Vườn quốc gia Côn Đảo: Bảo tồn để phát triển bền vững

Nhân Ngày Quốc tế đa dạng sinh học 22/5/2026, Tạp chí Môi trường có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Khắc Pho, Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia (VQG) Côn Đảo về việc bảo vệ hệ sinh thái rừng, biển, cảnh quan tự nhiên... nhằm giữ vững danh hiệu Danh lục Xanh của IUCN, đồng thời khẳng định trách nhiệm của địa phương trong việc bảo tồn các giá trị thiên nhiên mang tầm quốc gia và quốc tế.

PV: Vừa qua, UBND TP. Hồ Chí Minh đã đưa ra nhiều định hướng quan trọng nhằm phát triển Côn Đảo theo hướng bền vững, khác biệt. Là đơn vị quản lý VQG, ông có chia sẻ gì về quyết tâm của Lãnh đạo Thành phố đối với định hướng phát triển Côn Đảo trong giai đoạn tới?
Ông Nguyễn Khắc Pho: Có thể nói, Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự phát triển của Đặc khu Côn Đảo thời gian tới, nhất là sự lãnh, chỉ đạo của đồng chí Bí thư Thành ủy (Thông báo số 77-TB/TU ngày 04/9/2025 kết luận của đồng chí Bí thư Thành ủy tại buổi thăm và làm việc với Ban chấp hành Đảng bộ Đặc khu Côn Đảo) và đồng chí Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (Thông báo số 341/TB-UBND ngày 02/4/2026). Lãnh đạo Thành phố nhiều lần khẳng định, Chiến lược phát triển Côn Đảo phải là “đảo xanh, thông minh, phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường, di sản và giá trị lịch sử lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt”.  
PV: Trước những định hướng phát triển nêu trên, Ban Quản lý VQG Côn Đảo có vai trò như thế nào để hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, thưa ông?
Ông Nguyễn Khắc Pho:
Phương châm hành động của Ban quản lý VQG Côn Đảo là “Bảo tồn để phát triển bền vững”. Hiện nay 77,5% diện tích rừng tự nhiên VQG Côn Đảo (5.890ha) rừng đặc dụng trên các đảo cùng với 14.000ha biển đã, đang và sẻ tiếp tục được giữ gìn, bảo tồn và khai thác hợp lý, phát huy các giá trị cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, độc đáo của VQG Côn Đảo để làm nền tàng cho việc khai thác, phát triển các dịch vụ du lịch của Côn Đảo, nhất là du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí; du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên. Ban quản lý VQG Côn Đảo đã và đang thu hút, mời gọi các dự án đầu tư du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng để góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, phát triển ngành du lịch ở Đặc khu, góp phần giải quyết việc làm cho người dân địa phương để thúc đẩy tăng trưởng xanh tại Côn Đảo. Đồng thời, Ban quản lý VQG Côn Đảo tiếp tục khẳng định nhất quán quan điểm không đề xuất điều chỉnh quy hoạch, không giảm diện tích, không gian bảo tồn sinh thái rừng, biển VQG Côn Đảo, kiên định bảo vệ diện tích đất lâm nghiệp đã quy hoạch đến 2030 tầm nhìn đến 2050 cùng với giữ vững độ che phủ rừng VQG Côn Đảo ổn định tỷ lệ 92% để góp phần thực hiện chiến lược phát triển đảo xanh mà lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh đã chỉ đạo Đặc khu Côn Đảo.

image002-1779079790.jpg
Tổ chức WWF trao Chứng nhận cho ông Nguyễn Khắc Pho - Giám đốc Ban Quản lý VQG Côn Đảo (phải) vì đóng góp cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học

PV: Năm 2025, VQG Côn Đảo đã chính thức được ghi danh vào Danh lục Xanh của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Để giữ gìn phát huy danh hiệu này, Ban Quản lý Vườn có những kế hoạch, giải pháp nào?
Ông Nguyễn Khắc Pho: Chúng tôi vinh dự là VQG thứ 101 trên thế giới, đồng thời là đơn vị thứ ba của Việt Nam được vinh danh sau Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (Ninh Bình và VQG Cát Tiên (Đồng Nai). Do đó để giữ gìn danh hiệu này, Ban quản lý VQG Côn Đảo thực hiện một số giải pháp sau: (1) Triển khai kế hoạch quản lý minh bạch, thông minh và hiệu quả; (2) Giữ vững quan điểm bảo tồn để phát triển bền vững; (3) Thực hiện kế hoạch phát triển rừng (trồng thêm rừng ngập mặn trên nền san hô chết khoảng 10 ha đến năm 2030 tại đảo Bảy Cạnh); (4) Thực hiện kế hoạch bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản (tạo vườn ươm giống trồng thêm san hô, thả giống thủy sản, tiếp tục bảo tồn các bãi rùa đẻ, các trại ấp trứng rùa nâng cao tỷ lệ rùa con nở thả về biển...); (5) Thúc đẩy các Sở, ngành liên quan sớm thông qua, trình UBND Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt điều chỉnh Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí đến năm 2030. Trong đó, đề xuất bổ sung quy hoạch khu nuôi biển công nghệ cao tại đảo Hòn Trọc 100 ha để kêu gọi đầu tư ngành nuôi biển công nghệ cao nhằm cụ thể hóa, đưa Nghị quyết 36 của Trương ương vào thực tiễn cuộc sống, góp phần phát triển kinh tế biển gắn với phát triển du lịch tại Đặc khu Côn Đảo.

image003-1779079852.jpg
Hoạt động cứu hộ rùa biển - biểu tượng của thiên nhiên VQG Côn Đảo

PV: Hưởng ứng Ngày Quốc tế đa dạng sinh học 22/5/2026, VQG Côn Đảo đã triển khai hoạt động này như thế nào?
Ông Nguyễn Khắc Pho:
Đã thành thông lệ hàng năm, VQG Côn Đảo đã có kế hoạch từ sớm triển khai thực hiện các hoạt động như: Trồng rừng ngập mặn, tạo vườn ươm giống trồng san hô, thả giống thủy sản, khoanh nuôi bảo vệ rừng, bảo tồn rùa biển, bảo tồn các sân chim biển… Nhân dịp này, mong muốn cấp trên và xã hội nhìn nhận khách quan, ủng hộ và giúp đỡ để chúng tôi tiếp tục thực hiện sứ mệnh của mình, góp phần làm cho Côn Đảo đã xanh ngày càng xanh hơn, đã đẹp ngày càng đẹp hơn.
PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Đức Trí (Thực hiện)

Đặt mua Tạp chí Môi trường