Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương cho biết, sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực để Điện Biên phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Theo lãnh đạo tỉnh, Điện Biên là địa phương miền núi, biên giới phía Tây Bắc, có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh và kết nối khu vực. Với hơn 455 km đường biên giới tiếp giáp Lào và Trung Quốc, Điện Biên có điều kiện mở rộng giao thương với các tỉnh Tây Bắc, Bắc Lào, Tây Nam Trung Quốc và tiểu vùng Mê Kông mở rộng.
Địa phương cũng nhấn mạnh lợi thế về hạ tầng giao thông chiến lược đang được quan tâm đầu tư, trong đó có kết nối hàng không với Hà Nội, cùng kế hoạch triển khai tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang và nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ quan trọng. Đây được xem là nền tảng để phát triển thương mại, dịch vụ và logistics.
Bên cạnh đó, Điện Biên xác định du lịch là một trong những trụ cột phát triển, tập trung vào các dòng sản phẩm như du lịch lịch sử - tâm linh, du lịch văn hóa dân tộc và du lịch nghỉ dưỡng. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, xanh và bền vững, gắn với hệ thống di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa đa dân tộc.
Không chỉ kêu gọi đầu tư, cần thiết lập cơ chế một cửa tại chỗ
Tại Hội nghị, nhiều ý kiến từ các nhà đầu tư không chỉ dừng ở việc đánh giá tiềm năng, mà tập trung vào những điều kiện để các dự án có thể triển khai thực chất và tạo hiệu quả lâu dài.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Đặng Minh Trường - Chủ tịch HĐQT Sun Group cho rằng, Điện Biên sở hữu giá trị lịch sử đặc biệt gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, song tiềm năng này vẫn chưa được chuyển hóa tương xứng thành giá trị kinh tế. Theo doanh nghiệp, khoảng cách không nằm ở tài nguyên, mà chủ yếu ở hạ tầng, sản phẩm du lịch và cơ chế chính sách.
Theo số liệu do Sun Group dẫn, năm 2025 Điện Biên đón khoảng 1,45 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 2.645 tỷ đồng. Với một địa danh có tầm nhận diện quốc tế, lượng khách hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn so với nhiều trung tâm du lịch lớn, cho thấy dư địa phát triển còn rộng mở nhưng đồng thời cũng phản ánh những hạn chế về hạ tầng, sản phẩm và khả năng giữ chân du khách.
Từ thực tế đó, Sun Group cho rằng du lịch có thể trở thành động lực thúc đẩy đồng thời việc làm, hạ tầng, văn hóa và nguồn thu ngân sách địa phương. Theo doanh nghiệp, nếu được đầu tư phù hợp, những đặc thù của Điện Biên có thể trở thành lợi thế phát triển, từ cảnh quan tự nhiên, bản sắc văn hóa đa dân tộc đến giá trị lịch sử đặc biệt của vùng đất này.
Để tạo điều kiện thu hút đầu tư, Sun Group kiến nghị áp dụng một số cơ chế ưu đãi đối với các dự án du lịch, lưu trú và vui chơi giải trí quy mô lớn; đồng thời đề xuất bổ sung du lịch di sản lịch sử vào nhóm ngành nghề ưu đãi đặc biệt. Doanh nghiệp cũng đề nghị xây dựng cơ chế “một cửa tại chỗ”, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đối với các dự án ưu tiên đầu tư.
Bên cạnh đó, Sun Group đề xuất tiếp tục ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông kết nối Điện Biên với Sơn La, Lai Châu và Cửa khẩu Tây Trang; nghiên cứu mô hình PPP trong phát triển du lịch di sản; phát triển kinh tế cửa khẩu gắn với du lịch quốc tế và đào tạo nguồn nhân lực du lịch tại địa phương.
Những dự án lớn bắt đầu định hình không gian phát triển mới
Đại diện Vingroup, ông Lê Khắc Hiệp - Phó Chủ tịch HĐQT cho biết, trong chiến lược đầu tư tại Điện Biên, Tập đoàn xác định năng lượng tái tạo là một trong những lĩnh vực trọng tâm. Theo doanh nghiệp, Điện Biên có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển điện mặt trời nhờ tiềm năng bức xạ, quỹ đất và khả năng kết nối với quy hoạch năng lượng quốc gia.
Trên cơ sở đó, Công ty CP Năng lượng VinEnergo thuộc hệ sinh thái Vingroup đang nghiên cứu triển khai Dự án Nhà máy điện mặt trời Điện Biên 1. Dự án có công suất 300 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 5.371 tỷ đồng, diện tích hơn 509 ha tại phường Điện Biên Phủ và các xã Na Son, Mường Lạn, Pú Nhi.
Theo đại diện doanh nghiệp, khi đi vào vận hành, dự án được kỳ vọng bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng, đồng thời mở ra cơ hội phát triển ngành kinh tế mới có hàm lượng công nghệ cao tại Điện Biên, tạo thêm việc làm và nguồn thu cho địa phương.
Ở một góc nhìn khác, ông Mark Andrew Gene Reeves - Phó Tổng Giám đốc BRG Group cho rằng, Điện Biên có nhiều điều kiện để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp và chăm sóc sức khỏe. Theo đại diện doanh nghiệp, giá trị nổi bật của Điện Biên không chỉ nằm ở cảnh quan tự nhiên, mà còn ở chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng Tây Bắc.
Từ kinh nghiệm phát triển các tổ hợp du lịch - nghỉ dưỡng tại nhiều địa phương, ông Mark Andrew Gene Reeves đề xuất Điện Biên có thể phát triển các nhóm sản phẩm như nghỉ dưỡng sinh thái ven hồ, nghỉ dưỡng núi rừng, du lịch chăm sóc sức khỏe gắn với khoáng nóng, du lịch sân gôn, trải nghiệm văn hóa bản địa cùng các loại hình vui chơi, lưu trú chất lượng cao.
Theo đại diện BRG, nếu được phát triển phù hợp, các sản phẩm này sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng của du lịch, thu hút dòng khách chất lượng cao, kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng cơ hội cho các ngành dịch vụ liên quan. Tuy nhiên, quá trình phát triển cần bảo đảm hài hòa với cảnh quan tự nhiên, bảo tồn tài nguyên và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.
Phát triển nhanh nhưng không đánh mất giá trị cốt lõi
Từ các ý kiến tại Hội nghị có thể thấy, Điện Biên đang định hình nhiều hướng phát triển song song, gồm du lịch lịch sử - văn hóa - nghỉ dưỡng, phát triển đô thị, năng lượng tái tạo, kinh tế cửa khẩu và logistics. Đây được xem là cơ hội để địa phương mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, việc phát triển đồng thời nhiều lĩnh vực cũng đặt ra không ít yêu cầu đối với công tác quy hoạch, quản lý đất đai, hạ tầng kỹ thuật, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.
Về phía địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương cho biết, tỉnh đã phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu phát triển theo hướng xanh, thông minh và bền vững, phấn đấu trở thành địa phương phát triển khá trong khu vực.
Theo lãnh đạo tỉnh, Điện Biên xác định 3 khâu đột phá chiến lược giai đoạn 2025-2030 gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; đầu tư đồng bộ hạ tầng kinh tế - xã hội; đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Đáng chú ý, từ tháng 01/2026, UBND tỉnh Điện Biên triển khai cơ chế “luồng xanh” đối với các dự án ưu tiên đầu tư ngoài ngân sách theo nguyên tắc công khai, minh bạch và đồng hành cùng nhà đầu tư. Tỉnh cho biết sẽ ưu tiên xử lý hồ sơ, rút ngắn trên 70% thời gian giải quyết các thủ tục đầu tư theo quy định.
Từ các cam kết và đề xuất tại Hội nghị có thể thấy, Điện Biên đang nỗ lực tạo dựng môi trường đầu tư thuận lợi nhằm thu hút các dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực du lịch, năng lượng, đô thị và kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, cùng với việc thu hút nguồn lực, yêu cầu đặt ra là bảo đảm các dự án được triển khai đúng quy hoạch, phù hợp với điều kiện thực tế và tạo ra giá trị bền vững cho địa phương.
