Banner trang chủ
Thứ Hai, ngày 18/01/2021

Nghiên cứu ứng dụng thiết lập phần mềm đào tạo trực tuyến về đánh giá tác động môi trường

08/01/2021

     Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là phân tích, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư cụ thể để đưa ra biện pháp BVMT khi triển khai dự án đó. ĐTM cũng được hiểu là công cụ pháp lý và kỹ thuật quan trọng cung cấp luận cứ khoa học cho chính quyền, cơ quan quản lý chuyên ngành và doanh nghiệp cân nhắc trong quá trình ra quyết định đầu tư. Tại Việt Nam, trong bối cảnh các hoạt động và dự án đầu tư, sản xuất ngày càng nở rộ, đội ngũ những người tham gia lập báo cáo ĐTM ngày càng tăng nhanh và rất cần nâng cao năng lực để đảm bảo thực hiện ĐTM có chất lượng và hiệu quả cao trong công tác BVMT và phát triển bền vững.

     Bên cạnh đó, sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin đang mang lại nhiều lợi ích trong giảng dạy và học tập. Đào tạo trực tuyến tạo ra một cách tiếp cận mới với kiến thức của con người và kéo theo sự thay đổi phương thức dạy và học phù hợp hơn với thực tế hiện nay, cho phép thực hiện việc giảng dạy và học tập thông qua một thế giới ảo với sự hỗ trợ của hệ thống các trang Web, máy tính, băng, đĩa, tivi, điện thoại...

     Ứng dụng phần mềm LMS (Learning Management System), đề tài đã nghiên cứu thiết lập phần mềm đào tạo trực tuyến về đánh giá tác động môi trường phù hợp với cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ và mang lại nhiều giải pháp hữu ích trong ngành Tài nguyên và Môi trường.        

     1. Giới thiệu

     Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực được coi là chiến lược quan trọng trong quá trình phát triển đất nước [5]. Hiện nay, hình thức đào tạo trực tuyến hay còn gọi là E - Learning (Electronic Learning) ngày càng được lựa chọn xem đó là một giải pháp hiệu quả trong công tác đào tạo và học tập. Đào tạo trực tuyến là sự kết hợp của Internet và các công nghệ số tạo ra mô hình đào tạo trong đó các thông tin về giáo dục, đào tạo, các kiến thức và sự lĩnh hội được thực hiện thông qua các máy tính, Internet, các website…[2].

     Qua thời gian hình thành và phát triển, E-Learning đã thể hiện rõ nhiều đặc điểm ưu việt như: E-Learning làm biến đổi cách học cũng như vai trò của người học, người học đóng vai trò trung tâm và chủ động, có thể học mọi lúc, mọi nơi nhờ có phương tiện trợ giúp việc học. Người học có thể học theo thời gian biểu cá nhân, với nhịp độ tuỳ theo khả năng và có thể chọn các nội dung học. E-Learning có sức lôi cuốn rất nhiều người học kể cả những người trước đây chưa bao giờ bị hấp dẫn bởi lối giáo dục kiểu cũ và rất phù hợp với hoàn cảnh của những người đang đi làm nhưng vẫn muốn nâng cao trình độ. E-Learning cho phép người học làm chủ hoàn toàn quá trình học của bản thân, từ thời gian, lượng kiến thức cần học cũng như thứ tự học các bài, đặc biệt là cho phép tra cứu trực tuyến những kiến thức có liên quan đến bài học một cách tức thời, duyệt lại những phần đã học một cách nhanh chóng, tự do trao đổi mới những người cùng học hoặc giáo viên ngay trong quá trình học, những điều mà theo cách học truyền thống là không thể hoặc đòi hỏi chi phí quá cao [5].

     BVMT và phát triển bền vững là một vấn đề vô cùng cấp thiết, đang được sự quan tâm hàng đầu của thế giới cũng như của nước ta nhằm đối phó với tình trạng môi trường sống trên trái đất đang ngày càng xuống cấp, đe doạ sự phát triển lâu bền của nhân loại. ĐTM được xem như là một trong những công cụ hữu ích trong công tác BVMT và phát triển bền vững. Việc nâng cao chất lượng công tác đánh giá tác động môi trường sẽ mang lại các lợi ích về kinh tế - xã hội và môi trường, sẽ trợ giúp cho các nhà kỹ thuật lựa chọn được phương án hợp lý và bền vững về mặt môi trường, sẽ giúp cho các dự án tuân thủ tốt các tiêu chuẩn môi trường quốc gia, không gây phá vỡ và làm tổn hại tới môi trường [4].

     Hệ thống LMS (Learning Management System) là một phần mềm quản lý học tập, phân phối, cung cấp toàn bộ các tài liệu, khóa học, video có liên quan đến chương trình đào tạo. LMS được thiết kế giúp người quản lý dễ dàng tiếp cận và làm việc. Ngoài việc cung cấp nội dung, hệ thống LMS cũng có thể xử lý những việc như đăng ký các khóa học, quản trị khóa học và phân tích các kỹ năng. Ứng dụng hệ thống LMS, nghiên cứu xây dựng phần mềm đào tạo trực tuyến về đánh giá tác động môi trường là cần thiết, mang tính thực tiễn cao, nâng cao hiệu quả trong công tác đào tạo và phát triển nguồn lực trong lĩnh vực đánh giá tác động môi trường.

     2. Vật liệu và Phương pháp

     2.1. Đối tượng nghiên cứu

     Khóa đào tạo cơ bản về đánh giá tác động môi trường bằng phương thức đào tạo trực tuyến

     2.2. Phương pháp nghiên cứu

     Phương pháp thu thập thông tin dữ liệu, phân tích và xử lý số liệu nhằm đưa ra bức tranh tổng thể về hiện trạng đào tạo trực tuyến tại Việt Nam

     Phương pháp hồi cứu: kế thừa số liệu của một số nghiên cứu trước (trong và ngoài nước) áp dụng đưa ra mô hình đào tạo trực tuyến phù hợp với Việt Nam

     Phương pháp chuyên gia thông qua hội thảo nhằm xin ý kiến về phần mềm đào tạo trực tuyến đánh giá tác động môi trường ở Việt Nam

     2.3. Quy trình thiết lập phần mềm đào tạo trực tuyến về đánh giá tác động môi trường

Hình 1.1. Quy trình thiết lập phần mềm đào tạo trực tuyến về ĐTM

3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

     3.1. Nội dung bài giảng khóa đào tạo cơ bản về đánh giá tác động môi trường

     Chương trình khóa đào tạo cơ bản về đánh giá tác động môi trường được thiết kế gồm 4 bài giảng. Thời lượng mỗi bài giảng từ 25-30 phút; Kết thúc mỗi bài học đều có câu hỏi tương tác với học viên; các học viên sẽ phải học lần lượt các bài, học viên sẽ không học được các bài sau nếu chưa hoàn thành và trả lời câu hỏi của bài trước.

     Kết thúc khóa học, học viên sẽ nắm được những kiến thức cơ bản về đánh giá tác động môi trường, về quy trình để thực hiện đánh giá tác động môi trường, về kỹ năng và kinh nghiệm viết báo cáo ĐTM đạt chất lượng và hiệu quả tốt và cung cấp một số biện pháp giải quyết một số vấn đề thường gặp liên quan đến công tác ĐTM.

 

     Bài giảng 1: Giới thiệu chung về đánh giá tác động môi trường, đưa ra các khái niệm về ĐTM ở Việt Nam và trên thế giới; mục đích và tầm quan trọng của ĐTM giúp cho dự án có hiệu quả về mặt kinh tế và xã hội, đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của dự án; các nguyên tắc cơ bản đảm bảo chất lượng của ĐTM gồm 11 nguyên tắc (tính mục tiêu; tính nghiêm ngặt; tính thực tế; tính thích hợp; tính hiệu quả về chi phí; tính tập trung có sự tham gia; tính liên ngành; tính gắn kết; tính minh bạch và tính hệ thống); Một số bất cập trong thực hiện ĐTM tại Việt Nam như có sự lẫn lộn giữa thực hiện ĐTM và việc lập báo cáo ĐTM, thực hiện ĐTM một cách không tập trung, không cụ thể hoặc còn mang tính phiến diện.

    

     Bài giảng 2: Cấu trúc và nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường. Báo cáo ĐTM phải có cấu trúc và nội dung tuân thủ theo quy định tại Thông tư 25/2019/TT-BTNMT ngày 31/12/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Gồm: Phần mở đầu; chương 1 (Mô tả dự án); chương 2 (Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng môi trường khu vực thực hiện dự án); chương 3 (Đánh giá, dự báo tác động môi trường của dự án và đề xuất các biện pháp, công trình BVMT, ứng phó sự cố môi trường); chương 4 (Phương án cải tạo, phục hồi môi trường (Chỉ yêu cầu đối với các dự án khai thác khoáng sản)); chương 5 (Chương trình quản lý và giám sát môi trường); chương 6 (kết quả tham vấn); Phần kết luận, kiến nghị và cam kết; Cuối cùng là phần phụ lục báo cáo [3].

     Bài giảng 3: Kỹ năng viết báo cáo đánh giá tác động môi trường. Bài giảng đưa ra các kỹ năng viết để đảm bảo báo cáo ĐTM đạt chất lượng, có tính logic và kết cấu chặt chẽ, gồm: các yêu cầu về hình thức báo cáo (đúng quy định hiện hành; nội dung mô tả không được trùng lặp, trong trường hợp cần thiết nhắc lại nội dung thì trú dẫn tới trang, mục đã mô tả trước đó; thống nhất các font chữ, cỡ chữ, cách dòng trong toàn bộ báo cáo ….); các kỹ năng viết phần mở đầu, viết chương 1, chương 2, chương 3, chương 4, chương 5, chương 6, phần kết luận, kiến nghị và cam kết. Báo cáo ĐTM có tính khoa học sẽ xác định, phân tích và dự báo được tác động môi trường của dự án; từ đó đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của dự án đến môi trường tự nhiên và con người một cách hiện quả, hướng tới sự phát triển bền vững của dự án; cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho chính quyền, cơ quan quản lý chuyên ngành và doanh nghiệp, cân nhắc trong quá trình ra quyết định đầu tư dự án.

 

     Bài giảng 4: Kinh nghiệm thực hiện ĐTM của dự án đầu tư trong nước và quốc tế. Bài giảng đưa ra các bước trong quy trình đánh giá tác động môi trường đối với dự án trong nước và dự án quốc tế như WB, ADB, JICA... Các bước gồm: Sàng lọc dự án nhằm xem xét một số vấn đề liên quan như loại hình, địa điểm, mức độ nhạy cảm và qui mô của dự án, tính chất, mức độ cao thấp của các rủi ro và tác động môi trường và xã hội....; Xác định phạm vi về không gian, thời gian và vùng bị tác động bởi dự án; Nghiên cứu lập cơ sở dữ liệu môi trường nhằm tạo ra bộ số liệu làm cơ sở để tham chiếu đánh giá hiện trạng và diễn biến môi trường và tác động của dự án đến môi trường vật lý, sinh học và xã hội; Dự báo và đánh giá tác động và đề xuất biện pháp giảm thiểu; Lập kế hoạch quản lý môi trường; Lập báo cáo ĐTM, Kinh nghiệm tốt trong tham vấn cộng đồng; Hậu giám sát môi trường và công khai thông tin về dự án [1].

 

     4. KẾT LUẬN

      Nghiên cứu đã xây dựng được nội dung các bài giảng cho khóa đào tạo cơ bản về đánh giá tác động môi trường và ứng dụng hệ thống LMS nghiên cứu đã thiết lập được phần mềm đào tạo trực tuyến về đánh giá tác động môi trường. Có phần mềm đào tạo trực tuyến, việc học tập của các học viên trở nên dễ dàng hơn, việc tìm hiểu kiến thức và tiếp thu bài học của học viên cũng trở nên chủ động hơn do đó hiệu quả học tập được nâng cao. Ngoài ra, có phần mềm đào tạo trực tuyến học viên cũng tiết kiệm được rất nhiều thời gian và chi phí đi lại.

     Kết thúc khóa đào tạo cơ bản về đánh giá tác động môi trường, học viên sẽ được cung cấp những kiến thức cơ bản về  ĐTM, xác định, phân tích và dự báo được tác động môi trường của dự án; từ đó đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của dự án đến môi trường tự nhiên và con người một cách hiện quả, hướng tới sự phát triển bền vững của dự án.

Nguyễn Đức Toàn, Nguyễn Bình Minh, Nguyễn Thị Vân Anh

Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ Tài nguyên và Môi trường

Bộ Tài nguyên và Môi trường

(Nguồn: Bài đăng trên Tạp chí Môi trường, số Chuyên đề Tiếng việt IV/2020)

 

     TÀI  LIỆU THAM KHẢO

  1. Lê Trình (2015), Tài liệu đào tạo về đánh giá tác động môi trường;
  2. Lê Hà, 2020, Đào tạo trực tuyến trong thời kỳ cách mạng 4.0, Báo nhân dân điện tử
  3. Thông tư 25/2019/TT-BTNMT ngày 31/12/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường;
  4. Trung tâm con người và thiên nhiên, 2009, Đánh giá tác động môi trường ở Việt Nam, từ pháp luật đến thực tiễn;
  5. Phạm Thị Hạnh (2020), Phát triển nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tạp chí cộng sản.
Ý kiến của bạn