--%>

 

GS. TSKH. Phạm Ngọc Đăng -  Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam

 

Bối cảnh ra đời của Tạp chí Môi trường

    Ngày 30/9/1992 tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa IX đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT). Sau đó ngày 22/5/1993 Chính Phủ đã ban hành Nghị định số 22/1993/NĐCP về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Bộ KHCN&MT. Đây là cơ quan cấp Bộ có chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn quản lý Nhà nước về lĩnh vực môi trường đầu tiên của nước ta. Tiếp theo đó, Điều lệ tổ chức và hoạt động của Cục Môi trường được ban hành ngày 7/10/1993 theo Quyết định số 545 QĐ/TCCB của Bộ trưởng Bộ KHCN&MT. Cục Môi trường là cơ quan chuyên trách đầu tiên quản lý hoạt động của ngành môi trường quốc gia.

    Khi đó, hoạt động BVMT, quản lý môi trường là một vấn đề rất mới mẻ ở nước ta. Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, trao đổi về các chính sách, luật pháp về BVMT, về kinh nghiệm thực tế trong các hoạt động BVMT ở trong nước và trên thế giới, cũng như trao đổi về khoa học và kỹ thuật xử lý ô nhiễm môi trường, BVMT và bảo tồn thiên nhiên, Cục Môi trường đã phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) xuất bản Bản tin BVMT và ra số Bản tin đầu tiên vào tháng 2/1994. Vì vậy có thể nói: Bản tin BVMT là tiền thân của Tạp chí BVMT.

    Năm 1999, Bản tin “BVMT” được nâng cấp thành Tạp chí BVMT trực thuộc Cục Môi trường, Bộ KHCN&MT, được Bộ Văn hóa, nay là Bộ Văn hóa-Thông tin, cấp giấy phép hoạt động báo chí số 58/1999/GPXB-BC, ngày 25/2/1999. Tạp chí BVMT ra mắt bạn đọc số đầu tiên vào tháng 2 năm 1999. Về cơ cấu tổ chức, Tạp chí BVMT được chính thức thành lập theo Quyết định số 1569/QĐ-BKHCNMT, ngày 6/9/1999, của Bộ trưởng Bộ KHCN&MT. Có thể nói, Tạp chí BVMT là Cơ quan báo chí chuyên ngành môi trường đầu tiên được cấp phép và hoạt động chính thức ở nước ta.

Tạp chí đã vững vàng vượt qua nhiều khó khăn thách thức 20 năm qua 

    Trong chặng đường 20 năm thành lập và trưởng thành vừa qua (1999 - 2019), Tạp chí Môi trường đã vững vàng vượt qua nhiều khó khăn, thách thức và liên tục phát triển, uy tín và ảnh hưởng của Tạp chí ngày càng được nâng cao và mở rộng.

    Có thể nêu lên một số khó khăn và thách thức mà Tạp chí Môi trường đã phải đối mặt trong thời gian qua, như là: Khó khăn về nhân lưc: Khi mới thành lập, Tòa soạn Tạp chí chỉ có 2 nhân viên, Tổng Biên tập do lãnh đạo Cục Môi trường kiêm nhiệm, một số năm sau mới có Phó Tổng Biên tập chuyên trách, sau đó một số năm nữa mới có Tổng Biên tập chuyên trách. Về mặt tổ chức, tuy được phép hoạt động là một tổ chức Báo chí độc lập từ 1999, nhưng phải đến năm 2008 mới hình thành cơ quan báo chí với 2 Ban chuyên môn là Ban Biên tập và Ban Trị sự và tổ chức 2 Ban này duy trì cho đến năm 2015. Về số lượng cán bộ của Tòa soạn Tạp chí tăng dần rất chậm chạp, sau 15 năm từ 2 người mới tăng lên 10 người và cho đến nay, sau 20 năm, số lượng cán bộ của Tòa soạn mới tăng lên 14 người, trong đó có 2 viên chức và 12 lao động hợp đồng, được chia thành 3 phòng: Phòng Biên tập, Phòng Trị  sự và Phòng Phát hành & Quảng cáo; Khó khăn về tài chính: Tạp chí Môi trường hoạt động theo cơ chế đơn vị sự nghiệp công lập, nguồn kinh phí từ ngân sách Nhà nước (kinh phí ngân sách được cấp theo kế hoạch hoạt động xuất bản và thông tin được giao theo từng thời hạn cụ thể), nguồn kinh phí thu dịch vụ quảng cáo, bán tạp chí và một số hoạt động dịch vụ báo chí, truyền thông khác, nói chung kinh phí là rất í so với nhu cầu công tác thực tế, vì vậy Tạp chí gặp nhiều khó khăn về tài chính. Mức thu nhập bình quân của tập thể cán bộ công nhân viên Tòa soạn rất thấp, thu nhập bình quân mỗi người hiện nay chỉ là 4.500.000đ/tháng); Khó khăn về địa điểm làm việc: Trước ngày 9/5/2018, Tạp chí Môi trường đã phải kinh qua 3 lần đi thuê trụ sở làm việc chật hẹp của các cơ quan khác nhau. Mãi đến năm 2013 Tạp chí mới được bố trí Trụ sở làm việc tại tầng 7, tòa Báo TNMT, lô E2, khu đô thị Cầu Giấy, cơ sở làm việc của Bộ TN&MT, với tổng diện tích là 85 m2, chưa đáp ứng nhu cầu diện tích làm việc của Tòa soạn;   Khó khăn về phương tiện làm việc: Về trang bị phương tiện làm việc của Tạp chí còn rất khiêm tốn, thiếu nhiều phương tiện tác nghiệp hiện đại của tòa soạn và phóng viên, bởi vì trong các năm qua Tạp chí Môi trường chỉ được tiếp nhận một số trang thiết bị từ các Dự án Quốc tế đã kết thúc, hoặc thiết bị dư thừa của các đơn vị khác trong Tổng cục Môi trường.

    Vì vậy, có thể nói rằng, 20 năm từ khi thành lập đến nay, Tạp chí Môi trường đã vững vàng vượt qua các khó khăn thách thức nêu trên, Tạp chí luôn luôn hoàn thành nhiệm vụ chính trị của mình, xứng đáng là cơ quan ngôn luận của cơ quan quản lý môi trường quốc gia. Tạp chí luôn thực hiện đúng các quy định được ghi trong giấy phép, bám sát tôn chỉ, mục đích đã đề ra, được bạn đọc xa gần yêu mến và tin cậy.

20 năm qua, Tạp chí Môi trường liên tục phát triển, uy tín ngày càng được nâng cao và ảnh hưởng của Tạp chí ngày càng được mở rộng

    Từ 1999 đến 2002, Tạp chí BVMT trực thuộc Cục Môi trường thuộc Bộ KHCN&MT.

    Từ 2002 đến 2008, Tạp chí BVMT trực thuộc Cục BVMT thuộc Bộ TN&MT.

    Từ 2008 đến nay, Tạp chí BVMT trực thuộc Tổng cục Môi trường, Bộ TN&MT, theo Quyết định số 2566/QĐ-BTNMT, ngày 8 tháng 2 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ TN&MT và được đổi tên thành Tạp chí Môi trường. Tạp chí hoạt động theo Quyết định số 951/QĐ-TCMT, ngày 18/8/2009, của Tổng cục Trưởng Tổng cục Môi trường, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của tạp chí Môi trường.

    Năm 2012, Tạp chí Môi trường điện tử được xây dựng và chính thức hoạt động theo quy định của giấy phép số 64/GP-TTĐT, ngày 14/5/2013 của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình, Bộ Thông tin và Truyền thông, có tên miền: <tapchimoitruong.vn>. Đây là kênh thông tin nhanh, tuyên truyền phổ biến sâu rộng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác BVMT, đồng thời mở rộng thêm đối tượng bạn đọc đối với tạp chí Môi trường, tạo diễn đàn trao đổi thông tin, ý kiến trong các lĩnh vực nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ và quản lý môi trường… Cùng với Tạp chí Môi trường bản in, Tạp chí Môi trường điện tử đang phấn đấu trở thành một tòa soạn đa phương tiện, một kênh thông tin nhanh nhạy, hiệu quả, đa dạng về nội dung và hình thức.

    Công tác xuất bản Tạp chí Môi trường luôn được đẩy mạnh, năm sau cao hơn năm trước. Từ thời kỳ đầu xuất bản 6 số/năm, nhanh chóng tăng dần lên 12 số/năm và đến nay Tạp chí đã xuất bản ổn định 19 số/năm, bao gồm 12 số định kỳ hàng tháng, 4 số chuyên đề tiếng Việt và 3 số chuyên đề tiếng Anh. Nội dung của các số chuyên đề chủ yếu là các bài phân tích, đánh giá về chủ trương, chính sách BVMT, bảo tồn thiên nhiên, ĐDSH và tăng trưởng xanh, phát triển bên vững; Giới thiệu các kết quả nghiên cứu khoa học và nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực BVMT và trao đổi, thảo luận các vấn đề KH, CN và quản lý môi trường mà xã hội đang quan tâm. Tính từ năm 2015 đến hết năm 2018, Tạp chí đã xuất bản 25 số chuyên đề, trong đó có 12 số tiếng Anh và 13 số tiếng Việt. Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước đã công nhận tính điểm các bài báo khoa học đăng trên tạp chí Môi trường với số điểm công trình khoa học đối với mỗi bài báo là từ 0,25 đến 0,5 điểm theo quy định của 4 Hội đồng liên ngành (Hóa học-Công nghệ Thực phẩm, Xây dựng-Kiến trúc, Khoa học Trái đất-Mỏ và Hội đồng Sinh học). Tạp chí đang phấn đấu nâng cao chất lượng các bài báo KHKT hơn nữa để được các Hội đồng ngành, liên ngành Giáo sư Nhà nước từng bước nâng điểm công trình của các bài báo KHKT đăng trên tạp chí Môi trường từ 0,5 lên 1,0 điểm công trình. Nội dung của Tạp chí ngày càng phong phú hơn, hiện nay số Tạp chí hàng tháng thường có từ 7 đến 10  mục chính như: Sự kiện - hoạt động, Luật pháp - chính sách, Trao đổi - diễn đàn, Giải pháp và công nghệ, Môi trường và doanh nghiệp, Môi trường và phát triển, Môi trường đô thị, Môi trường nông thôn, Nhìn ra thế giới và…

    Về hình thức, Tạp chí Môi trường cũng không ngừng được cải thiện, nâng cao tính thẩm mỹ báo chí. Từ các số đầu tiên khổ nhỏ đến năm 2002, Tạp chí Môi trường đã xin phép và được chuyển sang khổ lớn hơn (khổ 20,5 x 29,5 cm), in nhiều mầu, đẹp và số lượng trang cũng tăng lên đáng kể (65 - 100 trang/số) nhằm chuyển tải được nhiều thông tin. Hiện nay số lượng xuất bản các số Tạp chí hàng tháng là khoảng 1300 cuốn/số.

    Ngoài việc thực hiện các nhiệm vụ chính về xuất bản tạp chí in giấy và tạp chí điện tử theo chức năng nhiệm vụ được giao, Tạp chí Môi trường rất chú trọng và đẩy mạnh các hoạt động truyền thông môi trường qua báo chí. Kể từ năm 2003 đến nay, Tạp chí luôn phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí mở các chuyên trang, chuyên mục định kỳ trên các tờ báo có lượng xuất bản lớn, phát hành rộng rãi trong cả nước, như các báo: Đại biểu Nhân dân, Đại đoàn kết, Lao động, Khoa học và đời sống, Đất Việt, Diễn đàn doanh nghiệp, Chuyên đề dân tộc & miền núi, Báo Vietnam News, Vietnam Economic News, Truyền hình thông tấn, An ninh Thủ đô, Pháp luật & đời sống… và các báo chí trong ngành TN&MT. Đến nay, đã có hàng vạn bài báo, tin, ảnh, phóng sự về môi trường (tiếng Việt và tiếng Anh) đã được phối hợp biên soạn và đăng tải trên các báo in, báo điện tử, truyền hình của các kênh thông tin đại chúng.

Lời chúc mừng

   Là một Ủy viên Hội đồng Biên tập  nhiều nhiệm kỳ của Tạp chí Môi trường, tôi tự hào về tập thể Tòa soạn Tạp chí trong 20 năm qua, mặc dù thu nhập cá nhân rất thấp, nhưng đã đoàn kết, vững vàng vượt qua nhiều khó khăn thử thách, tích cực hoạt động tạo cho Tạp chí Môi trường liên tục phát triển, uy tín ngày càng được nâng cao và ảnh hưởng của Tạp chí ngày càng được mở rộng.

    Với tư cách là Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, tôi nhiệt liệt chào mừng ngày kỷ niệm 20 năm thành lập của Tạp chí Môi trường, chúc Tạp chí trong thời gian tới sẽ tăng cường đổi mới hơn nữa, nâng cao chất lượng nội dung và hình thức hơn nữa, tạo ra các ấn phẩm in giấy cũng như tạp chí điện tử hấp dẫn hơn nữa đối với bạn đọc trong và ngoài nước.

 

GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng

Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam

Thống kê

Lượt truy cập: 2033692