03/03/2026
Ngày 3/3/2026, tại Hà Nội, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (ISPAE), Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI) phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP-WCMC), Đại học Minnesota tổ chức Hội thảo tập huấn kỹ thuật với chủ đề "Ứng dụng mô hình GTAP-InVEST trong quy hoạch không gian và phát triển tích hợp". Sự kiện được tổ chức dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà hoạch định chính sách và các Bộ/ngành liên quan.
Phó Viện trưởng Nguyễn Đình Thọ phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường Nguyễn Đình Thọ cho biết, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, mô hình tăng trưởng thâm dụng tài nguyên truyền thống đang đối mặt với những rủi ro vĩ mô nghiêm trọng. Hiện tại, Việt Nam đang ghi nhận mức thâm hụt sức chứa sinh thái lên tới -220%, đồng nghĩa với việc nền kinh tế đang tiêu thụ tài nguyên nhanh hơn gấp đôi khả năng tái tạo của tự nhiên. Để giải quyết vấn đề này, khung mô hình kinh tế - sinh thái tích hợp GTAP-InVEST cho phép tạo ra một "vòng lặp phản hồi khép kín", trong đó những thay đổi về dịch vụ hệ sinh thái (như mất môi trường sống) được tính toán không gian và đưa ngược trở lại các mô hình cân bằng tổng thể (CGE) dưới dạng các cú sốc về năng suất. Bằng chứng tính toán từ mô hình cho thấy, nếu tiếp tục quỹ đạo phát triển hiện tại (BAU), suy thoái hệ sinh thái có thể làm giảm tới 26% tiềm năng tăng trưởng GDP vào năm 2030. Ngược lại, kịch bản "Chuyển đổi xanh" với các chính sách đầu tư thông minh vào tự nhiên sẽ mang lại kết quả GDP dài hạn cao hơn hẳn.
Giới thiệu về mô hình GTAP-InVEST, TS. Nfamara Dampha, Giám đốc Chương trình và Trưởng nhóm khoa học về vốn tự nhiên và dịch vụ hệ sinh thái, Đại học Minnesota nhấn mạnh, phân tích được cấu trúc xung quanh sự so sánh khắt khe giữa hai kịch bản phân nhánh chính: Kịch bản A (Theo xu hướng hiện tại/Tăng trưởng bị phân mảnh): Một quỹ đạo dựa trên xu hướng phản ánh sự tiếp diễn của các mô thức lịch sử, được thiết kế để làm sáng tỏ những chi phí tiềm ẩn sâu sắc và những lợi ích ảo được tạo ra từ việc làm cạn kiệt vốn tự nhiên; Kịch bản B (Chuyển đổi xanh/Bền vững có tính chống chịu): Giả định việc thực thi hiệu quả các chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia, trong đó các thực tiễn kinh tế tuần hoàn được bắt buộc thực hiện và giá trị hạch toán của các dịch vụ hệ sinh thái được nội bộ hóa một cách rõ ràng. Bằng cách tận dụng mô hình tích hợp này, báo cáo cung cấp một nền tảng bằng chứng thực nghiệm vững chắc cho việc hoạch định chính sách. Các chương tiếp theo cung cấp một cái nhìn tổng quan lịch sử chi tiết về quá trình tăng trưởng quốc gia, dự báo các kết quả dài hạn của kịch bản BAU, hình dung về một tương lai thịnh vượng dưới lộ trình chuyển đổi xanh, phân tích các điểm giao thoa của các ngành trọng yếu và trình bày chi tiết các biến đổi thể chế mang tính hệ thống cần thiết để đảm bảo sự thịnh vượng dài hạn của Việt Nam được gắn chặt một cách an toàn vào sự ổn định sinh thái.
Quang cảnh Hội thảo
Bên cạnh việc trình diễn kỹ thuật, tại Hội thảo đã diễn ra phiên thảo luận đa bên sôi nổi nhằm tìm kiếm cơ hội lồng ghép kết quả từ mô hình GTAP-InVEST vào các quy trình quy hoạch trọng điểm của quốc gia, bao gồm Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch sử dụng đất và Quy hoạch không gian biển (tích hợp trong Sách Xanh 2.0)… Nối tiếp Hội thảo tập huấn kỹ thuật, ngày 6/3/2026, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường sẽ tổ chức phiên toàn thể với chủ đề "Đổi mới mô hình tăng trưởng: Lồng ghép thiên nhiên vào mô hình phát triển kinh tế - xã hội".
Đỗ Hương
