2026 đạt 192.638 triệu đồng, tương đương 14,19% trong tổng kế hoạch vốn 1.357.733 triệu đồng. Hiện vẫn còn 07 dự án vướng mắc giải phóng mặt bằng. Tiến độ Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên và cao tốc Bảo Hà - Lai Châu còn chậm so với yêu cầu; công tác quyết toán và thu hồi sau thanh tra, kiểm toán ở một số dự án còn hạn chế.
Thông qua báo cáo kết quả 6 tháng đầu năm của Ban QLDA, nguyên nhân được xác định bao gồm: Việc xác định nguồn gốc đất, kiểm đếm tài sản mất nhiều thời gian, một số hộ dân chưa đồng thuận phương án bồi thường. Thời tiết mưa nhiều, kéo dài ảnh hưởng thi công ngoài hiện trường. Một số nhà thầu chưa chủ động bố trí nhân lực, vật tư, máy móc; thủ tục điều chỉnh dự án kéo dài; các dự án tiếp nhận từ ban quản lý dự án cấp huyện còn tồn tại về hồ sơ pháp lý. Ngoài ra, nhiều kết luận thanh tra, kiểm toán ban hành đã lâu, một số doanh nghiệp giải thể hoặc không phối hợp nên việc thu hồi gặp khó khăn.
Nước rút cuối năm: Tập trung vào dự án trọng điểm
Từ thực tế đó, Ban QLDA quyết liệt đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công đi đôi với bảo đảm chất lượng dự án, công trình và an toàn lao động phấn đấu giải ngân từ 100% kế hoạch vốn giao trở lên đến hết năm 2026. Đơn vị đặt mục tiêu thi công hoàn thành 30 dự án đến 31/12/2026 và tổ chức khánh thành các công trình hoàn thành trong năm, đặc biệt là các trường phổ thông nội trú liên cấp khu vực biên giới.


Quyết tâm tập trung hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu để trình Hội đồng thẩm định Nhà nước và các bộ, ngành Trung ương. Đồng thời, đơn vị tăng cường bám sát công tác giải phóng mặt bằng, nhất là Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên; đôn đốc nhà thầu bám tiến độ chi tiết, có phương án đốc thúc, đẩy nhanh tiến độ từng khâu; siết chặt an toàn lao động tại công trường. Công tác nghiệm thu, thanh toán khối lượng, thu hồi sau thanh tra và quyết toán dự án cũng được đẩy nhanh.
Để đạt các mục tiêu này, Ban kiến nghị các sở, ngành liên quan rút ngắn thời gian thẩm định, gia hạn thời gian thực hiện dự án; đề nghị Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và UBND các xã đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng.