09/03/2026
Luật Tài nguyên nước (TNN) năm 2023 đã được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 27/11/2023, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2024. Trên cơ sở các quy định của Luật, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc Bộ ban hành theo thẩm quyền các văn bản để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và triển khai Luật. Tuy nhiên, trong bối cảnh sau sáp nhập, việc chậm ban hành Quy định về quản lý TNN trên địa bàn TP. Đà Nẵng sẽ dẫn đến công tác quản lý TNN không được thực hiện thống nhất và đồng bộ, tạo ra lỗ hổng pháp lý khi nhiều quy định thuộc thẩm quyền quy định của UBND cấp tỉnh chưa được ban hành để phù hợp với các văn bản pháp luật về TNN đang có hiệu lực. Ngoài ra, việc chậm ban hành Quy định có thể dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống nhiệm vụ quản lý trên lĩnh vực TNN ở TP. Đà Nẵng (sau sáp nhập). Do đó, UBND TP. Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 73/2025/QĐ-UBND ngày 4/11/2025 Quy định về quản lý tài nguyên nước trên địa bàn thành phố Đà Nẵng để tổ chức triển khai có hiệu quả Luật TNN năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành đang có hiệu lực. Có thể nói, Đà Nẵng là địa phương đi đầu trong cả nước về ban hành Quy định về quản lý, bảo vệ TNN, theo đó đã quy định cụ thể, chi tiết trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP; UBND các xã, phường, đặc khu; tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến hoạt động bảo vệ, thăm dò, khai thác, sử dụng TNN và đảm bảo an ninh nguồn nước trên địa bàn TP. Đà Nẵng theo Luật TNN năm 2023.
Một góc bãi biển Đà Nẵng
1. Nhiều kết quả nổi bật trong triển khai Luật Tài nguyên nước
Năm 2025, UBND TP. Đà Nẵng đã ban hành nhiều văn bản quan trọng, tạo ra hành lang pháp lý đầy đủ, toàn diện để triển khai có hiệu quả Luật TNN năm 2023 tại địa phương như: Quyết định số 1822/QĐ-UBND ngày 6/10/2025 về việc phê duyệt Kế hoạch triển khai thi hành Luật TNN số 28/2023/QH15 trên địa bàn TP. Đà Nẵng; Quyết định số 1598/QĐ-UBND ngày 23/9/2025 Phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực TNN thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng; Quyết định số 1520/QĐ-UBND ngày 17/9/2025 về việc ủy quyền cho Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực TNN; Quyết định số 1141/QĐ-UBND ngày 22/8/2025 về việc công bố giá trị dòng chảy tối thiểu ở hạ lưu các hồ chứa, đập dâng của các công trình thủy lợi, thủy điện trên địa bàn TP. Đà Nẵng; Quyết định số 1333/QĐ-UBND ngày 25/4 /2025 về việc sửa đổi một số nội dung tại Kế hoạch Kiểm kê TNN trên địa bàn TP. Đà Nẵng theo Quyết định số 1383/QĐ-TTg ngày 4/8/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án tổng kiểm kê TNN quốc gia, giai đoạn đến năm 2025 được ban hành tại Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 14/11/2023 của UBND TP; Công văn số 646/UBND-ĐTĐT ngày 29/7/2025 về việc đôn đốc triển khai thi hành các quy định của pháp luật về TNN liên quan đến phân quyền, phân cấp và chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn TP. Đà Nẵng…
Xác định điều tra cơ bản TNN là nhiệm vụ then chốt, UBND TP. Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 55/KH-UBND ngày 19/8/2025 điều tra cơ bản TNN TP. Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng là cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện điều tra, đánh giá TNN đối với các hoạt động: Điều tra, đánh giá TNN (nước mặt, nước dưới đất; Điều tra, đánh giá hiện trạng khai thác, sử dụng TNN, xả nước thải vào nguồn nước; Điều tra, xác định danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp và thực hiện đột xuất điều tra, đánh giá TNN để phục vụ nhiệm vụ cấp thiết trong công tác quản lý nhà nước về TNN trên địa bàn TP trong trường hợp cần thiết. Trong năm qua, Đà Nẵng cũng đã đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ kiểm kê TNN, dự kiến sẽ đảm bảo hoàn thành trước tiến độ yêu cầu vào tháng 6/2026.
Bên cạnh đó, công tác bảo vệ TNN mặt, đặc biệt là các nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt được TP đặc biệt chú trọng. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND TP kiểm soát hiệu quả các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt; xác định và tổ chức việc công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt trên cơ sở đề xuất của tổ chức, cá nhân khai thác TNN cho sinh hoạt theo quy định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trước thời điểm Luật TNN năm 2023 có hiệu lực, việc đề ra kế hoạch cũng như xây dựng các giải pháp ứng phó, giao trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị có liên quan tham mưu trong công tác quản lý nhà nước nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt mặc dù đã được thực hiện nhưng chưa đầy đủ. Công tác ứng phó nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt đôi lúc chưa kịp thời, bị động, thiếu toàn diện và mới chỉ tập trung vào công tác ứng phó nhằm đảm bảo số lượng nước trong trường hợp đã xảy ra thiếu nước do hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. Trong khi đó, việc đảm bảo an ninh nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt phải được thực hiện một cách chủ động, từ sớm, từ xa và đặc biệt công tác ứng phó phải có giải pháp toàn diện nhằm đảm bảo số lượng, chất lượng nước và giảm thiểu rủi ro, tác hại từ các thảm họa do con người và thiên nhiên gây ra liên quan đến nước.
Đến nay, công tác đảm bảo an ninh nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt được tổ chức thực hiện theo đúng quy định tại Luật TNN năm 2023, cụ thể: Trong trường hợp hạn hán, thiếu nước, căn cứ nguyên tắc, thứ tự ưu tiên được xác định trong quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn để hạn chế phân phối TNN cho các hoạt động sử dụng nhiều nước, chưa cấp thiết và ưu tiên hàng đầu cấp cho sinh hoạt, các hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, Sở Xây dựng và các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng quyết định sử dụng các nguồn nước mặt, nước dưới đất và các công trình cấp nước dự phòng hiện có trên địa bàn TP để chủ động ứng phó với tình trạng thiếu nước bảo đảm nước cấp cho sinh hoạt và các nhu cầu sử dụng nước thiết yếu khác; chỉ đạo huy động mọi nguồn lực để thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng thiếu nước trên địa bàn.
Căn cứ quy định tại Khoản 4 Điều 43 Luật TNN, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND TP xây dựng “Kế hoạch tổ chức thực hiện biện pháp khẩn cấp để bảo đảm nước sinh hoạt trong trường hợp hạn hán, thiếu nước hoặc sự cố ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng gây ra thiếu nước”, dự kiến trình UBND TP ban hành trong quý I năm 2026. Nội dung của Kế hoạch sẽ xác định các thách thức gây mất an ninh nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt và các phương án ứng phó liên quan đến phân bố dòng chảy không đều giữa mùa mưa - mùa khô; xâm nhập mặn, biến đổi lòng dẫn sông, hạ thấp mực nước trên sông và đặc biệt là vận hành của các hồ chứa thuỷ điện ở thượng nguồn dưới tác động gia tăng làm trầm trọng hơn các tác động tiêu cực do biến đổi khí hậu.
Để huy động sự tham gia của toàn dân trong công tác bảo vệ TNN, công tác tuyên truyền Luật TNN năm 2023 gắn với an ninh nguồn nước trên địa bàn TP. Đà Nẵng được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm. Theo đó, trong năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức tuyên truyền Luật đến trên 3000 lượt người nghe là: cán bộ các sở, ban, ngành, địa phương, các cơ quan, đơn vị và các cơ sở khai thác, sử dụng nước trên địa bàn TP. Đà Nẵng (cũ). Ngoài ra, báo cáo viên Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã báo cáo tại các buổi tập huấn triển khai Luật TNN do UBND 5 quận, huyện trên địa bàn TP. Đà Nẵng (cũ) tổ chức gồm: Hải Châu, Thanh Khê, Ngũ Hành Sơn, Cẩm Lệ, Hòa Vang và 4 phường (Thạc gián, Khuê Trung, Thanh Khê Đông, Thanh Khê Tây) cho cán bộ làm công tác quản lý TNN và các đồng chí bí thư chi bộ khu dân cư, tổ trưởng tổ dân phố. Địa phương cũng đã tích cực tham gia phổ biến pháp luật về TNN với chủ đề: “Vai trò của phụ nữ Đà Nẵng trong ứng phó thiên tai gắn với quản lý, bảo vệ TNN” tại Lễ mít tinh “Thúc đẩy bình đẳng giới và quyền của phụ nữ thông qua hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai” năm 2025 do Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ TP. Đà Nẵng phối hợp với Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng vào ngày 25/10/2025.
2. Đề xuất giải pháp quản lý tài nguyên nước hiệu quả trong thời gian tới
Bên cạnh tổ chức triển khai hiệu quả Luật TNN, Đà Nẵng cũng là địa phương tích cực trong việc đúc kết các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn công tác quản lý và áp dụng Luật. Trên cơ sở đó, để đảm bảo thống nhất trong công tác quản lý và phù hợp với khả năng của địa phương; không gây phiền hà cho cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện hồ sơ, thủ tục hành chính về khai thác TNN, Đà Nẵng đã đề nghị xem xét, giữ nguyên thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với một số loại thủ tục hành chính để đảm bảo nguyên tắc quản lý thống nhất theo lưu vực sông, theo nguồn nước, kết hợp với quản lý nước theo địa giới hành chính và hài hòa lợi ích các vùng, địa phương. Đồng thời, giảm phát sinh chi phí tuân thủ, thực hiện thủ tục hành chính và không gây phiền hà cho tổ chức, cá nhân.
Ngoài ra, để phù hợp với thực tế, nhằm hỗ trợ các tổ chức, cá nhân có công trình khai thác TNN (trong đó có nhiều công trình khai thác nước do Nhà nước đầu tư trước đây) vượt qua giai đoạn khó khăn, thiên tai, dịch bệnh vừa qua, ưu tiên nguồn tài chính để phục hồi sản xuất và tránh bị vi phạm các quy định đến mức phải xử lý do chưa hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, kết nối, truyền số liệu để thực hiện việc giám sát trực tuyến. Đà Nẵng cũng đã kiến nghị gia hạn thời gian hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, kết nối, truyền số liệu, thực hiện việc quan trắc tự động, liên tục để giám sát trực tuyến. Về nội dung kiến nghị gia hạn thời gian các tổ chức, cá nhân có công trình khai thác TNN mặt quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 90 của Nghị định 53/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024 phải hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, kết nối, truyền số liệu, thực hiện việc quan trắc tự động, liên tục đến ngày 31/12/2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xem xét rà soát và đã được quy định tại Nghị định số 23/2026/NĐ-CP ngày 17/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực TNN, trong đó quy định hình thức giám sát là thực hiện quan trắc hoặc tính toán để giám sát định kỳ và tổ chức, cá nhân có công trình khai thác nước mặt là công trình hồ chứa để phát điện, hồ chứa thủy lợi để phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và cho các mục đích khác phải hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, thực hiện việc quan trắc, tính toán lưu lượng đến hồ theo quy định trước ngày 1/7/2026.
Nhằm tiếp tục triển khai thi hành Luật TNN và các văn bản quy định chi tiết thi hành có hiệu quả, nhất là một số nội dung mới được bổ sung, sửa đổi trong Luật số 146/2025/QH15, Nghị định số 23/2026/NĐ-CP và Thông tư số 06/2024/TT-BTNMT đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, các sở, ban, ngành có liên quan và xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố tiếp tục tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, nghiên cứu, quán triệt và tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về TNN, đặc biệt một số Văn bản mới ban hành (Luật số 146/2025/QH15, Nghị định số 23/2026/NĐ-CP và Thông tư số 06/2024/TT-BTNMT), trong đó chú trọng các nội dung sau: Cụ thể hóa các nội dung về xây dựng, vận hành mạng quan trắc TNN đối với các nguồn nước mặt nội tỉnh, nguồn nước dưới đất trên địa bàn TP tại Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Rà soát, xác định và tổ chức việc công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt trên địa bàn thành phố và chủ trì, phối hợp với các tỉnh có liên quan công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt của công trình đối với trường hợp vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt nằm trên địa bàn hai tỉnh trở lên; Tổ chức đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải các nguồn nước nội tỉnh, khoanh định vùng hạn chế khai thác nước dưới đất, lập hành lang bảo vệ nguồn nước; Giám sát diễn biến nguồn nước, quản lý chặt chẽ các hoạt động khai thác, sử dụng nước, xả nước thải vào nguồn nước trên lưu vực sông, phù hợp chức năng nguồn nước, bảo đảm chất lượng nước và dòng chảy tối thiểu theo quy định; Quyết định sử dụng các nguồn nước mặt, nước dưới đất và các công trình cấp nước dự phòng hiện có trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý để chủ động ứng phó với tình trạng thiếu nước bảo đảm nước cấp cho sinh hoạt và các nhu cầu sử dụng nước thiết yếu khác; chỉ đạo huy động mọi nguồn lực để thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng thiếu nước trên địa bàn; quyết định việc sử dụng các nguồn nước hiện có trên địa bàn bao gồm cả lượng nước trữ trong phần dung tích chết các hồ chứa để giải quyết các nhu cầu cấp nước để ứng phó, giảm thiểu thiệt hại; Tổ chức quản lý chặt chẽ việc khai thác cát, sỏi lòng sông, triển khai các biện pháp bảo vệ, phòng, chống, khắc phục hậu quả, tác hại do nước gây ra theo quy định, đặc biệt là các tuyến sông lớn;
Thứ hai, đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành Kế hoạch điều tra cơ bản TNN trên phạm vi địa bàn theo phân cấp của Chính phủ.
Thứ ba, tiếp tục thực hiện, vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu TNN và tích hợp vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu TNN quốc gia khi Hệ thống đi vào vận hành chính thức theo quy định tại Khoản 9 Điều 97 Nghị định số 53/2024/NĐ-CP.
Thứ tư, đẩy mạnh triển khai các dự án ứng dụng và phát triển công nghệ số để hỗ trợ cho công tác công tác chỉ đạo, điều hành, ứng phó thiên tai liên quan đến TNN. Đặc biệt là nghiên cứu, ứng dụng các công cụ, phần mềm quan trắc vận hành hồ chứa, khí tượng thủy văn để phục vụ hiệu quả công tác tham mưu ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn để đảm bảo cấp nước trên địa bàn thành phố và vận hành hồ chứa thủy điện để cắt lũ cho hạ du, giảm nhẹ rủi ro do thiên tai liên quan đến nước.
Thứ năm, tiếp tục tích cực rà soát, đề xuất loại bỏ những thủ tục hành chính lĩnh vực TNN không cần thiết, không phù hợp, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân; thực hiện cắt giảm tối đa thời gian xử lý thủ tục hành chính. Tạo mọi thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính; phân công, phân cấp, phân nhiệm rõ ràng của từng cá nhân trong cơ quan, đơn vị, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu trong giải quyết thủ tục hành chính về TNN.
Đặng Nguyễn Thục Anh
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng
