Quản trị carbon cho đô thị xanh, thông minh và công trình xanh: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng thực thi tại Việt Nam

Ngày 23/04/2026, tại Hà Nội, Hội Kỹ sư xây dựng Việt Nam (VSCE) phối hợp cùng Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC), Cơ quan Bất động sản Hàn Quốc (REB) và Dragon Capital tổ chức Hội thảo “Quản trị carbon cho đô thị xanh, thông minh và công trình xanh”.

Sự kiện quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế (Hàn Quốc, Hoa Kỳ) nhằm chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để chuyển hóa các tiêu chuẩn phát triển bền vững thành hành động cụ thể trong ngành xây dựng và bất động sản.

image4-1777003001.jpg
Toàn cảnh Hội thảo

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, yêu cầu về phát triển bền vững, kiểm soát phát thải đang dần chuyển từ định hướng dài hạn sang các tiêu chuẩn bắt buộc mang tính thực thi toàn cầu. Điều này đặt ra bài toán cấp thiết cho các doanh nghiệp xây dựng, bất động sản Việt Nam trong việc tiếp cận các tiêu chuẩn xanh (LEED, EDGE, LOTUS), lượng hóa phát thải và tham gia thị trường tín chỉ carbon.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thắng - Trưởng khoa Công trình, Viện trưởng Viện Kỹ thuật công trình, Trường Đại học Thủy lợi nhấn mạnh rằng, trước áp lực ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu, tốc độ đô thị hóa và cam kết phát thải ròng bằng 0, việc phát triển đô thị xanh, công trình xanh và triển khai quản trị carbon đã trở thành yêu cầu thực tiễn cấp bách đối với ngành xây dựng Việt Nam.
 

image6-1777003724.png
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thắng, Trưởng khoa Công trình, Viện trưởng Viện Kỹ thuật công trình, Trường Đại học Thủy lợi, phát biểu khai mạc Hội thảo.

Với vai trò là một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật trọng điểm, Trường Đại học Thủy lợi nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm trong việc đào tạo đội ngũ kỹ sư thế hệ mới, làm chủ công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển xanh toàn cầu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhà trường xác định việc tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp, hội nghề nghiệp và các đối tác quốc tế là hướng đi trọng tâm, nhằm gắn đào tạo với thực tiễn và gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển của đất nước.

image1-1777003724.png
Ông Trần Đình Tùng - Chủ tịch Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Đình Tùng - Chủ tịch VSCE nhận định, ngành công nghiệp xây dựng Việt Nam đang bước vào "thời điểm vàng" trong chu kỳ 20 năm tới (2026 - 2045) với quy mô đầu tư ước tính lên tới 600 tỷ USD, tập trung vào các siêu dự án hạ tầng như đường sắt tốc độ cao, metro, TOD, đô thị thông minh xanh, năng lượng xanh và chuyển đổi số.

Bước vào kỷ nguyên mới, ngành xây dựng Việt Nam có cơ hội tiếp cận với công nghệ mới và khẳng định vị thế trên trường quốc tế với nhiều dự án lớn. Tuy nhiên, Chủ tịch VSCE cũng chỉ ra nghịch lý rằng, trước những tiềm năng phát triển hiện nay, ngành đang đối mặt với thách thức cung lớn hơn cầu nhưng lại thiếu kỹ năng thực chiến và chịu áp lực cạnh tranh toàn cầu gay gắt.

Theo đó, đội ngũ kỹ sư xây dựng thế hệ mới cần được trang bị 5 năng lực cốt lõi để xây dựng và kiến tạo nên một tương lai bền vững cho ngành xây dựng Việt Nam, cụ thể: (1) Năng lực chuyên môn và bền vững; (2) Năng lực số; (3) Năng lực quốc tế; (4) Năng lực hệ sinh thái xanh; (5) Năng lực lãnh đạo bản thân. "Kỹ sư hiện nay không chỉ làm chuyên môn thuần túy mà phải có “tư duy hệ sinh thái”, kết nối Chính phủ, doanh nghiệp, nhà thầu, công nghệ và tài chính xanh nhằm tạo ra giá trị cộng hưởng chung cho cả hệ sinh thái”, Chủ tịch VSCE chia sẻ thêm. 

Kinh tế xanh và thông minh đã và đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu đối với mọi quốc gia và khu vực trên thế giới. Tại Việt Nam, kinh tế xanh đã tạo ra 2-4% tổng GDP, tiếp tục tạo đà tăng trưởng bền vững (12-15%/năm). Trong đó, ngành năng lượng chiếm 41%, hoạt động nông - lâm nghiệp chiếm 28%, 14% từ hoạt động công nghiệp và 17% từ các ngành giao thông vận tải, thông tin liên lạc, xử lý rác thải và xây dựng.

Năm 2025, lần đầu tiên Việt Nam bước vào nhóm 10 quốc gia và khu vực về LEED do Hội đồng Công trình xanh Hoa Kỳ công bố, đánh dấu tín hiệu dịch chuyển cơ cấu sang các cơ sở đạt chuẩn toàn cầu, đóng góp vào tăng trưởng lũy tiến theo các năm.

image2-1777003724.png
PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường, nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp.

Mặt khác, dẫn chứng từ số liệu của Tổ chức Dấu chân Sinh thái Toàn cầu (Global Footprint Network), PGS. TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE) cho biết Việt Nam đang nằm ở mức "báo động đỏ" khi thâm hụt tới 220% khả năng sinh học tự nhiên, khiến nguy cơ mất an ninh năng lượng, bất ổn về kinh tế - xã hội và kéo theo nhiều rủi ro về sức khỏe cho con người. Do đó, cần có sự can thiệp nhanh chóng từ các chính sách nhằm ngăn chặn sự sụp đổ của các vùng đệm sinh thái.

Theo PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Nghị quyết Đại hội XVI đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong tư duy vận hành nền kinh tế. Từ vai trò bổ trợ, bảo vệ môi trường và tăng trưởng xanh chính thức trở thành trụ cột trung tâm của mô hình kinh tế mới với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm (2026 - 2030) dựa trên năng suất tổng hợp và hiệu quả sinh thái. Việt Nam chủ trương kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy hiệu quả kinh tế đơn thuần, buộc bảo vệ môi trường và giảm phát thải phải được lồng ghép vào mọi quy hoạch ngành và địa phương; lấy chất lượng môi trường làm thước đo tối hậu cho hiệu quả và tính bền vững của phát triển quốc gia.

image10-1777003724.png
Ông Douglas Lee Snyder, Giám đốc điều hành VGBC, phát biểu tại Hội thảo.

Dưới góc nhìn quốc tế, ông Douglas Lee Snyder - Giám đốc điều hành VGBC cho biết, Việt Nam hiện có gần 1.200 công trình xanh, trong đó tiêu chuẩn LOTUS đã chứng nhận 808 công trình và LEED hơn 347 công trình. Đặc biệt, tiêu chuẩn LOTUS của Việt Nam được đánh giá là một trong những hệ thống có mức độ tương thích cao nhất với "Phân loại tài chính xanh" (Taxonomy) của ASEAN, mở ra cơ hội lớn để thu hút vốn đầu tư ESG.

Ông Snyder cũng nhấn mạnh xu hướng đánh giá vòng đời vật liệu (LCA), đặc biệt là với bê tông và xi măng, nhằm đáp ứng các cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu. Bên cạnh đó, các công trình hiện nay bắt buộc phải có tính "chống chịu" trước thiên tai.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn tại Hội thảo, TS. Jinsung Yun - Nghiên cứu viên cao cấp, Cơ quan Bất động sản Hàn Quốc (REB) cho biết, Hàn Quốc đã xây dựng thành công Hệ thống cơ sở dữ liệu năng lượng công trình quốc gia, liên kết thông tin của 7,42 triệu công trình với dữ liệu tiêu thụ điện, khí đốt. Đây chính là nền tảng cốt lõi để thực hiện việc đo lường, báo cáo và xác minh (MRV) cũng như kiểm kê khí nhà kính một cách minh bạch.

image5-1777003724.png
Ông Jinsung Yun, Nghiên cứu viên cao cấp Cơ quan Bất động sản Hàn Quốc (REB), phát biểu tại Hội thảo. ↵

Mô hình "Đô thị trung hòa carbon thông minh tại Pohang" là một ví dụ điển hình cho thấy tầm quan trọng của hệ thống cơ sở dữ liệu năng lượng công trình quốc gia. Theo TS. Jinsung Yun, để giải quyết lượng phát thải khổng lồ tại Pohang, thành phố đã chọn cách "sống chung và xanh hóa công nghiệp". Cụ thể, Pohang đã áp dụng đồng bộ các giải pháp đột phá như: Chuyển đổi sử dụng xe buýt hydro và xe điện cho 10.000 công nhân POSCO; Tận dụng không gian nhàn rỗi, mái nhà, tường tòa nhà để lắp đặt điện mặt trời thông minh, bán điện dư thừa để đưa vào quỹ ứng phó khí hậu. Đặc biệt, thành phố đã sáng tạo sử dụng chính xỉ thép (phế phẩm công nghiệp) để xây dựng các "rừng biển", giúp phục hồi hệ sinh thái biển và tăng cường bể hấp thụ carbon tự nhiên.

Trong khuôn khổ Hội thảo, Lễ ký kết hợp tác chiến lược (MOU) giữa Hội Kỹ sư xây dựng Việt Nam (VSCE) và Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC), Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường và Cơ quan Bất động sản Hàn Quốc (REB) đã được diễn ra, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình quản trị carbon cho đô thị xanh, thông minh. Đây là minh chứng mạnh mẽ cho tinh thần hợp tác xuyên biên giới, đưa các chuẩn mực toàn cầu vào thực tiễn Việt Nam.

Một số hình ảnh tại Lễ ký kết hợp tác:

image9-1777003723.jpg
image8-1777003723.jpg
image7-1777003723.jpg
image3-1777003724.png
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Thông qua phần trao đổi kinh nghiệm quốc tế từ Hàn Quốc, Hoa Kỳ và sự chung tay của các tổ chức trong nước, Hội thảo đã làm rõ các nút thắt hiện tại và mở ra những định hướng chiến lược khả thi. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, việc tuân thủ các chuẩn mực công trình xanh và lượng hóa rủi ro biến đổi khí hậu sẽ chính là "giấy thông hành" để thị trường bất động sản - xây dựng Việt Nam khơi thông nguồn vốn xanh, bước vào kỷ nguyên phát triển bền vững và hội nhập toàn cầu.

Đoàn Văn Tân

Đặt mua Tạp chí Môi trường