--%>

     Nước thải chưa qua xử lý ở các TP đang dùng để tưới tiêu khiến 885 triệu người bị phơi nhiễm, có nguy cơ mắc các bệnh như tiêu chảy, tả. Đây là kết quả nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học quốc tế đăng trên Tạp chí môi trường Environmental Research Letters, trụ sở tại Mỹ.

     Theo đó, hiện nay có khoảng 36 triệu ha diện tích cây lương thực (gần bằng diện tích lãnh thổ Đức) đang được tưới tiêu bằng nước thải từ các đô thị đổ ra sông hồ. 80% số diện tích cây trồng này (khoảng 29 triệu ha) nằm ở các quốc gia mà việc xử lý nước thải rất hạn chế như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Mêxicô, Iran. Đây là nghiên cứu đầu tiên mà các nhà khoa học sử dụng hệ thống thông tin viễn thám và Thông tin Địa lý (GIS) để phân tích các dữ liệu.

     Nước thải chưa qua xử lý, (ngay cả khi loãng) đều đặt ra mối đe dọa sức khỏe cho cả nông dân lẫn người tiêu dùng. Các nhà khoa học thuộc Viện Quản lý nước quốc tế cho biết, trong nước thải có nhiều chất độc như nitơ, phốtpho từ phân người, động vật. Nông dân có thể bị nhiễm trùng da do tiếp xúc với nước nhiễm bẩn, còn người tiêu dùng có nguy cơ mắc giun, tiêu chảy, thậm chí dịch tả do ăn rau sống.

     Theo số liệu của Liên hợp quốc, ô nhiễm từ chất thải của người và động vật ảnh hưởng tới gần 1/3 số sông hồ ở Mỹ Latinh, châu Á, châu Phi và 3,4 triệu người chết mỗi năm do dịch bệnh liên quan đến các mầm bệnh có trong nước. Nguy cơ này đang tăng lên do dân số thế giới tăng, đô thị hóa nhanh chóng ở các nước đang phát triển mà công tác quy hoạch còn kém.

     Thế giới có khoảng 885 triệu người có nguy cơ mắc các bệnh như tiêu chảy, tả, ung thư, bệnh đường ruột… khi sử dụng các loại thực phẩm được tưới cấy bởi nước thải chưa qua xử lý ở khu vực TP.

     Tại Việt Nam, nguy cơ này càng lớn hơn khi chỉ mới chỉ xử lý khoảng 12 đến 13% nước thải phát sinh. Nước ô nhiễm nitơ và phốtpho, nguồn cơn của sự lây bệnh. Không ít lần, tình trạng báo động đỏ đã cảnh báo về hiện trạng nước, bùn thải tại các đô thị chưa qua xử lý, khiến nguồn nước chứa quá nhiều ni tơ, phốt pho, các loại chất độc gây bệnh khác gây nguy hại tới sức khỏe con người.

 

Ảnh minh họa

 

     Tính đến cuối năm 2016, cả nước mới chỉ có 35 nhà máy xử lý nước thải tập trung đang hoạt động với tổng công suất thiết kế khoảng 850.000 m3/ngày, đêm, trong đó, chỉ có 5 nhà máy có công nghệ xử lý sinh học, 15 nhà máy có công nghệ xử lý sinh học bậc 2, 8 nhà máy xử lý sinh học bậc 2 kết hợp xử lý ni tơ, 7 nhà máy xử lý sinh học kết hợp xử lý ni tơ, phốt pho triệt để. Toàn bộ hệ thống này mới xử lý được 12 - 13%  tổng lượng nước thải từ các đô thị. 

     Theo định hướng phát triển hệ thống đô thị Việt Nam, dân số đô thị năm 2020 khoảng 44 triệu người, chiếm 45% dân số cả nước và đến năm 2025 tăng lên 52 triệu người, chiếm 50%. 

     Ông Cao Lại Quang - Chủ tịch Hội Cấp thoát nước Việt Nam cho rằng, hệ thống xử lý nước thải tại các khu đô thị hiện thiếu đồng bộ, chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa. Phần lớn nước thải chưa qua xử lý đang thải trực tiếp ra môi trường hoặc qua xử lý nhưng không đạt yêu cầu, làm cho tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng. Bên cạnh đó, việc lạm dụng thuốc trừ sâu khiến rau củ quả thiếu an toàn, trung bình cứ 1 ha có khoảng 300 kg thuốc trừ sâu được sử dụng, trong khi ở các quốc gia khác chỉ khoảng 150 - 160 kg/ha.

     Nước thải chưa qua xử lý, cùng với thuốc trừ sâu phân tán đã khiến môi trường nước ô nhiễm nghiêm trọng do mức độ phát tán và lưu chuyển dòng nước của sông hồ đô thị. Trong khi đó, Việt Nam chưa có những quy chuẩn, quy định riêng về xử lý ni tơ và phốt pho trong nước thải khiến môi trường nước gặp nhiều rủi ro và ô nhiễm hơn.

      Vậy, với các đô thị Việt Nam, cần bao nhiêu nhà máy xử lý nước thải đạt chuẩn để người dân được an toàn? Cùng với đó là bao nhiêu nguồn kinh phí tương ứng để có thể thực hiện các đề án nhà máy xử lý nước thải?

     TS. Nguyễn Phương Quý, Giám đốc Công ty CP đầu tư phát triển môi trường Việt Nam cho rằng, trong khi nguồn ngân sách nhà nước hạn hẹp, việc xã hội hóa lúc này là rất cần thiết. Song kèm theo đó là chính sách, chế tài hợp lý hơn khi đầu tư nhà máy xử lý nước thải, vốn lớn, thu hồi tài chính chậm.

     Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Lê Văn Dục, Hà Nội và TP. HCM cần ít nhất từ 4 đến 6 nhà máy xử lý nước thải mới có thể đảm bảo việc xử lý nước thải triệt để. Các đô thị khác, tùy phạm vi và mức độ ảnh hưởng, ít nhất cần 1 đến 2 nhà máy đạt chuẩn. 

 

     Theo thống kê của Bộ Y tế, các bệnh tiêu chảy, hội chứng lỵ, lỵ trực khuẩn là 3 trong số 10 bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất hiện nay, trong đó tiêu chảy là bệnh đứng thứ 6 trong các bệnh có tỷ lệ tử vong lớn nhất (0,009/100.000 dân). Số người mắc bệnh đa số đều liên quan đến việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm.

 

Phương Tâm (Tổng hợp)

Thống kê

Lượt truy cập: 2822483