04/03/2026
Ngày 4/3/2026, tại Hà Nội, trong khuôn khổ hợp tác với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) Việt Nam và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP-WCMC), Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (ISPAE) tổ chức Hội thảo “Tài chính cho thiên nhiên”. Sự kiện được tổ chức dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách và các Bộ/ngành liên quan.
PGS. TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng ISPAE phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường Nguyễn Đình Thọ cho biết, tài chính cho thiên nhiên là việc huy động, phân bổ nguồn vốn từ công - tư nhằm đầu tư vào các dự án bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Xu hướng này tập trung vào các giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS), tín chỉ các-bon rừng và trái phiếu xanh, nhằm giải quyết khoảng trống tài chính mỗi năm trong bảo tồn. Mục tiêu hướng đến dòng tiền dài hạn và bền vững, giúp bảo tồn không phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ ngắn hạn hay dự án nhỏ lẻ. Xu hướng này cũng đặt ra yêu cầu mới về trách nhiệm và minh bạch. Khi doanh nghiệp và khu vực tài chính tham gia nhiều hơn, các hoạt động bảo tồn phải chứng minh được lợi ích thật cho thiên nhiên và cộng đồng, tránh tình trạng gắn mác xanh nhưng không tạo ra thay đổi thực chất. Theo Phó Viện trưởng Nguyễn Đình Thọ, nếu được thiết kế đúng, tài chính cho thiên nhiên có thể trở thành đòn bẩy mạnh mẽ, giúp phục hồi hệ sinh thái, tạo sinh kế bền vững và đưa bảo tồn trở thành một phần của nền kinh tế, thay vì đứng ngoài dòng chảy phát triển.
Chia sẻ tại Hội thảo, bà Frida Diaz, Cán bộ Chương trình UNEP-WCMC cũng cho rằng, thế giới đang đối mặt với khoảng trống tài chính hơn 700 tỷ USD mỗi năm trong bảo tồn đa dạng sinh học. Việc huy động nguồn lực tài chính truyền thống là chưa đủ, cần có giải pháp sáng tạo, đổi mới và bền vững hơn. Từ năm 2026, nhiều quốc gia trên thế giới và tổ chức quốc tế chuyển mạnh sang huy động tài chính cho thiên nhiên. Trong đó, tín chỉ môi trường đang được áp dụng rộng rãi hơn trong cả thị trường bắt buộc và tự nguyện. Hay chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES) đã tạo ra nguồn lực tài chính bền vững, đóng góp cho công tác bảo tồn và sinh kế cộng đồng. Theo bà bà Frida Diaz, nếu có sự phối hợp đa bên giữa khu vực công, tư và các tổ chức quốc tế, những công cụ này có thể trở thành nền tảng cho một nền kinh tế đầu tư vì thiên nhiên, vừa bảo vệ đa dạng sinh học, vừa đảm bảo tăng trưởng tài chính dài hạn cho nhân loại.
Quang cảnh Hội thảo
Thảo luận tại Hội thảo, đa số đại biểu cho rằng, tài chính đổi mới và bền vững là chìa khóa để giải quyết các thách thức bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Các giải pháp như du lịch bền vững dựa vào thiên nhiên trong các khu bảo tồn, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, chi trả dịch vụ hệ sinh thái cho các hệ sinh thái biển và đất ngập nước và tài chính các-bon là những công cụ mạnh mẽ để huy động đầu tư của khu vực tư nhân cho bảo tồn thiên nhiên. Trong thời gian tới, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, khung pháp lý nhằm huy động các nguồn lực cho thiên nhiên; đẩy mạnh lồng ghép mục tiêu bảo tồn vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; thúc đẩy hợp tác công - tư, hợp tác quốc tế; tăng cường sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp vào công tác bảo tồn.
Mai Hương
