--%>

     Thay vì phải ngày ngày đội nắng, đội gió đi “thăm cây”, giờ đây, người nông dân ​vùng Tây Nguyên chỉ cần kiểm tra chiếc máy đo lượng nước trong đất được làm từ phế liệu (vỏ chai nước, ống bơ cũ ) để biết thời điểm nông trang của mình cần được tưới nước. Đây là sáng kiến của dự án hỗ trợ cộng đồng Nestle Việt Nam đã giúp hàng nghìn nông hộ sống với cây ​cà phê trên cao nguyên bazan tiết kiệm được sức lao động cũng như lượng nước tưới đang ngày càng khan hiếm.

     Cây cà phê ngày càng… khát

     Những ngày tháng ba, ​các mảnh đồi bạt ngàn cà phê thuộc các xã của huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng bắt đầu vào giai đoạn nở hoa. Hàng trăm nông dân tại đây cũng bắt đầu dẫn một lượng nước lớn từ các hồ chứa, ao, giếng tự đào để tưới cho cây.

 

Người nông dân đang tận dụng các loại phế liệu như vỏ chai nước, ống bơ cũ

để làm thành các công cụ chỉ dẫn hiệu quả, dự báo thời điểm tưới (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

 

     Anh Nguyễn Công Đức, một người đã nhiều năm gắn bó với loại cây trồng vốn được coi là thế mạnh của vùng Tây Nguyên chia sẻ: Để hoa cà phê có thể nở đều, việc bơm, tưới nước vào các gốc là không thể bỏ qua. Trung bình, mỗi cây cà phê trong giai đoạn này “ngốn” tới hàng trăm lít nước thì mới đủ yêu cầu. Chính vì vậy, anh Đức cùng vợ đã phải dùng máy bơm, máy nổ đưa nước từ ao chứa nằm sâu dưới chân đồi cả chục mét lên vườn rộng gần 1ha của mình. Máy chạy suốt cả ngày, khói âm ỉ. Nước ngấm xuống từng mảng đất đỏ au vì nắng nung chỉ trong phút chốc đã không còn dấu vết gì ngoài vết đen ẩm loang lổ. Một vườn cà phê rộng chỉ trong mấy ngày bung hoa đã ngốn đi một lượng nước khổng lồ.

     Điều đáng nói, việc tưới đại trà, thiếu định lượng và chỉ căn cứ vào việc quan sát những biểu hiện bên ngoài của cây trồng đã và đang diễn ra trên hầu khắp các địa bàn chuyên canh cà phê thuộc 5 tỉnh Tây Nguyên. Theo đánh giá của ông Phạm Phú Ngọc, Trưởng bộ phận hỗ trợ Nông nghiệp của Nestle Việt Nam: Cách làm cũ của các hộ nông dân khiến cho lượng nước thất thoát đến 60% so với nhu cầu thực của cây. “Ngoài việc làm mất đi lượng phân, dinh dưỡng không nhỏ của cây thì đây là một trong những nguyên nhân khiến mạch nước ngầm ngày càng cạn kiệt và người nông dân phải đối mặt với nhiều khoản chi phí về tài chính và nhân công,” vị chuyên gia này nhận định. Đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ngày càng tác động đến vùng sản xuất cây cà phê Tây Nguyên, nguy cơ khát rõ rệt đang khiến cách làm truyền thống tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn.

     Biến phế liệu thành máy đo nước cho cà phê

     Dự án Nestle Plan được tiến hành từ năm 2011, với các ứng dụng đơn giản nhằm giúp nông dân chủ động theo dõi lượng nước tưới đã được đưa vào áp dụng trong thực tế.

     Dự án đã hướng dẫn người nông dân tận dụng các loại phế liệu như vỏ chai nước, ống bơ cũ để làm thành các công cụ chỉ dẫn hiệu quả, dự báo thời điểm tưới nước. Cụ thể, đặt chai nhựa úp xuống đất và quan sát mức độ nước tụ lại trong chai, người nông dân đã có một công cụ để đo độ ẩm của đất. Tùy theo lượng nước bám trong thành lọ mà có thể tưới tiếp và tưới bao nhiêu.

    Ông Nguyễn Chí Thanh, chủ vườn cà phê rộng hơn 1ha tại xã Ea Tu (Buôn Ma Thuột, Đắc Lắc) là một trong số hàng nghìn hộ nông dân đang được hưởng lợi từ cách làm này. Từ năm 2011, ông Thanh đã được hướng dẫn và áp dụng loại máy đo đơn giản này cho tới tận hiện nay.

     Ông Thanh cho hay, trên diện tích rộng hơn 1ha, ông chỉ cần cắm 4 chai nhựa úp xuống 4 góc. Sau đó, ông chỉ cần quan sát lượng nước bốc lên tích trên mặt chai là có thể biết được đất trong vườn có đủ độ ẩm hay không.

     “Nếu nước trên mặt ít, nghĩa là đất đã quá khô. Lúc này chúng tôi sẽ bơm tưới. Cách làm này kết hợp với lịch nông vụ đã giúp lượng nước được tiết kiệm đến 20-40%”, ông Thanh hồ hởi.

 

     Vườn cà phê nở hoa trắng muốt báo hiệu một vụ mùa tươi tốt cho những người nông dân Tây Nguyên (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

 

      Ngoài ra, các hộ nông dân tại Đắc Lắc còn tận dụng vỏ lon sữa bò để đo lượng nước mưa mà cây cà phê hấp thu được. Điều này giúp họ điều chỉnh lượng nước tưới trong suốt mùa khô.

        Chuyên gia của dự án Nestle Plan giải thích: Khi nhận thấy một vỏ lon sữa bò chứa 1/6 lượng nước mưa trong đó, có nghĩa là cây cà phê gần đó đã tiếp nhận khoảng 100 lít nước. Người nông dân sẽ căn cứ vào mực nước này để chủ động mực nước tưới cho cây.

     Chuyên gia này nhấn mạnh, qua thực hiện nhiều năm, thực tế cho thấy với các máy đo nước đơn giản này, người trồng cà phê đã tiết kiệm được tới 40-50% lượng nước cho mỗi lần tưới. Đây đều là những cách làm đơn giản, dựa trên khoa học nên bà con rất dễ làm theo, đáng chú ý là chi phí thấp.

 

Duy Bạch (Nguồn: vietnamplus.vn)

 

Thống kê

Lượt truy cập: 3460318