Trí Quả đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng KCN Thuận Thành III: Đồng bộ vì mục tiêu an sinh và phát triển bền vững

Phường Trí Quả (thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh cũ) đang bước vào giai đoạn then chốt trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phục vụ dự án Khu công nghiệp (KCN) Thuận Thành III - Phân khu C. Với tổng diện tích thu hồi lớn và tầm ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống nhân dân, chính quyền địa phương đang nỗ lực triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo tiến độ dự án đồng thời khẩn trương ổn định an sinh xã hội.

Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu C đóng vai trò là động lực then chốt thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương thông qua việc thu hút nguồn vốn đầu tư khổng lồ gần 1.986 tỷ đồng và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đồng bộ kết nối với các trục đường huyết mạch như ĐT.282B và ĐT.276. Dự án không chỉ hiện thực hóa định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao của tỉnh Bắc Ninh mà còn có tác động trực tiếp đến đời sống người dân bằng việc tạo ra cơ hội việc làm cho khoảng 19.600 lao động.

Bên cạnh đó, chính sách bồi thường và hỗ trợ giải phóng mặt bằng thỏa đáng, tiêu biểu là việc dành hơn 108 tỷ đồng để hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm tại phường Trí Quả, đang góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội và giúp người dân sớm ổn định cuộc sống trong quá trình đô thị hóa

Những tín hiệu tích cực từ sự đồng thuận

Dự án Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu C được đầu tư bởi Công ty TNHH Khu công nghiệp Gilimex Bắc Ninh với quy mô diện tích khoảng 196 ha với tổng vốn đầu tư đăng ký lên tới hơn 1.986 tỷ đồng. Dự án có thời hạn hoạt động là 50 năm và được triển khai trên địa bàn các xã Đình Tổ, Đại Đồng Thành cùng các phường Gia Đông, Song Hồ thuộc thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

so-do-kcn-thuan-thanh-iii-1779850432.jpg
Hội nghị Triển khai thực hiện dự án KCN Thuận Thành III- Phân khu C

Khu công nghiệp được thiết kế theo hướng hiện đại, ưu tiên phát triển các ngành công nghệ cao và công nghiệp ít ô nhiễm. Đất sản xuất công nghiệp và kho tàng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 131,91 ha (chiếm 67,3%), trong khi diện tích cây xanh được chú trọng đạt 11,2% để đảm bảo môi trường. Hệ thống kỹ thuật được tính toán kỹ lưỡng với trạm cấp điện công suất 53.000 kVA, nhu cầu cấp nước 8.600 m3/ngày đêm và trạm xử lý nước thải công suất 4.400 m3/ngày đêm đảm bảo xử lý đạt chuẩn trước khi xả thải. Dự án dự kiến sẽ tạo ra cơ hội việc làm cho khoảng 19.600 người lao động.

Dự án KCN Thuận Thành III - Phân khu C có quy mô hơn 196 ha, trong đó, diện tích tại tổ dân phố Đại Trạch, phường Trí Quả khoảng 43,8 ha. Hiện nay, công tác GPMB đợt 1 đã đạt được những kết quả khả quan. Ngay sau khi UBND phường ban hành Thông báo thu hồi đất ngày 28/11/2025, Trung tâm Hỗ trợ đầu tư và Phát triển KCN Bắc Ninh đã phối hợp với Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phường, cấp ủy và Ban quản lý tổ dân phố đã gửi thông báo thu hồi đất đến từng hộ gia đình, cá nhân; Phát giấy mời và tổ chức kê khai nhân khẩu, kiểm kê diện tích đất, tài sản của các hộ. Tính đến tháng 4/2026, địa phương đã thực hiện phương án bồi thường cho gần 30 ha đất, đạt tỷ lệ 68,4% diện tích cần thu hồi tại khu vực này.

Tại Hội nghị phổ biến, tiếp thu ý kiến của người có đất trong khu vực thu hồi để thực hiện Dự án Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu C, đại diện chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đã trực tiếp giải đáp, làm rõ các nội dung người dân quan tâm, đồng thời cam kết phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để thực hiện các bước tiếp theo theo đúng quy định, công khai, minh bạch và đảm bảo quyền lợi của người dân.

Điểm tựa lớn nhất cho công tác này chính là sự đồng thuận của đại đa số người dân. Đã có 578 lượt hộ gia đình và tổ chức phối hợp tích cực với cơ quan chức năng. Chính sách bồi thường minh bạch với tổng kinh phí đợt 1 hơn 135,7 tỷ đồng, trong đó chú trọng vào khoản hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm lên tới 450.000đ/m², đã giúp người dân yên tâm hơn khi bàn giao đất sản xuất. Theo kế hoạch, việc chi trả tiền bồi thường cho người dân sẽ bắt đầu được thực hiện từ ngày 25/5/2026.

Đối mặt với những “nút thắt” lịch sử

Bên cạnh những thuận lợi, khó khăn hàng đầu trong công tác GPMB tại phường Trí Quả xuất phát từ những vướng mắc phức tạp về hồ sơ địa chính và nguồn gốc đất đai do lịch sử để lại. Cụ thể, có 37 hộ gia đình thuộc diện “đất trẻ em” và 25 hộ khác không có tên trong sổ địa chính năm 1992 do vắng mặt hoặc chưa nộp sản tại thời điểm đó. Thêm vào đó, việc đo đạc thực tế phát hiện sai lệch lớn so với định suất giao đất cũ (với 84 hộ có diện tích tăng từ 50m² đến hơn 100m²), chủ yếu do phương pháp đo thủ công trước đây và quá trình canh tác lấn chiếm bờ bụi. Những sai số và thiếu sót này tạo ra rào cản pháp lý ngay từ bước xác định đối tượng bồi thường.

Hệ quả trực tiếp từ những vướng mắc về hồ sơ là sự thiếu hợp tác chủ quan từ một bộ phận người dân trong quá trình kê khai và kiểm đếm. Hiện vẫn còn 10 hộ gia đình với diện tích hơn 3.600 m² chưa thực hiện kê kiểm do thường xuyên vắng mặt tại địa phương hoặc chủ động không đồng ý phối hợp. Thậm chí, một số ít trường hợp có hành vi chống đối, buộc cơ quan chức năng phải áp dụng các biện pháp cưỡng chế để đảm bảo tiến độ. Điều này cho thấy sự nghi ngại của người dân về quyền lợi bồi thường khi hồ sơ gốc của họ không đầy đủ hoặc không trùng khớp với thực địa.

so-do-kcn-ttiii-1779851099.jpg
Sơ đồ mặt bằng dự án KCN Thuận Thành III - Phân khu C

“Nút thắt” nghiêm trọng nhất trong công tác bàn giao mặt bằng hiện nay nằm ở các trang trại quy mô lớn với tính chất sở hữu chồng chéo. Trong khi một nửa số trang trại đã hoàn thành kiểm kê, vẫn còn 3 trang trại chưa phối hợp. Việc xác minh hồ sơ pháp lý đối với các diện tích đất thầu khoán chuyển nhượng (như trường hợp bà Nguyễn Thị Hòa chuyển nhượng cho ông Đô) trở nên cực kỳ khó khăn khi các chủ thể không tự nguyện cung cấp tài liệu để xác minh tài sản trên đất. Những trang trại này chiếm diện tích lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến việc bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư.

Để tháo gỡ các nút thắt này, chính quyền địa phương đang triển khai các giải pháp song song giữa vận động nhân văn và áp dụng chế tài pháp lý. Một mặt, Hội đồng bồi thường đang tích cực xin ý kiến để công nhận quyền sử dụng đất cho các hộ canh tác ổn định từ năm 1993 dù thiếu hồ sơ năm 1992, nhằm đảm bảo quyền lợi bồi thường thỏa đáng cho người dân. Mặt khác, đối với các trường hợp cố tình không hợp tác như các chủ trang trại, địa phương sẽ kiên quyết thực hiện kiểm kê bắt buộc theo đúng quy định để đảm bảo lộ trình chi trả tiền bồi thường được bắt đầu từ ngày 25/5/2026. Sự kết hợp này nhằm mục tiêu vừa ổn định an sinh xã hội, vừa đảm bảo tiến độ dự án KCN Thuận Thành III.

Quyết tâm và giải pháp từ lãnh đạo địa phương

Trước những thách thức này, lãnh đạo phường Trí Quả và Hội đồng bồi thường đã đưa ra những phương hướng giải quyết quyết liệt và nhân văn:

Thứ nhất, tháo gỡ các vướng mắc lịch sử: Đối với các trường hợp “đất trẻ em” và các hộ sử dụng đất ổn định nhưng thiếu hồ sơ gốc, chính quyền đang tích cực xác minh quá trình sử dụng thực tế để báo cáo cấp trên công nhận quyền sử dụng đất, đảm bảo người dân không bị thiệt thòi trong phương án bồi thường.

Thứ hai, kiên trì vận động kết hợp biện pháp nghiệp vụ: Tiếp tục tuyên truyền để các hộ còn lại hiểu rõ lợi ích lâu dài của dự án. Tuy nhiên, đối với các chủ trang trại cố tình không hợp tác, cơ quan chức năng sẽ áp dụng biện pháp kiểm kê bắt buộc theo đúng quy định pháp luật để đảm bảo tính nghiêm minh và tiến độ chung.

Đồng thời, đảm bảo tiến độ chi trả tiền, theo đó, Hội đồng GPMB cam kết hoàn tất các thủ tục phê duyệt trước ngày 20/5 để có thể bắt đầu chi trả tiền bồi thường cho người dân từ ngày 25/5/2026.

Việc đẩy nhanh GPMB tại Trí Quả không chỉ đơn thuần là bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư Gilimex Bắc Ninh thực hiện dự án trong vòng 36 tháng, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để đón đầu làn sóng dịch chuyển lao động, tạo ra hơn 19.600 cơ hội việc làm mới cho khu vực trong tương lai gần. Với sự vào cuộc đồng bộ, Trí Quả đang dần hiện thực hóa mục tiêu biến thách thức thành cơ hội phát triển đột phá cho địa phương.

Minh Tuyết

Đặt mua Tạp chí Môi trường